Duitsland kiest op 23 februari een nieuw parlement.
De rechts-conservatieve CDU gaat op kop in de peilingen, gevolgd door de radicaal-rechtse AfD.
Zeker 200 duizend mensen hebben in München gedemonstreerd tegen de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD), zegt de Duitse politie. Volgens de organisatoren zijn er meer dan 320 duizend mensen aanwezig.
Het is de tweede grote demonstratie tegen AfD in een week. Vorig weekend kwamen 160 duizend mensen in Berlijn bijeen. Vandaag zijn ook in Leipzig en Dortmund demonstraties tegen de partij.
Yassin Boutayeb
Die Linke maakt een verrassende groei door in de peilingen voor de verkiezingen van 23 februari. De radicaal-linkse partij bewaakt al decennia de Duitse politieke linkerflank, maar dreigde tot voor kort onder de kiesdrempel van 5 procent uit te komen en daarmee uit het parlement te verdwijnen. Volgens de jongste peiling zou Die Linke nu echter 6 procent van de stemmen halen, een verdubbeling ten opzichte van een paar maanden geleden.
Die Linke is een reïncarnatie van de Socialistische Eenheidspartij Duitsland, die de vroegere eenpartijstaat DDR leidde. De afgelopen jaren verscheurde interne strijd op vele fronten de partij. Oud-communist Sahra Wagenknecht leek Die Linke het laatste duwtje te geven toen zij eind 2023 uittrad en met acht Linke-parlementsleden een nieuwe partij begon. De Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) behaalde eind vorig jaar uitstekende resultaten bij verkiezingen in oostelijke deelstaten.
Plotseling was daar de 36-jarige Heidi Reichinnek, het nieuwe, frisse gezicht van Die Linke. Zij is een formidabele aanwezigheid op sociale media, met name TikTok, waar tot nu toe alleen de radicaal-rechtse AfD succesvol wist te werven. Reichinnek is een uitgesproken tegenstander van de AfD en bereikt veel jongeren met haar optimistisch beloften van een Duitsland waar mensen zich wel woonruimte in grote steden kunnen veroorloven. De BSW, die economisch links is, maar migratie drastisch wil reduceren en fel tegen Oekraïne-hulp ageert, is in de peilingen teruggevallen van 8 naar 4 procent.
Vorige week maakte Reichinnek op sociale media furore met een meeslepende tirade tegen Friedrich Merz, leider van de rechts-conservatieve CDU, die met 30 procent ruim op kop ligt in de peilingen. Daags ervoor had Merz de zogeheten brandmuur rondom de AfD afgebroken. De AfD ligt op de tweede plek in de peilingen, met zo’n 20 procent van de stemmen.
Remco Andersen
Lees ook onze reportage vanaf het partijcongres van 2022, over de teloorgang van Die Linke.
De topmannen van Duitslands grootste bedrijven, autofabrikant Mercedes-Benz, industrieconcern Siemens en Deutsche Bank, willen dat de toon in het debat over migratie verandert. Volgens hen wordt er vijandig gesproken over migranten en asielzoekers en moet Duitsland een land blijven dat buitenlanders verwelkomt, ook omdat zij nodig zijn om personeelstekorten tegen te gaan.
De oproep komt in de aanloop naar de Duitse parlementsverkiezingen op 23 februari en maakt deel uit van een bredere politieke campagne van het Duitse bedrijfsleven, waarbij ook grote concerns als Volkswagen, BMW, chemiebedrijf BASF en verzekeraar Allianz zijn aangesloten. Het initiatief is opgezet om voor diversiteit, openheid en tolerantie in Duitsland te pleiten.
Siemens-topman Roland Busch zegt dat er een enorme toename is van xenofobie tijdens de verkiezingscampagne, terwijl Duitsland juist veel arbeidsmigranten nodig heeft. ‘We hebben mensen uit de hele wereld voor ons werken en dat waarderen we enorm.’ Die moeten volgens Busch wel snel aan het werk worden gezet.
Ook topman Ola Källenius van Mercedes-Benz wijst op de toenemende personeelstekorten, mede door de vergrijzing. Hij zegt dat die tekorten amper aandacht krijgen in het migratiedebat. ‘Illegale immigratie is niet hetzelfde als het aantrekken van gekwalificeerde arbeidskrachten. We hebben slimme mensen nodig voor groei’, aldus Källenius.
ANP/Redactie
De Duitse veiligheidsdiensten verdenken Rusland van betrokkenheid bij een reeks vernielingen, waarbij de uitlaten van auto’s met bouwschuim werden volgespoten. Aanvankelijk ging de verdenking uit naar klimaatactivisten, omdat de auto’s waren voorzien van stickers met de tekst ‘Wees groener!’ en een foto van vicekanselier Robert Habeck van de Groenen. Mogelijk was de sabotagereeks bedoeld om de Groenen in diskrediet te brengen,in aanloop naar de Bondsdagverkiezingen op 23 februari.
In totaal werden ruim 270 auto’s gevandaliseerd in vier Duitse deelstaten. Eind vorig jaar pakte de politie in Brandenburg drie verdachten op, afkomstig uit Servië, Duitsland en Bosnië-Herzegovina. Bij huiszoekingen troffen de autoriteiten meerdere bussen bouwschuim aan. Volgens de Duitse nieuwssite Der Spiegel heeft een van de drie verdachten inmiddels verklaard dat hij door een Rus was aangezet tot zijn daad. Via berichtenapp Viber zou hij de verdachten 100 euro per beschadigde auto hebben beloofd.
Veiligheidsdiensten vermoeden dat het gaat om een Russische poging om de Duitse verkiezingen te beïnvloeden. Dit najaar waarschuwden de diensten al dat Rusland zich mogelijk zou proberen te mengen in verkiezingscampagne. Robert Habeck, vicekanselier en lijsttrekker van de Groenen, is groot voorstander van de Duitse steun aan Oekraïne. Anders dan de huidige kanselier Olaf Scholz is Habeck ook voor de levering van Taurus-langeafstandsraketten aan Oekraïne, een langgekoesterde wens van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Daan de Vries
De Duitse jeugd is teleurgesteld in de traditonele politieke partijen en richt de blik nadrukkelijk op extreme bewegingen. Wat betekent dit voor de komende verkiezingen?
Lees hier de uitleg van het panel van Duitsland-deskundigen van de Volkskrant. Lees hier ook de reportage van Duitsland-correspondent Remco Andersen: Duitse jongeren keren gevestigde politiek massaal de rug toe.
De jeugdvleugel van de sociaal-democratische SPD, de partij van bondskanselier Olaf Scholz, dreigt te eisen dat de moederpartij zich uitspreekt tegen een coalitie met de rechts-conservatieve CDU. Die laatste partij ligt veruit bovenaan de peilingen voor de Duitse verkiezingen op 23 februari aanstaande.
CDU-leider Friedrich Merz ligt onder een regen van kritiek sinds hij vorige week tot tweemaal toe een voorstel door het parlement probeerde te krijgen met steun van de uiterst radicaal-rechtse AfD. Om die partij geldt een cordon sanitaire, waar Merz nu de bijl aan zet. De afgelopen dagen gingen vele honderdduizenden betogers de straat op om te protesteren tegen de CDU en tegen ‘samenwerking met fascisten’.
Een groeiend deel van de jeugdvleugel van de SPD wil daar nu consequenties aan verbinden, zegt Juso-voorman Philipp Türmer, al heeft de jeugdvleugel de knoop nog niet doorgehakt. Vorige week eiste wel al de jeugdvleugel van De Groenen dat de moederpartij een coalitie met de CDU uitsluit. Dat zou het de CDU aardig lastig maken. Volgens de peilingen is er voor koploper CDU geen coalitie mogelijk zonder de SPD of Groenen, of misschien zelfs allebei – behalve met de AfD die Merz nu uitsluit.
Kopstukken van beide partijen hebben zich ongewoon fel uitgesproken over Merz’ samenwerking met de AfD. Bondskanselier Scholz zei dat hij Merz niet meer vertrouwt. Groenen-voorman en huidig economie-minister Robert Habeck zei dat Merz zich heeft ‘gediskwalificeerd’ voor het ambt van bondskanselier.
Merz zelf doet alsof zijn neus bloedt. De AfD mag dan voor zijn voorstel hebben gestemd, volgens Merz is dat nog geen samenwerking. En die zal er ook nooit komen, zei Habeck maandag in Berlijn. ‘Niet voor de verkiezingen, en niet erna.’
Remco Andersen
De Duitse kanselier Olaf Scholz was dinsdagmiddag op campagne bij de staalfabriek van ThyssenKrupp in Duisburg. Naast het hart van de staalfabriek bezocht de sociaal-democraat ook de Mahnwache, de actietent die de werknemers van de fabriek sinds afgelopen zomer voor de hoofdpoort van de grootste staalfabriek van Europa hebben gebouwd.
Dit najaar kondigde de CEO van het industrieconcern aan dat er in de staaldivisie maar liefst 11 duizend banen zullen verdwijnen, meer dan eenderde. Dit tot grote verontwaardiging van de vakbonden. ThyssenKrupp is daardoor, naast Volkswagen, een belangrijk symbool geworden voor de penibele situatie van de Duitse industrie.
‘Het is niet per se erg dat er banen verdwijnen, maar we moeten wel de moeder van onze industrie, vloeibaar staal, in eigen hand houden,’ zei staalarbeider Dirk Riedel, vakbondsleider binnen ThyssenKrupp, afgelopen maandag bij een bezoek van de Volkskrant aan de Mahnwache.
Binnen vakbond IG Metall, de grootste vakbond van Duitsland, leven er grote zorgen over de opkomst van de ‘antidemocratische’ AfD onder de achterban. IG Metall ziet onzekerheid over de toekomst als belangrijke reden voor de opmars van extreemrechts. Daarom voert de vakbond actie voor een nieuwe regering die groots investeert in het vergroenen van de industrie. Scholz stelde zich dinsdag pal achter die eisen.
In de laatste peiling staat Scholz nog steeds onveranderd op 16 procent, ruim achter CDU-kandidaat Merz. Merz staat nu op 28 procent van de kiezers, 2 procentpunt lager dan bij de vorige peiling. Daardoor is het gat met de radicaal-rechtse AfD kleiner geworden. De partij van Alice Weidel blijft stabiel op 20 procent.
Tjerk Gualthérie van Weezel
De rechts-conservatieve CDU zal niet samenwerken met de radicaal-rechtse AfD, belooft CDU-leider Friedrich Merz maandag op het jaarlijkse congres van zijn partij. ‘Niet voor de verkiezingen, niet erna, nooit,’ aldus Merz.
Vorige week loodste Merz met steun van de AfD een motie die opriep tot strengere migratieregels door het Duitse parlement. Daarmee brak de christendemocraat met het cordon sanitaire van de gevestigde partijen tegen radicaal- en extreemrechts.
Het kwam hem op felle kritiek te staan van linkse partijen, maar ook binnen zijn eigen partij klonk kritiek – onder anderen van oud-bondskanselier Angela Merkel. Afgelopen weekend gingen honderdduizenden Duitsers de straat op om te protesteren tegen Merz’ besluit en tegen de opkomst van radicaal-rechts.
In de peilingen voor de parlementsverkiezingen van 23 februari ligt de CDU ruim op kop, gevolgd door de AfD. In aanloop naar de verkiezingen zijn de christendemocraten sterk naar rechts opgeschoven, met name op het gebied van migratie.
Daan de Vries
Lees ook dit nieuwsbericht van Duitsland-correspondent Remco Andersen over het CDU-congres.
CDU-leider Friedrich Merz Merz zocht eind januari steun van de radicaal-rechtse AfD voor een motie over permanente grenscontroles. De samenwerking met de AfD heeft links Duitsland geschokt, en zelfs kritiek van oud-bondskanselier Angela Merkel uitgelokt. Gezien het verleden rust een taboe op het salonfähig maken van radicaal-rechts. Merz brak met die traditie.
Volgens de linkerhelft van het politieke spectrum drijft Merz’ migratieplan een gevaarlijke wig in de zogenoemde ‘brandmuur’. Die ongeschreven regel verhindert al decennialang de samenwerking met partijen rechts van het christendemocratische CDU.
Lees hier de hele analyse van buitenlandredacteur en oud-Duitsland-correspondent Sterre Lindhout.
Door heel Duitsland vonden afgelopen weekend massale demonstraties plaats tegen de opkomst van radicaal-rechts, nadat eerder deze week de ‘brandmuur’ tegen het radicaal-rechtse AfD viel. In Kierspe kwamen demonstranten zaterdag bijeen. De woede richtte zich vooral tegen CDU-leider Friedrich Merz.
Lees hier de hele reportage van buitenlandredacteur Iva Venneman.
In de laatste weken voor de verkiezingen verscherpen partijen in Duitsland hun toon en programma. Sinds het centrumlinkse kabinet van bondskanselier Olaf Scholz in november uiteenviel, gaat (radicaal-)rechts veruit op kop. Daarmee wacht het land een politieke ommekeer, schrijft Duitsland-correspondent Remco Andersen.
In dit liveblog houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rond de Duitse parlementsverkiezingen, die op 23 februari plaatsvinden.
Door de val van het kabinet van kanselier Olaf Scholz gaat Duitsland ruim een half jaar eerder naar de stembus dan gepland. De peilingen wijzen op een afstraffing voor Scholz’ sociaaldemocratische SPD en de liberale coalitiepartner FDP, die zelfs onder de kiesdrempel dreigt uit te komen.
Het rechts-conservatieve CDU/CSU gaat vooraan in de peilingen, gevolgd door het radicaal-rechtse AfD. Eind januari brak CDU-leider Friedrich Merz de zogeheten Brandmauer, het cordon sanitaire waarmee de gevestigde partijen radicaal- en extreemrechts vooralsnog buiten de macht hebben weten te houden: Merz bracht een motie over migratie in stemming, die alleen een meerderheid haalde met steun van de AfD.
Dat Merz toenadering zocht tot de AfD, kwam hem op felle kritiek te staan; de CDU-leider zou de Duitse democratie in gevaar brengen. De kritiek kwam niet alleen uit linkse hoek, maar ook van Merz’ partijgenoot en oud-bondskanselier Angela Merkel.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant