Premier Dick Schoof brengt vanmiddag voor het eerst een bezoek aan de Britse premier Keir Starmer. Op de agenda van het bilaterale overleg staan samenwerking op het gebied van defensie, economische groei en de oorlog in de Oekraïne. Ook Donald Trump zal ter sprake komen.
Met Schoof heeft Starmer een amicale werkrelatie opgebouwd. Tijdens een Navo-top in Washington keken de twee samen naar de halve finale van het EK-voetbal tussen Engeland en Nederland. In december verschenen er foto’s van Starmer die tijdens zijn wekelijkse potje voetbal het Nederlandse uit-shirt droeg dat hij van Schoof gekregen had.
Schoofs eerste Britse bezoek als premier was de bijeenkomst afgelopen zomer op Blenheim Palace van de European Political Community, het forum dat is opgericht na de Russische inval in de Oekraïne.
Het bezoek van Schoof staat niet op zichzelf. De eurogezinde Starmer, die minder de nadruk legt op Britse soevereiniteit dan de Conservatieven, is druk met het aanhalen van de banden met de Europese bondgenoten. Afgelopen weekeinde ontving hij de Duitse premier Olaf Scholz op buitenverblijf Chequers.
Bij het bezoek van de bondskanselier, die midden in een verkiezings-campagne zit, zei Starmer een hechtere samenwerking met de EU voor te staan. Dinsdag had Starmer in Londen een diner met de Deense premier Mette Frederiksen. Daar liet de gastheer weten achter de Denen te staan bij de rel met Trump over Groenland.
Voor Nederland is de Britse toenadering belangrijk. Op Ierland na werd in geen Europees land met zoveel onbegrip, teleurstelling en bitterheid op Brexit gereageerd als in Nederland. Van oudsher was Groot-Brittannie aan de Europese vergadertafels een bondgenoot tegen Frankrijk en de zuidelijke naties.
‘In geval van twijfel bij het stemmen, volg Londen’ luidde het adagium onder Nederlandse diplomaten. Na Brexit heerste het gevoel dat het tapijt onder de klompen was weggetrokken. Nederland kroop onder de Frans-Duitse oksel, maar heeft zich daar nooit prettig gevoeld.
Als eerste Britse premier sinds Brexit woonde Starmer begin deze week een top van Europese leiders bij, waar defensie en veiligheid werden besproken. Op dat gebied heeft de rest van Europa de Britten hard nodig.
Dat bezoek viel samen met de aankondiging van Trump dat hij de EU wil pijnigen met importtarieven, eraan toevoegend dat het Verenigd Koninkrijk voorlopig zal ontsnappen aan zijn tarievenpolitiek. Terwijl hij de EU ‘een gruwel’ noemde, paaide Trump de Britse premier door hem, ondanks politieke verschillen, ‘een zeer goed persoon is’ te noemen, die ‘prima werk verricht’.
Hiermee lijkt Trump de Britten voor een keuze te stellen: Europa volgen of de Verenigde Staten. Op bezoek in Brussel beweerde Starmer na een ontmoeting met Navo-baas Mark Rutte dat hij ‘geen keuze zal maken’ tussen de VS en de EU.
Starmer weet dat hij niet te veel naar de Europese kant kan bewegen. Zo weigerde hij in de voorbije dagen zijn openlijke steun uit te spreken aan de Europese Unie bij het dreigende handelsconflict met Amerika. Hoewel hij momenteel een grote meerderheid in het Lagerhuis bezit, heeft hij toch politieke zorgen. Bij een peiling van YouGov stond Nigel Farage’s eurosceptische Reform UK procentueel gezien op de eerste plaats.
Van de Brit zijn geen grote woorden te verwachten over het Europese eenheidsideaal. Hij is een technocraat die werkt aan praktische oplossingen. Het Brexit-akkoord zal niet worden opengebroken, maar er is genoeg stof voor onderhandelingen.
Zo zijn de Duitsers gehecht aan vrijheid van verkeer voor jongeren, terwijl de Fransen weer willen vissen in Britse wateren. Als logistieke natie is Nederland gebaat bij een soepele handel, vooral van producten met een korte levensduur. Nu de emoties verdwenen zijn, heeft de ratio een terugkeer gemaakt bij de Brits-Europese verhoudingen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant