Economen waarschuwen unaniem dat de tarieven die president Trump invoert voor Canada, Mexico en China kunnen leiden tot hogere inflatie en minder economische groei. Ze zijn daarom ook voor Amerikanen nadelig.
Wat wil Trump bereiken?
De Amerikaanse president wil een aantal dingen: hij wil met tarieven rechtzetten wat volgens hem scheef is gegroeid. Producten worden nu in het buitenland geproduceerd en niet in de Verenigde Staten. Door de tarieven hoopt Trump geld dat nu naar het buitenland gaat, terug te winnen. De miljarden die zo vrijkomen wil hij gebruiken om zijn beloften te kunnen uitvoeren, waaronder forse belastingverlagingen voor bedrijven. Ook wil hij de tarieven gebruiken om politieke druk uit te oefenen op landen. Handel moet in zijn ogen altijd minstens evenveel opleveren als het kost.
Volgens Steven Brakman, hoogleraar internationale economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, ziet Trump handel als een zero-sum game. ‘Hij stelt vast dat er meer import is dan export, met als gevolg een tekort op de lopende rekening, en wil dat herstellen.
‘Maar Trump is ook een handelaar. Hij probeert zaken voor elkaar te krijgen. Dat is het rationele deel van zijn verhaal: hij wil de economie gebruiken als politiek instrument om landen te dwingen andere dingen te regelen. Colombia moest vorige week uitgeprocedeerde asielzoekers terugnemen en toen het land aanvankelijk weigerde, dreigde Trump onmiddellijk met handelsbarrières als strafmiddel.’
Wat zijn de gevaren?
Economen waarschuwen unaniem dat de tarieven kunnen leiden tot hogere inflatie en minder economische groei. In beide gevallen zijn ze daarom ook nadelig voor Amerika zelf. Brakman: ‘Een importheffing is niet het juiste middel om de economie te versterken. Trump denkt dat het een belasting is op Canada, Mexico en China, maar in feite is het een belasting op je eigen bedrijven en consumenten. Die hebben die spullen nodig en ze worden duurder. Dus het is eigenlijk een heel domme maatregel.’
Welke industrieën worden het zwaarst getroffen?
De Amerikaanse consument gaat vooral prijsverhogingen zien van levensmiddelen. Vlees, melkproducten, bier, sterke drank, fruit en groente uit Mexico en Canada worden duurder. De prijs van de boodschappen in de Verenigde Staten is de afgelopen vijf jaar al met 28 procent gestegen, en die stijging gaat met de tarieven alleen maar verder, vrezen de economen.
Import van auto’s en auto-onderdelen wordt ook duurder, evenals de belangrijke olie-import uit Canada. Die wordt belast met een tarief van 10 procent. Dat tarief is lager dan de 25 procent voor de rest, en daarmee grotendeels symbolisch, maar het treft wel een aanzienlijk deel van de Amerikaanse behoefte: de Verenigde Staten importeren 60 procent van hun olie uit Canada en elke verhoging kan voelbaar worden in de prijs voor benzine en diesel.
Canada heeft in een eerste reactie al een tarievenoorlog in gang gezet door op zijn beurt een tarief van 25 procent op goederen uit de Verenigde Staten te heffen. Volgens premier Justin Trudeau omvat dat ‘ongeveer alles’: van bier, wijn, bourbon, parfum, kleren, schoenen, fruit, vruchtensappen en groente tot huishoudelijke artikelen, sportartikelen en meubels.
Canada en Mexico hebben allebei ervaring met Trumps tarieven. Toen de Amerikaanse president in zijn eerste ambtsperiode tarieven ging heffen op staal (25 procent) en aluminium (10 procent), antwoordde Canada met tarieven op sinaasappelsap uit Florida en whiskey en bourbon uit Tennessee en Kentucky. Mexico reageerde met tarieven op onder meer varkensvlees en kaas. De tarievenoorlog werd daarna vrij snel beëindigd.
Is Europa voorbereid op eventuele importheffingen?
Trump heeft aangekondigd dat hij ‘absoluut’ ook tarieven zal instellen voor de Europese Unie. ‘De Europese Unie is zeer, zeer slecht tegen ons, dus die krijgt ook tarieven. Dat is de enige manier... Je moet een eerlijke verdeling krijgen’, zei hij vorige week. Brakman is ervan overtuigd dat de EU zich hierop heeft voorbereid: ‘De EU is meteen na de verkiezing van Trump actief geworden. Ze heeft contact gezocht met de mensen rond Trump en heeft gewaarschuwd: doe het niet, want anders slaan wij terug. Ik denk dat achterliggende onderhandelingen de reden zijn dat de EU tot nu toe in de decreten buiten schot is gebleven.’
Hoe reageert China?
Volgens woordvoerder Mao Ning van Buitenlandse Zaken is Beijing ervan overtuigd dat er geen winnaar is in een handelsoorlog. Volgens Brakman stelt China zich daarom ‘heel beheerst’ op: ‘De Chinese economie heeft het moeilijk. China laat blijken het niet eens te zijn met de maatregelen van Trump, maar reageert terughoudend uit welbegrepen eigenbelang. Een handelsoorlog komt China nu niet goed uit.’ China heeft aangekondigd wel een klacht te zullen indienen bij de Wereldhandelsorganisatie, maar dat is een formaliteit. De WTO heeft niet de macht om in te grijpen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant