Of ze nu complottheorieën verspreiden, beschuldigd worden van verkrachting of Poetin-sympathisanten zijn: het lijkt de toekomstige ministers van Donald Trump nauwelijks te deren. Een voor een doorstaan ze de hoorzittingen in de door de Republikeinen gedomineerde Senaat.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Senator Adam Schiff wil het even zeker weten. ‘Als een FBI-directeur een muzieknummer promoot,’ vraagt de Democraat donderdag, ‘van mensen die pepperspray hebben gespoten in het gezicht van een FBI-agent, is diegene dan geschikt als directeur?’
Kash Patel, gezeten achter een bureautje middenin het Amerikaanse Congres, zoekt naar antwoord. Het is geen fictieve hypothese. De door Donald Trump als FBI-directeur voorgedragen Patel produceerde ooit een liedje gezongen door gewelddadige deelnemers aan de Capitoolbestorming. Hij schuift in zijn stoel. ‘Meneer Schiff...’
De senator onderbreekt hem. ‘Ja of nee?’ Patel buigt zich naar de microfoon. ‘Ik ben geschikt als FBI-directeur.’
Het is een van vele ongebruikelijke dialogen, afgelopen week, tijdens ondervragingen van de Trumps beoogde kabinetsleden door de Senaat. Zo is er Robert ‘RFK’ Kennedy jr., kandidaat-minister van Gezondheidszorg, die moet verantwoorden waarom hij misinformatie verspreidt over autisme en vaccins. Of Tulsi Gabbard, de kandidaat-inlichtingenbaas, die moet uitleggen waarom zij stiekem afsprak met de Syrische dictator én staatsvijand Bashar al-Assad.
Komende week buigt de Senaat zich over het lot van deze drie. Ze maken een goede kans.
Nooit eerder droeg een Amerikaanse president kandidaten voor die de betrouwbaarheid van hun eigen instituties zo doelbewust ondermijnen. Toch lijkt Donald Trumps droomkabinet binnen handbereik. Na de aanvankelijke afwijzing van zijn beoogde justitieminister – oud-Congreslid Matt Gaetz, beticht van verkrachting – ziet Trump de rest van zijn keuzes een voor een bevestigd. Zelfs de uiterst-rechtse tv-presentator Pete Hegseth, op Defensie, óók beschuldigd van verkrachting.
Ervaring, reputatie en een al of niet schoon blazoen blijken steeds weer ondergeschikt aan die andere, onontbeerlijke kwalificatie: loyaliteit.
Trump maakt zo steeds meer vaart met de ideologische zuivering van de Amerikaanse overheid. Duizenden ambtenaren zijn al ontslagen of verzocht te vertrekken, omdat hun politieke denkbeelden niet genoeg zouden overlappen met die van hun president. Eenieder die vrijwillig ontslag neemt, krijgt een paar maanden salaris mee. Miljardair Elon Musk heeft intussen toegang verworven tot de ICT-systemen van de overheid en sluit ‘ontrouwe’ ambtenaren buiten.
De beoogde kabinetsleden moeten dit proces verder bespoedigen – al ontkennen zij dat tijdens de verhoren. Ze proberen er hun meest gematigde gezicht te laten zien, terwijl de werkelijkheid hen met sprongen inhaalt.
‘Alle FBI-medewerkers zullen worden beschermd tegen politieke vergelding’, bezweert Kash Patel donderdag tijdens zijn hoorzitting. Maar krap vierentwintig uur later beveelt de regering-Trump het ontslag van tientallen leidinggevenden en FBI-agenten. De reden: zij waren betrokken bij strafrechtelijk onderzoek naar de Capitoolbestorming van 6 januari 2021, en naar Trump in het bijzonder.
Dat leidde binnen de FBI ogenblikkelijk tot een crisis. Interim-directeur Brian Driscoll weigert gehoor te geven aan dit bevel. ‘Wij gaan de wet volgen’, aldus Driscoll. Daar denkt zijn beoogde opvolger anders over.
Advocaat Patel (44) verwierf bekendheid met complottheorieën over de verkiezingsuitslag van 2020 en de vermeende ‘politisering’ van de FBI. Hij pleit al langer voor massa-ontslagen binnen de dienst. In interviews en podcasts zwoer hij wraak – ‘strafrechtelijk of civiel’ – op vijanden van Trump. In zijn boek Government Gangsters (2023) publiceerde hij een lijst van zestig ‘corrupte leden van de deep state’, onder wie voormalig FBI-directeur Christopher Wray.
Patel schreef er zelfs een kinderboek over, The Plot Against the King. Daarin wordt ‘King Donald’ door zijn vijanden onterecht vervolgd. Dankzij de slimme tovenaar ‘Kash’ loopt het allemaal goed af.
De Democraten gruwen van Trumps keuzes, maar kunnen weinig doen. De Republikeinen hebben in de Senaat de meerderheid. Maximaal vier senatoren mogen tegenstemmen. De eerste tekenen voor Kash Patel zijn gunstig.
Degene die de FBI-directeur, eenmaal benoemd, zal aansturen is beoogd justitieminister Pam Bondi (59). Ook Bondi was betrokken bij Trumps poging om in 2020 aan de macht te blijven. Zij doorstond haar eigen hoorzitting vorige week al met relatief gemak.
Tulsi Gabbard en RFK jr., allebei vorige week verhoord, stuitten op iets meer verzet. Het lot van RFK jr. hangt vooral af van de Republikeinse senator én arts Bill Cassidy. Die vroeg de 71-jarige kandidaat-Gezondheidsminister om definitief, on the record, afstand te nemen van de complottheorie dat vaccins autisme veroorzaken. RFK jr. weigerde.
‘U hoort dit weekend van me’, aldus Cassidy. De druk om toch vóór te stemmen blijft groot. Zonder steun van Trump is Cassidy’s kans op herverkiezing in 2026 vrijwel zeker verkeken in zijn oerconservatieve thuisstaat Louisiana.
De kansen van Tulsi Gabbard (43) schommelen rond de ‘fifty-fifty’, aldus een ingewijde tegen NBC News. Geen Democraat zal instemmen, maar ook enkele Republikeinen uitten zorgen. Niet over Gabbards gebrek aan ervaring, sympathieën voor Assad en de Russische president Vladimir Poetin, of verwijten van ‘politisering van de FBI en inlichtingendiensten’ – haar uitgesproken waardering voor de Amerikaanse klokkenluider Edward Snowden blijkt op rechts een groter obstakel.
Desondanks boekt Gabbard vooruitgang. De gematigde Republikein Susan Collins, die tegen de benoeming van Pete Hegseth durfde te stemmen, leek dit weekend na een één-op-één ontmoeting met Gabbard al enigszins gerustgesteld. ‘Ik was blij met haar antwoorden’, aldus Collins.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant