De Toegift, indiepopband uit Vlissingen, komt nu zelf met een toegift, in de vorm van een tweede, hoopvolle plaat: Kleine auto, grote hot wheel, waarop de melancholie uit hun eerdere werk ver weg lijkt. Vooruitkijken, dat is nu het devies van de band.
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek en jazz.
‘Met niets dan zand en schelpen in mijn zak
Op die onvergeten dag
Slaapdronken starend op de achterbank
Ik weet het nog heel goed, ik was pas drie
En ik kon alles zien’
Met het melancholiek getoonzette folkliedje Nollestrand kwam De Toegift voorjaar 2022 binnen in de Nederlandse popmuziek. Strand, herinneringen en de verwondering van een kind. Het vormde het hart van de meeste liedjes op het veelgeprezen debuutalbum De toegift, dat twee jaar geleden verscheen.
Wie het sindsdien over de band heeft, zal vroeg of laat het woordje ‘Zeeuws’ laten vallen. Best gek eigenlijk, want het zestal dat op 7 februari hun tweede album Kleine auto, grote hot wheel uitbracht bevat geen enkele Zeeuw. Alleen Maxim Ventulé, zanger en belangrijkste componist in de band heeft een Zeeuwse achtergrond, al is hij pas op 3-jarige leeftijd naar Zeeland verhuisd.
‘Het Zeeuwse blijft aan me plakken, al woon ik al jaren in Breda, waar De Toegift ook het nieuwe album heeft opgenomen’, zegt Ventulé (28). Maar heel gek is het ook weer niet, want Zeeland stond niet alleen centraal in de meeste teksten op De toegift, in een wonderschoon liedje als het wonderschone Nollestrand hoor je de wind waaien en proef je haast de zilte Zeeuwse lucht.
‘De toegift was een persoonlijke plaat die ging over het overlijden van mijn moeder’, zegt Ventulé. Jarenlang hadden ze samen in Vlissingen gewoond, totdat Ventulé in Breda naar de kunstacademie ging. Toen zijn moeder niet veel later overleed was er geen reden meer om terug te gaan. Hun huis staat er niet meer. ‘Mijn thuis is letterlijk afgesloten.’
Het ouderlijk huis was weg, maar herinneringen waren er wel en die kregen op het debuutalbum een plek.
Ventulé – die moeite heeft met het woord bandleider, maar dat eigenlijk wel is – wilde met De Toegift niet nog zo’n album maken. De band was inmiddels aangevuld met Hester Julia Voddé (viool) en de Griekse zangeres en dwarsfluitiste Carmela Michailidis. Er waren zoveel meer mogelijkheden om muzikaal aan de melancholie en de zwaarmoedige sfeer van het debuut te ontsnappen. En dat was precies het plan.
‘Na ons vorige album stond De Toegift voor Zeeuwse, nostalgische, wat intieme luisterliedjes. Poëtisch maar ook zacht. Als titel voor de nieuwe plaat wilde ik iets dat daar tegenin wrijft.’ De werktitel Kleine auto, grote hot wheel, deed dat en die hebben ze gehouden, al begrepen zijn bandleden eigenlijk niet wat het precies betekende.
Ventulé: ‘Ik had een dagdroom waarin de auto’s op straat ineens leken op de speelgoedautootjes die ik vroeger zelf had. Ik keek er met de blik van een kind naar. Dat wilde ik vasthouden. ‘Hot wheel’ is een lelijk woord, dat steekt en toch iets poëtisch heeft. Dat contrast tussen kinderlijk speels en het lelijke vind ik mooi.’
‘Het klonk cool, maar we snapten er niks van’, zegt Carmela Michailidis. Ze zit naast Ventulé op de bank in Utrecht, waar zij net als drummer August Vervuurt aan het conservatorium studeert. ‘Pas toen het album af was en we het achter elkaar hoorden wist ik dat het klopte.’ Het album heeft volgens hen twee delen. Een hoopvol, lief eerste deel en een tweede helft met meer zwaarte. Een contrast dat je ook in de titel ziet.
Michailidis is op het hele album als tweede stem te horen en zingt ook zelf een liedje in haar eigen Grieks. ‘Ýparxi gaat over je verleden loslaten en herboren worden. Dat heeft mij persoonlijk veel moeite gekost. Ik ben naar Nederland gekomen om te studeren, maar mijn leven, lichaam en geest bleven lang in Griekenland.’
Dat thema sloot mooi aan bij wat Ventulé voor het nieuwe album in gedachten had. ‘Ik wil het verleden achter me laten en me focussen op het heden. Het eerste liedje heet Odysseus, die in een boot over zee aan zijn verleden wilde ontsnappen. Zelf trok ik na het eerste album naar Denemarken waar ik op een eilandje werkte aan Saponaria, mijn afstudeerfilm voor de kunstacademie.
‘Ik dacht dat ik het rouwproces wel doorlopen had en opnieuw kon beginnen. Maar ik werd juist meer met mijn verleden geconfronteerd. In Odysseus probeer ik alles af te sluiten om in het tweede liedje Liefde is lang aan een nieuw leven te beginnen. Je hoort violen als vlinders in de buik en een fluit die vrolijk overal doorheen danst. Zo’n opgewekt nummer hebben we nog nooit gemaakt.’
Maar helemaal los van het verleden komt Ventulé eigenlijk niet. Meteen in het volgende liedje Saponaria, de titel van zijn afstudeerfilm en de naam van een zachtroze bloemetje, duikt zijn prille jeugd weer op. Dit keer in de vorm van een dekbed.
‘Ikea maakte in de jaren negentig dekbedden die Saponaria heetten. Vlak voordat ik naar Denemarken ging ontmoette ik iemand met zo’n dekbed. Ik herkende het meteen van thuis. Mijn moeder had er gordijnen van gemaakt.’
Op alle foto’s van zijn peuterkamer in Eindhoven staan die rood-roze gordijnen. Talloze keren heeft hij ze in fotoboeken voorbij zien komen. Ook toen hij als 3-jarige naar Zeeland verhuisde ging het verknipte dekbed mee.
‘Ik heb me rotgezocht naar nog zo’n overtrek en er uiteindelijk een op eBay in Duitsland gevonden.’
De ontroering die Ventulé voelde toen hij de verpakking openmaakte, raakte hem diep. Het dekbed komt terug in het gelijknamige liedje, maar ook op de samen met kunstenaar Marijn van Kreij ontworpen albumhoes.
‘Best gek. Ik ben van oorsprong meer een beeldmaker, maar De Toegift nam steeds meer tijd in beslag. Wel mooi eigenlijk, want ook muziek is altijd heel belangrijk voor me geweest. Met Kleine auto, grote hot wheel probeer ik die twee dingen te combineren.’
Over alle details is nagedacht. Over de sound, die veel rijker is dan op het debuut en waaraan Ventulé en Tom Gudde (naast gitarist ook producer) onbeperkt in hun Bredase studio konden schaven. Maar ook over het hoesontwerp en de manier waarop de band tijdens de komende tournee op het podium gegroepeerd staat.
‘Op dit album zie je meer dat ik ben opgeleid in de beeldende kunst. Ik kan de muziek minder los zien van de beelden dan op de eerste plaat. We denken ook veel meer na over hoe het er straks allemaal uit moet gaan zien.’
De Toegift is voor Ventulé meer een kunstproject dan een muziekband en daarvoor heeft hij precies de juiste mensen om zich heen.
Michailidis: ‘We zijn meer makers dan muzikanten alleen. Conservatoriummuzikanten zijn soms best wel bang om zelf dingen te maken en willen vooral zo goed mogelijk hun instrument bespelen. Hier in Utrecht is de opleiding juist heel erg op zelf creëren gericht. Wij leren na te denken over de complete performance. Ik was zelf nooit zomaar in een bandje gaan spelen. Maar De Toegift is dan ook geen gewoon bandje.’
De tournee van De Toegift begint op 13/2 in Paradox, Tilburg.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant