De Europese Commissie overweegt de invoering van een nieuw tijdelijk prijsplafond voor aardgas, nu de prijzen zijn gestegen tot het hoogste niveau in twee jaar.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Met zo’n prijsplafond wil de Commissie voorkomen dat aardgas komende zomer nog veel duurder wordt. Dit dreigt te gebeuren doordat dan de Europese voorraden aangevuld moeten worden, om ervoor te zorgen dat er de volgende winter genoeg aardgas beschikbaar is.
Komende zomer moet extra veel gas worden ingeslagen, omdat door de huidige, relatief koude en windstille winter veel aardgas is verstookt. Omdat Europese lidstaten verplicht zijn hun opslaglocaties voor gas tot 90 procent aan te vullen, anticipeert de markt hierop. Als gevolg stijgen de gasprijzen.
Europa kampt sinds het wegvallen van de Russische leveringen met relatieve schaarste. Rusland leverde tot de inval in Oekraïne ongeveer 45 procent van de totale Europese vraag naar gas. Nu komt het gas vooral uit Noorwegen en in vloeibare vorm (lng) uit de Verenigde Staten. Met name voor lng concurreert Europa met Azië, waar de vraag naar lng groeit. Doordat het lng-aanbod momenteel beperkt is, leidt ook dit tot hogere prijzen.
Dat aardgas met 55 euro per megawattuur nu zo duur is, komt verder door het relatief koude weer. Hierdoor wordt meer gas verbruikt voor de verwarming van gebouwen. Ook is er weinig wind, waardoor windparken minder elektriciteit produceren.
De Nederlandse gasvoorraden zijn nu nog maar voor een derde gevuld, terwijl ze aan het eind van de voorgaande twee winters ruim boven de 50 procent bleven. De Europese gasvoorraden zijn gemiddeld nog 49 procent gevuld, tegen 67 procent een jaar geleden.
Als het koude weer aanhoudt, bestaat de kans dat Nederland het voorjaar in gaat met voorraden die minder dan 20 procent gevuld zijn. Hierdoor moet er de komende zomer extra veel gas worden ingekocht om de bergingen voldoende bij te vullen. Ook dit drijft de prijzen op.
Minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei wil af van de Europese vulverplichting van 90 procent. Afgelopen najaar stelde ze in een Kamerbrief dat 80 procent volstaat, omdat Nederland structureel minder gas verbruikt, terwijl het aanbod groeit. ‘De gascrisis is voorbij’, stelde ze. Vooralsnog geldt de Europese norm.
Hoewel de prijzen ver onder de piek van 350 euro in 2022 liggen, is aardgas met 55 euro per megawattuur nu twee keer zo duur als een jaar geleden. De gasprijzen liggen in Europa drie tot vier keer zo hoog als in de VS, waardoor de Europese zware industrie in de problemen is geraakt.
Brussel overweegt daarom een prijsplafond, zoals op het hoogtepunt van de energiecrisis in 2022, meldt de Financial Times woensdag. Zo’n plafond moet ervoor zorgen dat de aardgasprijs niet extreem stijgt.
Hoewel de plannen nog in een vroeg stadium zijn, leiden ze tot onrust op Europese energiebeurzen. Die vrezen dat de maatregel de vrije energiemarkt zal ontwrichten en mogelijk de leveringszekerheid in gevaar brengt, zo waarschuwden ze in een brief aan commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Ook het vorige prijsplafond stuitte op felle tegenstand, onder meer vanuit Nederland, waar de belangrijke gasbeurs Title Transfer Facility is gevestigd. De lat werd destijds dermate hoog gelegd dat het plafond nooit werd bereikt. Het systeem zou pas in werking treden als de gasprijs drie werkdagen boven de 180 euro per megawattuur zou komen. Eind vorige maand werd het prijsplafond opgeheven.
Nu wil de Commissie het dus toch weer invoeren. Hoe hoog het prijsplafond nu moet worden, is onbekend. Ook is nog niet zeker óf het wordt ingevoerd, al wordt er volgens de Financial Times serieus naar gekeken. Waarschijnlijk begin maart maakt de Commissie haar plannen bekend.
Nederland is nog altijd tegenstander van een prijsplafond, om dezelfde redenen als tijdens de energiecrisis. Volgens een woordvoerder van KGG is er nu nog minder aanleiding voor een plafond; er is nu een veel langere periode dan destijds voor het bijvullen van de gasvoorraden. Het vulseizoen begint in april, destijds bereikte de crisis haar hoogtepunt in augustus, en moest in zeer korte tijd veel gas worden geborgen.
De industrie – die mogelijk ook nog wordt geconfronteerd met heffingen van president Trump – merkt het effect van de hoge gasprijzen al. En ook burgers voelen de prijsstijgingen in hun portemonnee.
Zo rekent energieleverancier Pure Energie sinds woensdag voor nieuwe klanten 1,49 euro voor een kuub gas, meldt prijsvergelijkingssite Keuze.nl. Dit bedrag ligt hoger dan het prijsplafond van 1,45 euro dat het kabinet tijdens de energiecrisis had ingesteld om huishoudens enigszins te beschermen tegen de toen ook al torenhoge gasprijzen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant