Radicaal-rechts in Europa loopt over van het zelfvertrouwen, zeker nu Trump weer het Witte Huis is ingetrokken. In Madrid kwamen de kopstukken van de Patriotten voor Europa, zoals Orbán, Le Pen en Wilders, zaterdag triomfantelijk bijeen. ‘De oude regimes staan op omvallen.’
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Verslag vanuit Madrid.
Martin Helme mag een van de minder bekende namen op het radicaal-rechtse feestje in Madrid zijn: zijn speech is de extreemste. De leider van de Estse Conservatieve Partij, deze zaterdag de eerste spreker, tiert minutenlang over ‘liberale fascisten’ die ‘trans freaks’ van kinderen maken voor hun ‘zieke, satanische droomwereld’ – en oogst applaus.
Dan klinkt vanuit het publiek hard een vrouwenstem. ‘Het moet klaar zijn met het fascisme!’, schreeuwt een vrouwelijke demonstrant met ontbloot bovenlijf – een activiste van de feministische protestgroep Femen die erin is geslaagd door de beveiliging te glippen.
Onmiddellijk snellen beveiligers naar de vrouw, om haar hardhandig de zaal uit te sleuren en aan de politie over te dragen. Vanaf het podium ziet Helme het allemaal met een brede glimlach aan. ‘Het lijkt erop’, grinnikt hij, ‘dat ik de spijker op z’n kop sla.’
Het eenvrouwsprotest was het enige smetje op een verder glorieuze dag voor de Patriotten voor Europa. Die fractie in het Europees Parlement, de grootste van radicaal-rechtse snit, werd vorig jaar opgericht door Viktor Orbán. In Madrid kwamen de Hongaarse premier, Marine Le Pen, Geert Wilders en andere kopstukken bijeen voor de eerste conferentie van de politieke familie.
De Spaanse partij Vox, de derde macht in eigen land, trad maar al te graag op als gastheer voor het ultrarechtse feestje. Dat werd gevierd in een Marriott-hotel naast de luchthaven van Madrid, en onder een voor de aanwezigen gelukkig gesternte.
Nu Donald Trump weer in het Witte Huis zit, en de wereld in zijn eerste weken laat beven, twijfelen de Europese radicaal-rechtse leiders er niet meer aan dat het momentum aan hun kant is.
Zelf rijgen zij al jaren de successen aaneen: veel van de sprekers van zaterdag zitten in hun land al aan de knoppen (Wilders in Nederland, Orbán in Hongarije, vicepremier Matteo Salvini in Italië) of ruiken de macht, zoals Marine Le Pen in Frankrijk. ‘De oude regimes staan op omvallen’, stelde Wilders op het podium zijn diagnose. ‘Het tij keert’, zei Andrej Babis, tot eind 2021 de premier van Tsjechië en nog altijd de leider van de grootste partij.
De 2.000 toeschouwers in de zaal van het Marriott-hotel, die halfrond als is een Romeins theater, horen het zaterdag uitgelaten aan. Leden van Vox konden zich vooraf aanmelden voor het evenement; sommigen hebben een autorit van meer dan vier uur afgelegd om Vox-leider Santiago Abascal en andere politici die ze alleen van tv kennen, nu eens een keertje in het echt te zien.
‘Viva España!’, schalt het om de paar minuten vanuit het publiek, dat onrustig wacht op de eerste sprekers. Schijnwerpers laten hun witte licht vallen op een oudere man met een cowboyhoed in het rood-geel-rood van de Spaanse vlag. Het zijn nationale symbolen die misplaatst zouden zijn op andere Europese conferenties, maar passen bij de paradox van de Patriotten: een Europese familie met als enige doel om de natiestaat in haar volle glorie te herstellen.
De sprekers, elf in totaal, weten precies wat voor publiek ze voor zich hebben. Nagenoeg allemaal beginnen ze hun toespraken met enkele korte zinnen in het Spaans – alleen Le Pen waagt zich met geen woord buiten haar eigen Frans.
Met ‘amigos, somos el futuro!’, krijgt ook Wilders de handen op elkaar: vrienden, wij zijn de toekomst. De leider van de PVV, door de omroeper aangekondigd als Geart Guilders, richt zich tot het publiek met een reeks retorische vragen, een stijl die hem in Nederland een veroordeling opleverde: ‘Hebben jullie genoeg van islamitische immigratie in Spanje?’ ‘Yeees’, is het luide antwoord.
Net als veel collega’s verwijst Wilders naar de Reconquista, de herovering van wat nu Spanje is op de islamitische Moren. ‘Jullie waren de eersten die de islam terugduwden en het rijke erfgoed van het christendom in jullie land herstelden. (...) Jullie waren de eersten die jullie land great again maakten.’
Daarmee verbindt Wilders de Reconquista met het vaakst terugkerende thema van de avond: Trump en de radicaal andere wereldorde die de opnieuw gekozen Amerikaanse president volgens de Patriotten heeft ingeluid.
‘Tornado Trump heeft de wereld in een paar weken veranderd’, concludeert Orbán, als zittend premier en goede spreker de ontvanger van een staande ovatie. ‘Wij zijn nu de mainstream.’
In Trump, zegt Vox-leider Abascal, die de middag afsluit, hebben de Europese nationalisten ‘een wapenbroeder gevonden’ in de strijd voor ‘het goede, de waarheid en de schoonheid.’
Hoezeer de partijleiders zich in Madrid optrekken aan hun Amerikaanse voorbeeld, blijkt misschien nog wel meer dan uit hun woorden uit de tekst die met blauwe letters op hun spreekgestoelte is gedrukt: ‘Make Europe Great Again.’
Een leus die je op het eerste oog eerder bij Volt zou verwachten, maar door de Patriotten binnenstebuiten wordt gekeerd: een ‘great Europe’, dat is een Europa dat de natiestaat met rust laat. Abascal: ‘De grootsheid van Europa zit in de grootsheid van zijn naties. Laat niemand zich vergissen. Die zit niet in een reusachtig gebouw of een bureaucratische kaste in Brussel.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant