Het fragiele staakt-het-vuren in Gaza komt steeds meer onder druk te staan. Israël zei dinsdag ‘de intensieve gevechten in Gaza te hervatten’ als de gijzelaars zaterdagmiddag 12 uur niet zijn overgedragen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Het is onduidelijk of Israël daarmee de drie gijzelaars bedoelt die volgens de voorwaarden van het bestand op zaterdag zouden worden geruild tegen Palestijnse gevangenen, of alle 75 gijzelaars die Hamas nog in handen heeft.
Wat betreft de Amerikaanse president Trump gaat het om iedereen. ‘Ik wil niet dat ze er twee vrijlaten, en daarna doen we er een andere week nog eens twee, en dan doen we er vier. Of ze laten hen voor zaterdag 12 uur gaan, of ze mogen zich de borst natmaken’, zei hij tegen verslaggevers bij het Witte Huis, waar hij de Jordaanse koning Abdullah II ontving.
Hamas had maandag gedreigd de vrijlating van Israëlische gijzelaars ‘tot nader order’ uit te stellen. omdat Israël zich volgens de organisatie niet aan het bestand houdt: de terugkeer van Palestijnen naar het noorden van de Gazastrook zou door Israël worden vertraagd, er zou op hen worden geschoten en Israël zou minder hulpgoederen toelaten dan is afgesproken. Hamas zei het besluit vroeg in de week te hebben bekendgemaakt, zodat er nog tijd is om de problemen voor het weekeinde op te kunnen lossen.
In Israël sloeg direct de angst om hart bij de families van de gijzelaars, die vrezen hun geliefden niet meer terug te zien. In Gaza nam de vrees voor een hervatting van de oorlog toe.
Dinsdag bleek niemand bereid gas terug te nemen. Hamas liet weten dat de uitspraken van Trump ‘de zaak verder compliceren’, terwijl de Israëlische premier Netanyahu na een bijeenkomst van het veiligheidskabinet zei dat hij het leger opdracht heeft gegeven om troepen in en rond de Gazastrook te verzamelen. De Israëlische krant Haaretz meldt dinsdagavond dat het leger weer reservisten heeft opgeroepen.
Ondertussen klinkt verse oorlogstaal bij de ultrarechtse Religieuze Zionistische Partij die deel uitmaakt van de Israëlische coalitie. Minister van Financiën Bezalel Smotrich zegt dat ‘de poorten van de hel’ moeten worden geopend. ‘Dat betekent geen elektriciteit, geen water, geen brandstof, geen humanitaire hulp. We willen een complete bezetting van de Gazastrook. We willen de complete verdrijving van alle inwoners uit de Gazastrook, volgens het plan van president Trump.’
Het is geen verrassing dat uiterst rechts Israël opgetogen reageert op de uitlatingen van Trump: zij hebben er nooit een geheim van gemaakt de Gazastrook te willen bezetten om er nederzettingen te bouwen. Ook voor Netanyahu, die onder druk van Trump akkoord is gegaan met het bestand, lijkt het dreigement van Hamas goed uit te komen.
Volgens critici was de Israëlische premier nooit van plan om alle drie de fasen van het akkoord uit te voeren omdat hij de strijd in Gaza weer wil hervatten. Bovendien zou de partij van Smotrich zich dan uit de coalitie terugtrekken, wat tot de val van de regering zou leiden. Nu zou Netanyahu de schuld van een eventuele mislukking van het staakt-het-vuren bij Hamas in de schoenen kunnen schuiven.
Het is afwachten hoe hard betrokken partijen het nu gaan spelen: komt Hamas alsnog over de brug en laat de organisatie de Israëlische gijzelaars op tijd gaan – hoeveel gijzelaars zullen dat dan zijn? – en nemen Israël en Trump er genoegen mee als het niet alle gijzelaars zijn?
De situatie waarin het bestand zich al halverwege de eerste fase al bevindt, belooft weinig goeds voor de lange termijn. Fase één is nog het minst controversieel: de komende weken zouden er nog 17 gijzelaars (levend en dood) moeten worden overgedragen, terwijl er ondertussen wordt onderhandeld over de tweede fase. Daarin zouden ook de laatste gijzelaars moeten vrijkomen en moet de oorlog definitief worden beëindigd.
Deze onderhandelingen hadden vorige week maandag moeten beginnen, maar werden uitgesteld vanwege het bezoek van Netanyahu aan Trump in Washington. Afgelopen zondag vertrok de Israëlische delegatie wel naar Qatar, maar een dag later keerde zij alweer terug. Volgens Israëlische media krijgen de onderhandelaars pas komend weekeinde te horen wat hun mandaat is.
Wereldleiders reageerden geschokt op het idee dat het bestand kan klappen. ‘We moeten koste wat het kost voorkomen dat de vijandelijkheden in Gaza worden hervat, want dat zou leiden tot een immense tragedie’, schreef António Guterres, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, op sociale media.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant