De vrijlating van drie Israëlische gijzelaars door Hamas zaterdag leidde in Israël niet alleen tot vreugde, maar ook tot woede. Een minister zei dat de gijzelaars eruitzagen ‘als Holocaustoverlevenden’. Ook het Rode Kruis sprak zich uit.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Premier Benjamin Netanyahu noemde Hamas ‘een monster’ om de show die de beweging maakte van de vrijlating. Israël was zo boos dat het suggereerde dat Hamas de regels van het staakt-het-vuren had geschonden. Opvallend was dat ook het Rode Kruis (ICRC) zich uitsprak. Dat riep op aankomende uitwisselingen tussen Palestijnse gevangen en Israëlische gijzelaars op ‘een menswaardige en besloten’ wijze te laten plaatsvinden.
Met de suggestie om de uitwisselingen voortaan te laten plaatsvinden achter gesloten deuren, richt het ICRC zich met name op Hamas. De militante groepering maakt van de vrijlating van gijzelaars een grote, openbare ceremonie, die duizenden toeschouwers trekt.
Ondanks de boosheid bij Israël over de vrijlating van zaterdag zette het zondag toch de volgende stap in het proces dat uiteindelijk moet leiden tot vrede en wederopbouw in het zwaar gehavende Gaza: het ontruimde de 7 kilometer brede Netzarim-corridor die Noord- en Zuid-Gaza scheidt.
Zaterdagmiddag verschenen gewapende en gemaskerde militanten van Hamas, ze zetten de straten van Deir al-Balah af en kozen positie aan de kant van de weg. Vervolgens werden de gijzelaars op een podium gezet en gefilmd terwijl ze één voor één een verklaring moesten voorlezen waarin ze hun bewakers bedankten voor de 16 maanden dat zij gegijzeld waren. Alle drie hielden ze een oorkonde van hun vrijlating vast.
Met de show gaf Hamas een teken van leven en liet het zien dat het nog altijd aan de macht was in Gaza, ondanks de verwoestende oorlog tegen de militante organisatie. Dit verzetsgebaar was voldoende om de irritatie van Israël te wekken. De vermagerde toestand van de drie gijzelaars maakte die irritatie alleen maar groter, maar Israël hield zich dit weekeinde aan de afspraken. Zondag ontruimde het de Netzarim-corridor, die tijdens de Gaza-oorlog volledig was platgebombardeerd. Israël had er militaire bases ingericht met vrij zicht, zodat het leger kon verhinderen dat Palestijnen de corridor ongezien zouden kunnen oversteken.
Ook liet Israël zondag volgens afspraak 183 gevangengenomen Palestijnen vrij. Ook zij waren vermagerd, sommigen liepen kreupel door hoe zij behandeld waren tijdens hun gevangenschap. Anderen, onder wie Jamal al-Tawil, Hamas-lid en voormalig burgemeester van Al-Bireh, zouden kort voor hun vrijlating nog zijn mishandeld. De BBC citeert zijn dochter, die zelf net was vrijgelaten. Volgens haar was haar vader geslagen en moest hij uit de bus worden gedragen en naar een ziekenhuis gebracht.
De eerste fase van het staakt-het-vuren is op 19 januari ingegaan, en duurt officieel tot 2 maart. Afgesproken is dat in die periode 25 nog levende Israëlische gijzelaars en de lichamen van 8 anderen zullen worden geruild tegen 1.500 gevangengenomen Palestijnen. Tot en met zondag zijn 15 Israëliërs en 550 Palestijnen vrijgelaten. De rest moet binnen drie weken volgen.
Maandag beginnen in Qatar besprekingen over het vervolg van het vredesproces. De volgende fase van dat proces behelst de vrijlating van alle resterende gijzelaars, een permanent staakt-het-vuren en terugtrekking van de Israëlische troepen uit Gaza. Daarna volgt de derde fase, een periode van wederopbouw in Gaza die drie tot vijf jaar zal duren.
Als het zover komt. De Amerikaanse president Donald Trump heeft een bom onder de besprekingen gelegd door te suggererendat de Verenigde Staten Gaza overnemen en daar een strandresort gaan bouwen, en dat alle Palestijnen maar naar elders moeten verhuizen. Deze gedachte hangt nu als een donkere schaduw boven de onderhandelingen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant