Bij gebrek aan een meerderheid in het parlement voert de Franse premier Bayrou de begroting door zonder stemming in het parlement. Het radicaal-linkse LFI diende meteen weer een motie van wantrouwen in. Wat doen RN en de socialisten?
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
François Bayrou – de vierde Franse premier binnen één jaar tijd – deed maandag precies datgene wat zijn voorganger eind 2024 ten val bracht: om de begroting voor 2025 door het parlement te loodsen, besloot hij een stemming daarover te omzeilen.
Alsof het een routineklus betrof werd daarop onmiddellijk een motie van wantrouwen tegen zijn regering aangekondigd, zoals intussen gebruikelijk op initiatief van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI). Daarmee is de toekomst van Bayrou als premier theoretisch nog twee dagen verzekerd: naar verwachting stemt het parlement woensdag over de motie, en dus over het lot van zijn regering.
Dat lot was maandagochtend nog ongewis. Hoewel de groenen en de communisten zich op voorhand achter de motie van wantrouwen hebben geschaard, bleef lang onzeker wat de Parti Socialiste (PS) en het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) zouden doen. Zonder hun steun maakt de motie geen schijn van kans. Mét hun steun zou Bayrou een nieuw record vestigen: dat van de kortst zittende premier sinds de Vijfde Republiek, de huidige Franse staatsvorm. Zijn voorganger Barnier is voorlopig recordhouder met 91 dagen als premier.
Kort voor aanvang van de bijeenkomst in het parlement maandagmiddag maakte PS bekend de regering woensdag niet te zullen wegstemmen. Daarmee lijkt een meerderheid (289 stemmen) uit zicht – mits het gros van de partijleden binnenboord blijft.
Ondertussen wacht Frankrijk begin februari nog altijd op de begroting voor het reeds begonnen jaar. Dat, plus het feit dat de overheidsfinanciën gierend uit de klauwen lopen – Frankrijk staat onder verscherpt toezicht van Brussel – voert de druk aan alle kanten op. Er is haast geboden om bedrijven, burgers en financiële markten uit de voortdurende onzekerheid te halen. Zonder nieuwe begroting staan onder meer investeringen en nieuwe banen on hold. Tegelijkertijd staat er zoveel op het spel dat de oppositie maximale onderhandelingsdruk uitoefent.
De ambitie van Bayrou is fors: de begroting voorziet 50 miljard euro aan besparingen, waarvan 30 miljard via bezuinigingen en 20 miljard via belastingverhogingen. Daarmee moet het begrotingstekort worden teruggebracht naar 5,4 procent van het bbp. Ter vergelijking: het tekort over 2024 bedraagt naar schatting 6 procent, de Brusselse norm stelt een maximum van 3 procent.
Als de motie van wantrouwen woensdag geen meerderheid haalt, de regering dus blijft zitten en de begroting daarmee is doorgevoerd, gaan bedrijven met meer dan 1 miljard omzet per jaar extra belasting betalen bovenop de gebruikelijke tarieven. Ook wie meer dan 250 duizend euro inkomen per jaar verdient, wordt extra belast. Op vliegtickets binnen Europa komt een hogere belasting.
Anders dan Barnier, die tot op het laatst concessies bleef doen aan RN, heeft Bayrou vooral geprobeerd de socialisten aan boord te houden met toezeggingen. Het voornemen om vierduizend banen in het onderwijs te schrappen, werd om die reden ingetrokken. Ook wordt er meer geld vrijgemaakt voor ziekenhuizen.
‘Ruimschoots ontoereikend’, oordeelde de Parti Socialiste (PS) over de toezeggingen. Tegelijkertijd benadrukte de partij dat er snel een nieuwe begroting moet komen.
In het achterhoofd zal meespelen dat de Franse kiezer bepaald niet zit te wachten op een nieuwe regeringsval. In recent opinieonderzoek van Odoxa zei 24 procent van de ondervraagden voorstander te zijn van linkse steun aan een motie van wantrouwen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant