Om het nijpende tekort in gevangenissen te ondervangen, wil staatssecretaris Ingrid Coenradie (Justitie en Veiligheid, PVV) in het detentiecentrum op Schiphol 45 cellen gebruiken die waren gereserveerd voor asielzoekers.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie.
Dat is de uitkomst van het overleg dat donderdagavond plaatsvond op het ministerie van Justitie en Veiligheid tussen Coenradie en PVV-partijleider Geert Wilders. Volgens berichtgeving in het AD, die wordt bevestigd door Haagse bronnen, liepen de emoties daarbij zo hoog op dat Wilders zou hebben gedreigd met het ontslag van de staatssecretaris.
Eerder in de week lekte uit dat Coenradie overwoog om gevangenen die zijn veroordeeld tot minder dan een jaar celstraf niet drie dagen – zoals nu al gebeurt – maar zelfs twee weken vervroegd vrij te laten. Dat zou het cellentekort en gebrek aan gevangenispersoneel moeten ondervangen. ‘Kiezen uit twee kwaden’, zei Coenradie daarover. Wilders reageerde prompt met: ‘No way. Stop maar meer mensen op een cel.’
Ook coalitiepartijen VVD en BBB reageerden negatief op het plan, dat vrijdag in de ministerraad aan de orde zou komen. Die bespreking is niet doorgegaan, zei premier Dick Schoof na afloop van de ministerraad. Hij zei te balen van de ophef, maar ‘alle vertrouwen’ in Coenradie te hebben.
Ook de nieuwe uitkomst is pijnlijk voor de PVV, omdat partijgenoot en minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie) asielzoekers die weinig kans maken op toelating tot Nederland juist vaker wil opsluiten. Die maatregel is omstreden. De rechtbank Den Haag, met zittingsplaats Amsterdam, heeft in meerdere zaken bepaald dat de opvang van asielzoekers in het Justitieel Complex Schiphol (JCS) ‘onrechtmatig’ is.
In het multifunctionele gebouw zitten, gescheiden van elkaar, mensen die asiel hebben aangevraagd en mensen die vastzitten om strafrechtelijke redenen. Volgens de rechtbank is dit strijdig met de Europese opvangrichtlijn, die bepaalt dat asielopvang moet gebeuren in een omgeving die zo min mogelijk doet denken aan strafrechtelijke detentie.
Op zijn beurt heeft de hoogste bestuursrechter, de Raad van State, geoordeeld dat de rechtbank ‘ten onrechte’ heeft geoordeeld dat de grensdetentie onrechtmatig is. In november en december kwamen plotseling enkele honderden asielzoekers via Schiphol naar Nederland, terwijl zij doorgaans aankomen over land. Volgens de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is het JCS wel degelijk een zogenoemde ‘gespecialiseerde bewaringsaccommodatie’.
In een nieuwe zaak, waarover de Raad zich op verzoek van Faber later deze maand buigt, zal de hoogste bestuursrechter nog een oordeel vellen over een ‘schouw’ die de rechtbank heeft gehouden. Daarbij zijn de lagere rechters persoonlijk polshoogte gaan nemen op Schiphol, en zijn tientallen foto’s gemaakt die aan het dossier zijn toegevoegd.
De rechters hebben daar vastgesteld dat het JCS ‘zowel qua gebouw als qua inrichting in alles op een gevangenis lijkt’. Daarom ‘kan de rechtbank niet anders concluderen dan dat de minister in JCS niet zoveel als mogelijk voorkomt dat de bewaring gelijkstaat aan detentie in een gevangenisomgeving’, staat in een uitspraak van 31 januari.
Intussen wil de oppositie in de Tweede Kamer dat de staatssecretaris naar andere oplossingen kijkt. De vakbonden voor gevangenispersoneel riepen in december de staatssecretaris op de nullijn los te laten (waarmee ambtenaren in 2026 geen loonsverhoging krijgen en dus inleveren op koopkracht, red.), om waardering te laten blijken voor de medewerkers van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). De vaste Kamercommissie voor Justitie vroeg de bewindsvrouw daarop om een reactie.
Die stuurde Coenradie donderdag naar de Kamer. Hoewel zij zegt het belangrijk te vinden ‘dat DJI een aantrekkelijke werkgever blijft’, ziet zij ‘geen ruimte’ om af te wijken van de afspraak uit het Regeerprogramma dat voor Rijkspersoneel per 1 januari 2026 een nullijn geldt. ‘Daar zouden PVV en VVD nou eens woedend op moeten reageren’, zegt SP-Kamerlid Michiel van Nispen.
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant