Na jaren van politieke stagnatie heeft Libanon een nieuw kabinet. Zaterdag maakte premier Nawaf Salam bekend dat hij erin geslaagd is een ministersploeg samen te stellen. De greep van het militante Hezbollah wordt daarin kleiner dan die in anderhalf decennium is geweest.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
Hervormingsgezinde stemmen in Libanon kraaien dit weekend victorie, en hopen dat het kabinet-Salam de opmaat is naar een definitieve afrekening met Hezbollah. Een revolutie is het niet, merkte dagblad L’Orient-Le Jour op, maar het belooft de ‘beste regering’ te worden die Libanon in ‘decennia’ heeft gehad.
Dat zijn grote woorden, en het valt te bezien of Salam, als relatieve politieke buitenstaander, in staat zal zijn de hooggespannen verwachtingen waar te maken. In de lente van 2026 staan er al parlementsverkiezingen op de agenda, dus veel tijd heeft zijn kabinet niet.
Een eerste overwinning heeft Salam niettemin geboekt. Sinds ruwweg 2008 had het sjiitische Hezbollah – samen met enkele bondgenoten – een soort vetorecht over ieder groot besluit. Daarmee hield het de Libanese politiek gegijzeld. Die macht is Hezbollah nu kwijt.
Van de in totaal 24 ministers in het nieuwe kabinet zijn er slechts vier loyaal aan Hezbollah en/of bondgenoot Amal, een andere sjiitische partij. Het gaat onder meer om de ministeries van Gezondheidszorg en Financiën. Via die laatste post houdt Hezbollah wel een vinger in de pap.
Dat er een nieuwe wind waait, wordt al zichtbaar. Onderzoeksrechter Tarek Bitar heeft zijn onderzoek naar de verwoestende havenexplosie in Beiroet (in 2020) hervat – een signaal naar een corrupte kliek van functionarissen (Hezbollah incluis) die elke vorm van waarheidsvinding sinds jaren frustreert.
Maar redenen voor scepsis zijn er ook. Premier Salam, oud-rechtbankpresident bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ), heeft een onberispelijke reputatie, maar zal het op moeten nemen tegen een machtig systeem dat al menig ‘hervormer’ heeft zien sneuvelen.
De tanende invloed van Hezbollah valt niet los te zien van de vernietigende oorlog met Israël, de voorbije vijftien maanden. Die oorlog heeft de groepering verloren – feitelijk de eerste van vijf nederlagen. De tweede was de bestandstekst waarin Israël een volledige ontwapening wist af te dwingen – het kabinet-Salam zegt nu daar werk van te gaan maken. Drie: de val van de Syrische president Bashar al-Assad, een cruciale bondgenoot. En nederlaag vier en vijf: de benoeming van een nieuwe president, Joseph Aoun, eveneens gekant tegen Hezbollah, gevolgd door de vorming van dit kabinet.
In een klein land als Libanon is het politieke tij verknoopt met de regio, en dat is nu niet anders. Amerika en Saoedi-Arabië worden gezien als de drijvende krachten achter de nieuwe regering. De nieuwe Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten, Morgan Ortagus, klonk triomfantelijk toen ze verklaarde dat Israël Hezbollah had verslagen. ‘Daar zijn we hen dankbaar voor’, voegde ze eraan toe tijdens een bezoek aan Beiroet, een opmerking die veel Libanezen in het verkeerde keelgat schoot.
In werkelijkheid zou het voorbarig zijn om Hezbollah af te schrijven. Het rakettenarsenaal van de beweging is deels intact, en het is een illusie te denken dat de beweging die wapens zomaar zal overhandigen.
Invloed valt bovendien ook aan te wenden buiten de politieke arena. Dat bleek de voorbije dagen, toen Hezbollah-aanhangers massaal op scooters door de straten van Beiroet en andere steden scheurden. ‘Sjiieten, sjiieten’, scandeerden ze, oftewel: we zijn er nog. Jullie kunnen niet zomaar om ons heen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant