De Amerikaanse president Donald Trump wil niet dat transgender vrouwen meedoen aan sportcompetities voor meisjes en vrouwen. Daarmee gaan de Verenigde Staten, de organisator van de Olympische Zomerspelen van 2028, in tegen de huidige olympische regels. Zes vragen over Trumps decreet.
Wat is de inhoud en het doel van het decreet?
Het decreet dat Trump woensdag in het Witte Huis heeft ondertekend, stelt dat transgender vrouwen per direct niet meer mogen meedoen aan wedstrijden voor meisjes en vrouwen in de VS. De president zei dat "de oorlog tegen vrouwensport beëindigd" is.
De regel is vooral bedoeld voor Amerikaanse scholen en universiteiten. Daar waren de afgelopen jaren wat bekende voorbeelden van transgender vrouwen die meededen in sportcompetities voor meisjes of vrouwen.
Met name de verhalen van University of Pennsylvania-zwemster Lia Thomas en een volleybalster van San José State University werden breed uitgemeten in de Amerikaanse media. Trump mengde zich regelmatig in die discussies. Tijdens zijn verkiezingscampagne in 2024 uitte hij herhaaldelijk kritiek op transgender atleten en de toen geldende regel dat transgender vrouwen mochten meedoen aan vrouwencompetities.
Waarom is het decreet ook op de Olympische Spelen gericht?
De eerstvolgende Zomerspelen zijn in de VS. Los Angeles organiseert het grootste sportevenement ter wereld in 2028.
Trump benadrukte woensdag dat de regels in zijn decreet ook zullen gelden voor die Spelen. Hij stelde dat de Amerikaanse regering visumaanvragen van transgender atletes die willen meedoen aan LA 2028 gaat afwijzen.
Kan Trump transgender atletes olympische deelname weigeren?
Het korte antwoord is: niet volgens de regels zoals die al jaren gelden in de topsport en de olympische beweging. Dat is ook de strekking van de korte reactie van sportkoepel NOC*NSF op het decreet van Trump.
"Het is aan het organiserend comité en het IOC (internationaal olympisch comité, red.) om te bepalen wie er deelneemt aan de Olympische en Paralympische Spelen, op basis van de kwalificatieregels die daarover zijn afgesproken met de internationale sportfederaties", meldde NOC*NSF donderdag in een schriftelijke reactie aan persbureau ANP.
Algemeen directeur Marc van den Tweel van de sportkoepel voegde daar in een toelichting aan NU.nl aan toe: "De internationale afspraken zijn dat sporters die zich kwalificeren toegelaten worden tot het land waar de Spelen zijn. Tenzij er sprake is van een oorlogssituatie of iets dergelijks. En dat zijn ook de afspraken met Amerika die er liggen."
Trump heeft in de eerste weken van zijn tweede termijn al meerdere decreten gebruikt als startpunt van onderhandelingen. Het lijkt erop dat de Amerikaanse president nu ook een stevig uitgangspunt neerzet voor gesprekken met het IOC. "Wij willen dat het IOC alles verandert wat met dit belachelijke onderwerp te maken heeft", zei Trump woensdag.
Wat zijn de regels van het IOC over deelname van trans atletes aan vrouwenwedstrijden?
Het internationaal olympisch comité bepaalde eind 2021 dat internationale sportbonden eigen, sportspecifieke regels over dit thema moeten opstellen. Daardoor gelden er inmiddels verschillende regels bij verschillende sporten.
Bij zwemmen, atletiek en golf mogen transgender vrouwen niet meedoen aan internationale vrouwenwedstrijden als ze de puberteit als man hebben doorgemaakt. Andere bonden hebben minder strenge regels.
Het zou kunnen dat het IOC op korte termijn andere richtlijnen over dit onderwerp zal opstellen. Op 20 maart zijn de verkiezingen voor een nieuwe IOC-president. Thomas Bach zal na twaalf jaar stoppen als baas van de olympische beweging.
Hoeveel trans atletes hebben meegedaan aan de Olympische Spelen?
De Nieuw-Zeelandse gewichtshefster Laurel Hubbard was in 2021 in Tokio de eerste transgender persoon op de Olympische Spelen. Vorig jaar in Parijs deden er geen transgender vrouwen mee.
In de Franse hoofdstad was er wel veel discussie over bokssters Imane Khelif en Lin Yu-ting. Zij zijn geen transgender vrouwen. De ophef rond Khelif ontstond doordat ze in 2023 vlak voor de start van de WK-finale uitgesloten werd, omdat ze de geslachtstest van de internationale boksbond (IBA) niet zou zijn doorgekomen. Die test zou hebben aangetoond dat Khelif een XY-chromosoom heeft. De IBA is niet onomstreden en is er geen onafhankelijk bewijs voor die test geleverd.
Hoe reageert het IOC?
Het IOC en het organisatiecomité van LA 2028 hebben nog niet op het decreet van Trump gereageerd.
Mensenrechtenorganisaties reageren afwijzend. "Dit decreet stelt jonge mensen bloot aan intimidatie en discriminatie", zei voorzitter Kelley Robinson van de Amerikaanse organisatie Human Rights Campaign.
Robinson: "Voor zoveel studenten is sport een manier om uit te vinden waar ze bij horen. Het zou niet een plek moeten zijn waar beleidsmaatregelen ervoor zorgen dat hun leven zwaarder wordt."
Source: Nu.nl sport