Sinds deze week is het officieel: eendenkroos – of, de iets smakelijkere naam, waterlinzen – is geschikt bevonden voor menselijke consumptie. De eerste voedingsproducenten zijn er al mee aan de slag.
is economieredacteur. Hij is specialist duurzaamheid en circulaire economie.
Een nootachtige smaak en een stevige ‘bite’. Ingrid van der Meer van de Wageningen Universiteit heeft heel andere associaties bij eendenkroos dan de gemiddelde Nederlander. ‘Er zit een soort luchtkussentjes in de blaadjes, waardoor die bite behouden blijft als je het kookt. Het wordt geen slappe drab. De smaak is ook niet heel dominant. Het mengt goed met andere ingrediënten. Chef-koks die we er al mee lieten werken, waren enthousiast.’
Het is grotendeels aan de jarenlange inspanningen van Van der Meer te danken dat Europeanen het plantje binnenkort kunnen uitproberen. Deze week keurde de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) de aanvraag goed van de Wageningen Universiteit: eendenkroos is officieel geschikt voor menselijke consumptie. Zullen consumenten het binnenkort daadwerkelijk terugzien in het supermarktschap?
Zelf spreekt Van der Meer liever van waterlinzen dan van eendenkroos. Dat klinkt wat smakelijker, vindt ze. Het is ook niet de bedoeling dat de plant uit de sloot wordt gevist voor de verkoop nu de Europese goedkeuring binnen is, benadrukt ze: het gewas moet in gecontroleerde omstandigheden geteeld worden, in een afgesloten omgeving waar geen eend te bekennen is.
De onderzoeker ziet het gewas als veelbelovend omdat het rijk is aan eiwitten en voedingsstoffen, en het is duurzaam te telen. Een laag water en wat meststoffen, veel meer is niet nodig. ‘Ik merk veel interesse bij telers, omdat de teelt heel simpel is. Je kunt per vierkante meter enorme opbrengsten halen.’
Eric de Bruin, lector circulair ondernemen in de voedingssector bij Aeres Hogeschool, verwacht dat eendenkroos zelfs een interessante inkomstenbron kan zijn voor bloementelers. In zijn eigen onderzoek werkt hij samen met Karel Bolbloemen uit Bovenkarspel, die in de zomer met lege kassen zit omdat hij er dan geen tulpen kweekt. Uitgerekend het seizoen waarin eendenkroos goed groeit, zonder extra verwarming of verlichting. ‘Hij wil het in die maanden gaan produceren.’
Wie gaat dat eendenkroos vervolgens afnemen? Thijs Geijer, sectoreconoom voedsel en landbouw bij ING, verwacht dat consumenten er eerst in restaurants mee in aanraking komen. ‘Chef-koks zijn altijd op zoek naar nieuwe ingrediënten om zichzelf mee uit te dagen en om gasten te verrassen. In de horeca staan consumenten meer open voor nieuwe dingen dan in de supermarkt.’
Daar zal de introductie hoogstens geleidelijk gaan, voorziet hij. ‘Eerst moeten productontwikkelaars er kennis mee maken – experimenteren met recepturen, de resultaten aan een testpanel voorleggen.’
Volgens Van der Meer is een aantal producenten hier al mee bezig. Ze noemt groenteverwerker Hak, die kijkt of eendenkroos een goede toevoeging kan zijn in groentemixen. Eendenkroos in pesto, pastasauzen, salademixen, verwerkt in pasta- of brooddeeg, of gewoon los als diepvriesblokjes: ze ziet mogelijkheden genoeg.
Nu de goedkeuring binnen is, hoopt ze dat grote voedingsmiddelenbedrijven ook snel met producten komen. Maar ‘ik kan me voorstellen dat bijvoorbeeld Albert Heijn eerst wil weten: kopen mensen dit of ligt het na drie weken nog in de winkel?’ Albert Heijn en Lidl laten weten nog geen concrete plannen te hebben.
De EFSA heeft alleen eendenkroos in groentevorm goedgekeurd, niet de gedroogde variant die bijvoorbeeld als poeder in vegaburgers zou kunnen worden verwerkt. Dat ziet Van der Meer ook niet snel gebeuren: droog je de planten, dan overschrijden de concentraties van metalen als mangaan, ijzer en boor de grenzen van de EFSA.
De organisatie heeft in 2023 wel eiwitextracten uit eendenkroos goedgekeurd voor onder andere eiwitshakes en noedels. Deze worden geproduceerd door de start-up Rubisco Foods, gevestigd in het Overijsselse Raalte.
Echt storm loopt het sinds de goedkeuring niet, zegt directeur Sjoerd Jansen. Het is ‘een beetje een kip-ei-verhaal’. ‘Grootschalige teelt is er nog niet, omdat nog weinig voedingsbedrijven er producten mee maken. Maar misschien verandert de situatie door de nieuwe goedkeuring. Dat is afwachten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant