Het fragiele staakt-het-vuren in Gaza komt steeds meer onder druk te staan. Israël zei dinsdag ‘de intensieve gevechten in Gaza te hervatten totdat Hamas eindelijk is verslagen’ als de gijzelaars zaterdagmiddag 12 uur niet zijn overgedragen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Hamas had gedreigd de vrijlating van Israëlische gijzelaars ‘tot nader order’ uit te stellen. De organisatie houdt nog 75 Israëlische gijzelaars vast. Volgens de afspraken zouden drie van hen komende zaterdag naar huis gaan, in ruil voor de vrijlating van Palestijnse gevangenen.
Maar maandag stelde Hamas dat Israël zich niet aan het bestand houdt: de terugkeer van Palestijnen naar het noorden van de Gazastrook zou door Israël worden vertraagd, er zou op hen worden geschoten en Israël zou minder hulpgoederen toelaten dan is afgesproken.
De Amerikaanse president Donald Trump gooide daarna nog wat olie op het vuur. Hij stelde dat het bestand kan worden ‘geschrapt’ en dat Israël ‘de hel kan laten losbarsten’ als Hamas de gijzelaars niet op tijd vrijlaat.
In Israël sloeg direct de angst om hart bij de families van de gijzelaars, die vrezen hun geliefden niet meer terug te zien. In Gaza nam de vrees voor een hervatting van de oorlog toe.
Dinsdag bleek niemand bereid gas terug te nemen. Hamas liet weten dat de uitspraken van Trump ‘de zaak verder compliceren’, terwijl de Israëlische premier Netanyahu na een bijeenkomst van het veiligheidskabinet zei dat hij het leger opdracht heeft gegeven om troepen in en rond de Gazastrook te verzamelen. De Israëlische krant Haaretz meldt dinsdagavond dat het leger weer reservisten heeft opgeroepen.
Ondertussen klinkt verse oorlogstaal bij de ultrarechtse Religieuze Zionistische Partij die deel uitmaakt van de Israëlische coalitie. Minister van Financiën Bezalel Smotrich zegt dat ‘de poorten van de hel’ moeten worden geopend. ‘Dat betekent geen elektriciteit, geen water, geen brandstof, geen humanitaire hulp. We willen een complete bezetting van de Gazastrook. We willen de complete verdrijving van alle inwoners uit de Gazastrook, volgens het plan van president Trump.’
Het is geen verrassing dat uiterst rechts Israël opgetogen reageert op de uitlatingen van Trump: zij hebben er nooit een geheim van gemaakt de Gazastrook te willen bezetten om er nederzettingen te bouwen. Ook voor Netanyahu, die onder druk van Trump akkoord is gegaan met het bestand, lijkt het dreigement van Hamas goed uit te komen.
Volgens critici was de Israëlische premier nooit van plan om alle drie de fasen van het akkoord uit te voeren omdat hij de strijd in Gaza weer wil hervatten. Bovendien zou de partij van Smotrich zich dan uit de coalitie terugtrekken, wat tot de val van de regering zou leiden. Nu zou Netanyahu de schuld van een eventuele mislukking van het staakt-het-vuren bij Hamas in de schoenen kunnen schuiven.
De bal lijkt vooralsnog bij Hamas te liggen: het is de vraag of de organisatie alsnog over de brug komt en de Israëlische gijzelaars op tijd laat gaan. In de eerste fase van de deal zouden er de komende weken nog 17 gijzelaars (levend en dood) moeten worden overgedragen, terwijl er ondertussen wordt onderhandeld over de tweede fase van de deal, waarbij ook de laatste gijzelaars moeten vrijkomen en de oorlog definitief wordt beëindigd.
Deze onderhandelingen hadden vorige week maandag moeten beginnen, maar werden uitgesteld vanwege het bezoek van Netanyahu aan Trump in Washington. Afgelopen zondag vertrok de Israëlische delegatie wel naar Qatar, maar een dag later keerde zij alweer terug. Volgens Israëlische media krijgen de onderhandelaars pas komend weekeinde te horen wat hun mandaat is.
Wereldleiders reageerden geschokt op het idee dat het bestand kan klappen. ‘We moeten koste wat het kost voorkomen dat de vijandelijkheden in Gaza worden hervat, want dat zou leiden tot een immense tragedie’, schreef António Guterres, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, op sociale media.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant