Kranten aan beide kanten van de oceaan openden maandag met het nieuws van de wereldwijde handelsoorlog die president Trump ontketende, terwijl Elon Musk de federale overheid in Washington overnam. Met stretchers hadden Musk en zijn helpers in het weekend hun intrek genomen in het kantoor van de dienst personeelszaken, dat de gegevens van 2,2 miljoen federale ambtenaren beheert.
Musk verkreeg ook toegang tot het betaalsysteem van het Amerikaanse ministerie van Financiën, waarmee jaarlijks voor ruim 6.000 miljard dollar (dat is een vijfde van de Amerikaanse economie) aan door het Congres geautoriseerde betalingen worden verricht. Daaronder vallen niet alleen ambtenarensalarissen, sociale uitkeringen en belastingteruggaven, maar ook rentebetalingen op Amerikaanse staatsobligaties.
De in Zuid-Afrika geboren tech-entrepreneur gebruikt een sloopbal om de overheidsadministratie af te breken, zoals hij dat eerder bij Twitter heeft gedaan. Daar ontsloeg hij in de eerste week
80 procent van de medewerkers. Verschillende overheidswebsites, zoals USAID.gov, gingen dit weekend al op zwart. Musk heeft toegang tot gevoelige informatie van burgers en bedrijven, waaronder concurrenten van Tesla en SpaceX, bedrijven waarvan hij de CEO is.
Musk heeft als privépersoon nu de controle over federale overheidsinstanties. Maandagochtend zei hij dat hij hulporganisatie USAID wilde sluiten, hoewel dat een door het Congres gemandateerde onafhankelijke organisatie is. Elon Musk heeft geen enkele wettelijke bevoegdheid om de hulporganisatie te sluiten, te ontmantelen of zelfs maar stil te leggen. Die bevoegdheid is voorbehouden aan het Congres. Dat wil zeggen dat er sprake is van een constitutionele crisis.
Volgens The Washington Post is het ministerie van Onderwijs nu aan de beurt. Tientallen ambtenaren zijn met verlof gestuurd terwijl het overige personeel onder druk wordt gezet om vrijwillig te vertrekken. Inmiddels zijn er ongeveer twintig medewerkers van Musk binnen het ministerie op zoek naar manieren om uitgaven en personeel terug te dringen en hebben zij zichzelf toegang verschaft tot interne systemen die gevoelige informatie bevatten.
Musk kan de toegang tot het federale betalingssysteem gebruiken om betalingen aan sociale programma’s als Medicaid (een ziektekostenverzekering voor laagbetaalden) en
Meals on Wheels stop te zetten. Dat probeerde president Trump vorige week per decreet te doen, maar hij werd toen door een rechter teruggefloten.
Door Musk de betalingen stop te laten zetten onder het voorwendsel dat ze frauduleus zijn, probeert
Trump de rechtbanken te omzeilen. Ook als Musk er niet in slaagt specifieke betalingen stop te zetten, is het risico groot dat er iets stukgaat in het wijdvertakte federale betalingssysteem dat deels draait op Cobol, een oude programmeertaal die werd uitgevonden nog voordat de programmeurs die nu voor Musk werken, waren geboren.
Bij Twitter liet Musk de ICT-systemen ook in elkaar storten. Niet efficiëntie, maar destructie is het doel van Musks Department of Government Efficiency (DOGE). Musk is een adept van Peter Thiel, de Silicon Valley-miljardair en investeerder die in 2016 als eerste de kandidatuur van Donald Trump steunde en de mentor is van vicepresident JD Vance. Thiel vindt dat vrijheid en democratie niet samengaan.
Door overheidsinstellingen en systemen te vernietigen, wordt het wezen van de liberale democratie vernietigd. Liberalisme is namelijk niet alleen een abstracte filosofie die uitgaat van individuele rechten, gelijkheid voor de wet, wantrouwen tegen machtsconcentratie en de bereidheid om de zwaksten in de samenleving te helpen. Het liberalisme ligt ook aan de basis van instellingen en systemen die bijdragen aan de
ontwikkeling van mensen.
De nieuwe wereld die de techmiljardairs zich voorstellen, is niet alleen antiliberaal en antidemocratisch, maar ook antimenselijk. Musk en de zijnen zien mensen hooguit als een verzameling datapunten waarmee ze rijkdom kunnen vergaren. Het is geen toeval dat Musk het transhumanisme predikt en een nieuwe soort wil creëren die bestand is tegen de omstandigheden op de planeet Mars, waar hij een kolonie wil stichten.
Alle ophef afgelopen weekend over de aangekondigde en inmiddels uitgestelde heffing van 25 procent op import uit Canada en Mexico diende slechts ter afleiding van het werkelijke schandaal dat zich momenteel in de Verenigde Staten voltrekt. Dat is het plunderen van de federale overheid door de rijkste man ter wereld. Musk pleegt niet minder dan een staatsgreep.
Over de auteur
Heleen Mees is columnist van de Volkskrant. Eerder promoveerde ze op de Chinese economische groei. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns