Een nieuwe sociaaldemocratische partij? Beter beantwoorden we eerst de vele vragen over hoe een links-progressief alternatief kan worden vormgegeven tegenover rechts en radicaal-rechts, betoogt oud-partijvoorzitter van de PvdA Ruud Koole.
Onlangs kregen de leden van de PvdA en die van GroenLinks een brief van hun partijvoorzitters met de uitnodiging ‘om samen opnieuw te formuleren wie we zijn’. Nu een grote meerderheid van de lokale afdelingen van beide partijen besloten heeft bij de volgende raadsverkiezingen een gezamenlijke kandidatenlijst in te dienen, mogen de partijleden de komende tijd meepraten over ‘gedeelde waarden, belangrijke maatschappelijke thema's, en de partijcultuur’.
Het is de wereld op zijn kop. Het laat het problematische karakter zien van het fusieproces, zoals dat door de partijbesturen is vormgegeven. Eerst op landelijk, Europees en lokaal niveau besluiten tot gezamenlijke lijsten of fracties, daarna pas echt praten over de mogelijke consequenties daarvan. Zeker, de partijleden hebben zich vóór die gezamenlijke lijsten en fracties uitgesproken, maar de partijbesturen hadden in een ordentelijk proces ervoor moeten zorgen dat de discussie over waarden, ideologie, strategie en cultuur eerst uitvoerig zou zijn gevoerd alvorens tot besluitvorming over lijsten en fracties over te gaan.
Dat is niet gebeurd. Toch is die discussie van belang.
Over de auteur
Ruud Koole is oud-partijvoorzitter van de PvdA en voormalig senator.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Tweede Kamerlid Habtuma de Hoop vindt het echter allemaal te lang duren en pleit voor de oprichting van een totaal nieuwe partij, niet een samengaan van oude organen. Hij zet zich af tegen een oudere generatie die volgens hem niets liever wil dan terugkeren naar de PvdA van voor de Fortuyn-revolte van 2002. Een nieuw verhaal is nodig, minder gefixeerd op herverdelen en meer op het terugbrengen van de kosten van levensonderhoud.
De Hoop kreeg bijval van oudere partijgenoten als fractievoorzitter Frans Timmermans en voormalig Kamerlid Frans Leijnse. Zij willen wil vaart maken, want de tijd dringt. De opkomst van radicaal-rechts vraagt om een krachtig links geluid met een herkenbaar profiel. Groene sociaaldemocratie, herkenbaar voor mensen die zich zorgen maken over de kosten van boodschappen, betaalbare woningen, of dure treinkaartjes.
Leijnse vindt de discussie over de verenigingsvorm iets futiels en vooral een bezigheid van oudere partijprominenten. Om dan zelf vervolgens het voorstel te doen van een nieuwe federatieve partij die boven GroenLinks en de PvdA wordt gesteld om de politieke taken over te nemen. De Hoop doet iets soortgelijks: een nieuwe partij oprichten vereist immers ook de nodige discussie over de verenigingsvorm. Het is daarnaast jammer dat De Hoop en Leijnse het nodig vinden het debat over linkse samenwerking in een generatieconflict te trekken.
Ik ben zelf geen lid van de groep rond Ad Melkert, waarop kennelijk wordt gedoeld, maar ondersteun wel haar poging om niet blind door te denderen richting een fusie, maar eindelijk eens een grondig debat te hebben over de mogelijke consequenties daarvan.
Dat debat is hard nodig. Een open debat, waarin ook het voorbestaan van de huidige partijen en een breder samenwerkingsverband dan alleen van GroenLinks en de PvdA worden onderzocht. Want het gaat er om hoe tegenover rechts en radicaal-rechts het beste een links-progressief alternatief kan worden vormgegeven.
Veel vragen moeten daarbij van een duidelijk antwoord worden voorzien. Ik noem er enkele. Kan dat alternatief ook de vorm krijgen van een stembusakkoord tussen bestaande progressieve partijen met een gezamenlijk actieprogramma bij de volgende verkiezingen: Keerpunt 2025? Is het vissen met verschillende netten in de electorale vijver niet effectiever dan met één gezamenlijk net?
Ik ga er vanuit dat een eventuele fusiepartij van GroenLinks en PvdA of een totaal nieuwe partij een (moderne en groene) sociaaldemocratische partij is. Ook De Hoop zegt daaraan te hechten. Op welke kiezers wil die partij zich richten? En wordt die partij lid van de Europese sociaaldemocratische partij, de PES? En als dat zo is: kan hetzelfde dan doel niet worden bereikt door de PvdA qua programma, bemensing en organisatie te vernieuwen en dan in de Tweede Kamer nauw met andere progressieve partijen samen te werken?
Wat is trouwens in de praktijk het verschil tussen de totaal nieuwe partij van De Hoop en een fusiepartij? Moeten alle huidige partijleden bij een totaal nieuwe partij opnieuw beslissen lid te worden van die nieuwe vereniging?
Politieke samenwerking op links is hard nodig. Wat mij betreft zo breed mogelijk, maar zonder het sociaaldemocratisch gedachtegoed op de mestvaalt van de geschiedenis te gooien.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant