Miljardair Elon Musk heeft tijdens een persbijeenkomst in het Witte Huis ambtenaren beschuldigd van corruptie en fraude. Zonder daarvoor bewijzen te leveren, zei hij dat ‘niet-gekozen’ bureacraten die hun eigen zakken vullen de democratie ondermijnen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Miljardair Elon Musk deed zijn uitspraken tijdens een geïmproviseerde persconferentie in de Oval Office, het kantoor van de Amerikaanse president. Musk is door president Tump aangesteld als leidsman van het ministerie voor Overheidsefficiëntie (Doge).
Musk ligt zowel binnen als buiten de VS onder vuur, omdat hij met Doge in hoog tempo allerlei overheidsdiensten ontmantelt. Zo heeft Musk een massale ontslaggolf ingezet bij de overheid. Miljoenen ambtenaren hebben al een aanbod gekregen tot doorbetaling van zeven maanden salaris als ze per direct opstappen. Anderen zijn naar huis gestuurd, voorlopig met behoud van hun loon.
Even omstreden is de ongebreidelde toegang die hij en zijn medewerkers hebben gekregen tot gevoelige data en het betalingssysteem van het ministerie van Financiën, dat alle overheidsuitgaven regelt. Een New Yorkse rechter heeft die toegang voorlopig geblokkeerd.
Staand bij het bureau van de president en met Trump zittend naast hem, betoogde Musk dat zijn werk in het belang is van het publiek en de democratie. De bureaucratie is in zijn ogen nu een ‘ongekozen, vierde, ongrondwettelijke tak van de regering, die op veel manieren momenteel meer macht heeft dan welke gekozen vertegenwoordiger dan ook. Als de bureaucratie de baas is, wat voor betekenis heeft democratie dan nog?’
Musk deed tal van onbewezen claims. Zo betichtte hij ambtenaren van het nu ontmantelde agentschap voor ontwikkelingshulp USAID ervan ‘steekpenningen’ te hebben aangenomen. Ook beweerde hij dat ‘behoorlijk wat mensen’ bij de overheid ‘erin zijn geslaagd tientallen miljoenen dollars aan vermogen te vergaren in hun positie’, zonder voorbeelden te noemen of bewijzen aan te voeren.
Hij claimde verder dat sommige ontvangers van sociale uitkeringen wel 150 jaar oud zouden zijn, wat zou wijzen op fraude.
Musk weerlegde herhaaldelijk suggesties dat hij zonder toezicht opereerde. ‘We proberen zo transparant mogelijk te zijn’, zei Musk. Hij doelde daarmee op berichten die zijn team op zijn berichtendienst X plaatst. ‘Al onze handelingen zijn maximaal transparant. Ik ken geen geval waarin een organisatie transparanter is geweest dan de Doge-organisatie.’
Critici spreken dat tegen. Het team van Musk, waarvan de leden geen bestuurlijke kennis of ervaring hebben, valt zonder aankondiging bij instanties binnen. Het krijgt toegang tot gevoelige computersystemen zonder vooraf te zijn gescreend, zoals dat bij volwaardige ambtenaren zou gebeuren.
Musk wordt door het Witte Huis aangeduid als een ‘speciale overheidsmedewerker’, en niet als minister. Want dan zou het Congres over zijn benoeming moeten stemmen en zou Musk inzage moeten geven in zijn persoonlijke financiën. Musks bedrijven profiteren sterk van aanbestedingen door de overheid.
Gevraagd naar de mogelijkheid van belangenverstengeling zei Musk: ‘Ten eerste ben ik niet degene die het contract afsluit. Het zijn de mensen bij SpaceX of zoiets.’ Musk is de oprichter en directeur van SpaceX.
Musks optreden in de Oval Office vond plaats tijdens de presidentiële ondertekening van nieuwe decreten waarin de bestuurders van overheidsdiensten wordt opgedragen grootschalige personeelsreducties na te streven.
Een ander decreet geeft Musks team een uitgebreidere rol bij het toezicht op de werving van nieuw personeel bij overheidsdiensten. Trump heeft openlijk gezegd dat hij de overheid wil zuiveren van medewerkers die zijn politieke ideeën niet delen. De president herhaalde dinsdag dat hij met Doge simpelweg uitvoering gaf aan wat hij in zijn verkiezingscampagne had beloofd: een radicale hervorming van de federale overheid.
De afbraak van de overheid door Musks ‘ministerie’ heeft al geleid tot tientallen rechtszaken. Federale rechters hebben de maatregelen opgeschort die Musk wilde nemen, om klagers meer tijd te geven besluiten aan te vechten.
Die rechters kregen van Trump tijdens de persbijeenkomst een veeg uit de pan. Hij zei wel hun beslissingen te respecteren, maar kondigde ook aan dat zijn regering tegen de vonnissen in beroep zou gaan. Zijn ‘minister’ van Overheidsefficiëntie wikkelde er geen doekjes om op zijn berichtendienst X: Musk sprak van een ‘gerechtelijke coup’ om Trump tegen te houden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant