De grote oppositiepartijen en de BBB willen 5 miljard euro uit het Klimaatfonds halen voor verduurzaming van de landbouw. VVD en NSC zijn tegen, omdat dit ten koste zou gaan van het budget voor kerncentrales.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Het Tweede Kamerdebat over kernenergie werd woensdag gekaapt door de grote oppositiepartijen. GroenLinks-PvdA, D66, CDA en ChristenUnie wilden een aanslag plegen op het budget voor de bouw van vier kerncentrales, omdat de problemen in de landbouw volgens hen urgenter zijn.
VVD-minister Sophie Hermans (Klimaat) heeft de beschikking over een klimaatfonds van 26 miljard euro, dat zij kan inzetten om de wettelijke klimaatdoelen te halen. Van dat budget kan zij nog 14,6 miljard euro vrij besteden, hoewel het overgrote deel van dat restant (14,1 miljard euro) in principe gereserveerd is om de bouw van vier grote kernreactoren te bekostigen. Dat laatste is een afspraak uit het coalitieakkoord.
Alles over politiek vindt u hier.
GroenLinks-PvdA, CDA en ChristenUnie kondigden woensdag aan dat zij een initiatiefwet willen indienen om Hermans’ klimaatfonds lichtelijk te plunderen ten gunste van de landbouwsector. In dat fonds is nu geen geld gereserveerd voor het verlagen van de broeikasgasemissies van de landbouw.
Het vorige kabinet had een apart budget 24,3 miljard euro voor verduurzaming van de agrarische sector vrijgemaakt. Dat transitiefonds werd door de huidige coalitie geschrapt, omdat de BBB meende dat het voornamelijk besteed zou worden aan stoppersregelingen. De kleinste coalitiepartij wil dat zoveel mogelijk boeren kunnen doorgaan.
Dat boerenpartij BBB de geldpot voor de eigen achterban heeft geschrapt, wordt door vrijwel alle andere fracties als een blunder beschouwd. De landbouwsector kampt met een groot mestoverschot, is de belangrijkste oorzaak van de stikstofcrisis en draagt significant bij aan de watervervuiling en de CO2-uitstoot. Al die problemen zijn hoogst urgent, maar landbouwminister Femke Wiersma heeft slechts 5 miljard euro voor extra maatregelen.
CDA, ChristenUnie en GroenLinks-PvdA vroegen Hermans dinsdag in de Eerste Kamer het klimaatfonds open te stellen voor landbouwbedrijven. Die motie is dankzij steun van de BBB (16 senaatszetels) en D66 bij de stemming volgende week verzekerd van een meerderheid.
De BBB veroorzaakt daarmee het zoveelste conflict in de coalitie. VVD en NSC zijn namelijk tegen de greep in de kas van Hermans, omdat zij vrezen dat de bouw van de kernreactoren dan vertraging oploopt. VVD-Kamerlid Silvio Erkens stelt dat BBB-landbouwminister Wiersma eerst maar eens duidelijk moet maken hoe zij haar ‘vrije’ budget van 5 miljard euro wil besteden, voordat er geld voor boeren uit het klimaatfonds wordt gehaald.
Dat de greep in de kas van Hermans de bouw van kerncentrales zou bemoeilijken, en niet van wind- of zonneparken, maakt het bondje tussen GroenLinks-PvdA en CDA en ChristenUnie waarschijnlijk mogelijk. De partij van Frans Timmermans is tegen kernenergie, terwijl CDA en CU voorstander zijn.
De twee christelijke partijen vinden twee kerncentrales in eerste instantie wel genoeg. Als dit kabinet zijn kernenergieambitie terugschroeft van vier naar twee, komt er 7 miljard euro vrij voor het oplossen van de problemen in de landbouw. Die problemen vinden CDA en CU urgenter, want de bouw van kerncentrales laat nog wel een aantal jaren op zich wachten.
Of de initiatiefwet van de drie oppositiepartijen in de Tweede Kamer een meerderheid krijgt, is geen uitgemaakte zaak. BBB-Kamerlid Henk Vermeer zei woensdag namelijk dat die 5 miljard euro niet uit het budget voor kernenergie mag komen. Zijn partij rekent op ‘waarschijnlijke begrotingsmeevallers’ van minstens 5 miljard euro die bestemd kunnen worden voor klimaatsubsidies voor boeren. Ook de PVV lijkt er zo in te staan, maar VVD en NSC willen niet gokken op nog te realiseren meevallers.
Hermans zegt in de Tweede Kamer dat die 14 miljard euro al ‘krap’ begroot is, omdat commerciële bedrijven niet willen investeren in kernenergie. De bouw loopt sowieso vertraging op. De eerste nieuwe kerncentrale zal niet in 2035 operationeel zijn, zoals het kabinet hoopte, maar waarschijnlijk minstens twee jaar later. Hermans komt later dit voorjaar met een nieuwe inschatting van de kosten en de opleveringstermijn.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant