De Tweede Kamer blijft erbij: alleen een helmplicht en een minimumleeftijd kunnen een einde maken aan de problemen met fatbikes. Minister Barry Madlener (PVV) noemt zulke maatregelen keer op keer onuitvoerbaar. Dinsdag gaat het debat, dat muurvast zit, verder.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Hij volgt onder meer het fatbikedossier.
‘Onbegrijpelijk’, vond NSC-Kamerlid Olger van Dijk het. Hester Veltman (VVD) sprak zelfs over ‘bureaucratische smoesjes’ en zei dat de minister ‘aan het werk moet’ om de Tweede Kamer te gehoorzamen. ‘Terug naar de tekentafel, totdat er een oplossing is.’
Er was onder Kamerleden weinig begrip voor de brief van minister Barry Madlener (Infrastructuur en Waterstaat, PVV), vorige week. Dit kabinet ziet niets in specifieke maatregelen tegen fatbikes, maakte hij duidelijk op weg naar het debat van dinsdag. Al in september vorig jaar dienden Veltman en Van Dijk met succes een motie in voor een minimumleeftijd van 14 jaar en een helmplicht voor fatbikegebruikers. Maar volgens Madlener zijn zulke maatregelen niet uitvoerbaar.
En komen er maatregelen tegen de fatbike, op basis van gewicht en uiterlijk, dan zullen er volgens de minister meteen modellen op de markt komen met net iets andere kenmerken. Daarnaast is er volgens Madlener in de fiets- en verkeerswereld bezorgdheid of het aanpakken van fatbikes de (jonge) bestuurders niet juist van de fiets jaagt. Een groot deel van de Kamer wil daarom ook geen generieke maatregelen die alle elektrische fietsers treffen.
Slechts een paar jaar geleden werd de fatbike nog gezien als een ‘gaaf ding’, maar inmiddels is de fiets uitgegroeid tot misschien wel ’s lands meest gehate vervoermiddel. Hoe kan dat?
Ook fietsenwinkels laten de tweewieler liever links liggen, blijkt uit een enquête van de Volkskrant: ‘Wij willen niet worden geassocieerd met fatbikes.’
De minister begreep de teleurstelling bij de Kamerleden over zijn brief. ‘Maar ik ga geen maatregelen nemen die niet uitvoerbaar zijn’, zei hij tegen persbureau ANP. Al vijf maanden houdt hij voet bij stuk, ook tot ergernis van zijn eigen partij. ‘Heel erg gek’ noemde Madleners PVV-partijgenoot Hidde Heutink het tijdens een debat in september al dat de minister weigerde maatregelen te nemen. Een week eerder nog had Madlener immers toegezegd te doen wat de Kamer hem zou opdragen.
Als Kamerlid zag de PVV’er echter al weinig heil in een ‘dikkebandenpolitie’. En in zijn rol van minister heeft hij steeds benadrukt dat het inperken van fatbikes juridisch niet mogelijk is. Hij wordt daarin sinds vorige maand gesterkt door een onderzoek in opdracht van het kabinet, dat aparte regels voor fatbikes ‘een heilloze weg’ noemt. Met hun lage zit en bredere banden zijn fatbikes mogelijk zelfs veiliger dan andere elektrische fietsen, oppert het adviesbureau DTV in die rapportage.
Dat de Tweede Kamer iets wil dat een minister niet kan of wil leveren, is geen unicum in de parlementaire geschiedenis. Het staat het kabinet vrij om moties naast zich neer te leggen, ook als ze door bijna de voltallige Kamer zijn aangenomen. Voor Madlener is dat geen kwestie van smaak of gevoel; hij zegt de motie simpelweg niet uit te voeren, omdat hij dat onverstandig vindt.
De Kamer neemt daar geen genoegen mee. Er is al bijna een halfjaar verstreken sinds de Kamer vrijwel unaniem instemde met de motie van NSC en VVD – alleen de zes Kamerleden van Denk en FvD stemden tegen. Intussen ziet ook de Kamer met lede ogen toe hoe het aantal (jonge) slachtoffers van fatbikeongelukken blijft toenemen en zijn er zorgen of (jonge) kinderen wel in staat zijn een 30 kilo zware fiets te besturen. Er moet iets gebeuren, in de optiek van de Kamerleden.
De kritiek vanuit de Kamer luidt ook dat Madlener vooral benadrukt wat er niet te doen valt aan de fatbikeproblematiek, in plaats van met suggesties te komen wat er (juridisch) wel mogelijk is. In zijn brief van vorige week zegt hij vooral te willen inzetten op betere voorlichting over de risico’s van opgevoerde fatbikes, meer controles op straat en scherper toezicht op partijen die het land binnenkomen.
Tijdens een technische briefing aan de Kamer vorige week bleek dat daarin nu al een hoop te verbeteren valt. De douane ‘flagt’ bijvoorbeeld geen scheepsladingen fatbikes om alle containers te kunnen openbreken, omdat de fietsen niet als risicovol worden beschouwd. De NVWA, de toezichthouder op (elektrische) fietsen, ziet fatbikes mede door de weinige meldingen van het publiek over bijvoorbeeld opgevoerde exemplaren, niet als een ‘intrinsiek onveilig product’.
De Inspectie Leefomgeving en Transport, die aan zet is als een fatbike te veel vermogen heeft, nam vorig jaar tienduizenden illegale exemplaren in beslag. Maar tegen de levendige en vluchtige fatbikehandel op bijvoorbeeld sociale media lijkt de inspectie machteloos te staan.
En de politie dan? Waarom treedt die niet op tegen illegaal verklaarde fatbikes als de Chinese Ouxi V8? Omdat agenten vaak wel wat beters te doen hebben, zo werd tijdens de technische briefing duidelijk. En als de politie al niet onderweg is naar iets belangrijkers, moet een agent met het blote oog kunnen constateren dat een fatbike harder gaat dan toegestaan én dat de trapondersteuning ingeschakeld blijft boven de 25 kilometer per uur.
Op welke manier de Kamerleden Madlener in beweging willen krijgen, zal dinsdagavond tijdens het debat moeten blijken. Voor grof geschut lijkt het nog te vroeg. NSC’er Van Dijk wil de minister eerst een plan voor een nieuwe categorie voor ‘zware e-bikes’ voorleggen, gebaseerd op het gewicht en het koppel (kracht x lengte) van de fietsen.
Voor zo’n categorie, waarin mogelijk dan ook elektrische bakfietsen komen te vallen, zou dan een helmplicht en minimumleeftijd gaan gelden. En om rammelende nieuwe modellen te voorkomen, zou de sector met een keurmerk voor nieuwe fatbikes moeten komen. Van Dijk heeft goede hoop dat Madlener oren heeft naar dat plan. Ook omdat ‘niets doen’ volgens de NSC’er geen optie meer is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant