Na een griepje of verkoudheid moet je niet gelijk weer aan de slag gaan, maar eerst nog even goed uitzieken, zo wil de volkswijsheid. Draagt zulke bonusrust echt bij aan het herstel?
Voor een advies zo algemeen als uitzieken bestaat opmerkelijk weinig wetenschappelijke onderbouwing. Uitzieken is bepaald geen onderzoeksveld waar wetenschappers zich massaal op storten, zeker niet als het over de mildere virusinfecties gaat die je hooguit een week uit de running houden.
Rustig weer opbouwen klinkt dus verstandig, maar voor het omgekeerde lijkt evengoed wat te zeggen. Weinig tast de fitheid immers zo aan als dagen bedrust. Kun je na ziekte niet beter zo snel mogelijk weer actief worden om de laatste virusdeeltjes eruit te zweten?
Met dat laatste moet je oppassen, waarschuwt hoogleraar Medische Microbiologie Bert Niesters van de Rijksuniversiteit Groningen. Direct volledig belasten kan na griep en andere luchtweginfecties gevaarlijk zijn. Virusdeeltjes in de longen maken relatief gemakkelijk de oversteek naar het hart, waardoor die cruciale spier tijdelijk aan capaciteit inboet, ook in de periode ná de ergste klachten, vertelt Niesters.
‘Als een luchtweginfectie nog niet goed is hersteld, moet je zorgen dat je het hart niet overbelast. Er zijn gevallen bekend van sporters die dood omvielen door griep te verwaarlozen.’ Dat zijn extreme voorbeelden, maar ze bewijzen dat er wel degelijk goede redenen kunnen zijn om uit te zieken.
Die noodzaak is minder urgent na een neusverkoudheid, zegt hoogleraar Integratieve Fysiologie Maria Hopman aan het Radboud UMC in Nijmegen. Een hoofd vol snot kan een paar dagen flinke klachten opleveren, maar laat fysiek veel minder sporen na. De slijmvliezen in neus, keel en bijholten draaien dan vooral even op volle kracht om indringers naar buiten te werken. ‘Als het alleen in je hoofd zit, dan is het per definitie redelijk onschuldig. Zodra je je beter voelt, kun je weer vrij snel actief worden.’
Toch is het ook dan verstandig om het herstel genoeg tijd te gunnen, zegt Hopman. ‘Je ziet wel dat mensen die snel weer aan de slag gaan twee weken later soms weer ziek zijn, omdat het virus nog niet goed is opgeruimd. Intensieve fysieke activiteit verzwakt het immuunsysteem. Als de weerstand minder wordt, kan de ziekte weer oplaaien.’
Dat klinkt als genoeg reden om je een dagje extra ziek te melden op het werk. Helaas is dat niet voor iedereen legitiem. Bij een fysiek beroep is volledig herstel belangrijk, maar kantoorklerken kunnen in principe weer starten zodra ze geestelijk in orde zijn. Hoofdarbeid vormt vrijwel geen extra belasting voor het herstellende lichaam, zegt Hopman. Zij geeft vooral adviezen aan sporters, die zware trainingen en wedstrijden na ziekte nog even moeten uitstellen. Voor mensen met een bureaubaan heeft goed uitzieken strikt genomen dus meer impact op hun vaste hardlooprondje dan op de keuze weer te gaan werken.
Mogelijk lijkt het welzijn van collega’s een meer valide excuus om iets langer thuis te blijven. Niemand wil immers het hele kantoor aansteken. Maar het grootste gevaar daarop is wel geweken zodra je je weer meldt bij de koffieautomaat, vertelt Niesters. ‘Na een paar dagen ben je niet meer zo infectieus. En om een verkoudheid volledig de baas te worden zou je soms wel een maand thuis moeten blijven.’
Werken kan dus alweer kort na herstel, tenzij dat stevige fysieke inspanning vereist. Maar wanneer is ook lichamelijk weer alles mogelijk? Na koorts hanteert Hopman de stelregel dat tegenover elke koortsdag ook een uitziekdag zonder stevige belasting moet staan. Verder is het ingewikkeld tot algemene voorschriften te komen, constateert Niesters. Het is al knap lastig te zeggen wanneer iemand precies beter is, met grote verschillen naar leeftijd en de persoonlijke weerstand. Uiteindelijk vormt het energieniveau daarom de beste raadgever. ‘Luister naar je lichaam en overschat jezelf niet als je goed ziek bent geweest.’
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant