De Amerikaanse president Trump heeft een economische bom laten afgaan in Noord-Amerika: hij voert een importtarief in van 25 procent tegen Mexico en Canada. De buurlanden slaan terug met eigen tarieven. Noord-Amerikaanse consumenten staat een wilde rit te wachten.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Canada was ‘vol vertrouwen’, stelde de Canadese premier Justin Trudeau onlangs, de VS hadden Canadese goederen en energie immers hard nodig. Deze woensdag nog suste de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum haar landgenoten: ‘We geloven niet dat het gaat gebeuren.’
Toch is het gebeurd. Keer op keer op keer is het dezelfde les: neem de woorden van Donald Trump serieus. Hoe onwaarschijnlijk ze ook lijken vanuit bijvoorbeeld Ottawa of Mexico-Stad, hoofdsteden waar nog conventionele (geo)politiek werd bedreven. Na een potje golf op zijn eigen golfbaan tekende Donald Trump zaterdag het beloofde decreet: 25 procent Amerikaanse belasting op alle producten uit Mexico en Canada, ingaande op dinsdag 4 februari.
Van made in Mexico Amerikaanse pick-uptrucks en Mexicaanse avocado’s tot Canadees hout en Canadese koeien. Met een kleine uitzondering: ‘slechts’ 10 procent op Canadese olie en gas. En ook de grote Aziatische concurrent China krijgt een veeg uit de pan: alle Chinese export naar de VS wordt 10 procent duurder, boven op al bestaande importheffingen.
De Amerikaanse president grijpt naar een noodwet om met een stormram door het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag USMCA (VS, Mexico en Canada) te beuken: de International Economic Powers Act. Al heeft die uitzonderingsclausule haast iets opmerkelijks voor een comeback-president die ervan overtuigd lijkt dat zijn eigen handtekening elke afspraak, nationaal of internationaal, nietig maakt.
Een campagnebelofte is een campagnebelofte, schrijft hij op zijn eigen Twitter-/X-kloon Truth Social. En als president is het zijn taak om Amerikanen ‘veilig’ te houden. De grote dreiging, in de wereld volgens Trump, zijn ‘illegale vreemdelingen’ en drugs die ‘als een vloedgolf over onze grenzen stromen’.
Bovendien, zo stelde hij donderdag, ‘subsidiëren’ de VS hun buurlanden omdat ze meer producten uit Canada en Mexico importeren dan naar het noorden en zuiden exporteren. En een handelstekort is voor losers.
Nu Trumps dreigement is omgezet in een straf, is de vraag voor de belangrijkste Amerikaanse handelspartners: wat te doen om er weer vanaf te komen? Wanneer doen ze het wel goed?
Want aanvankelijk probeerden Canada en Mexico, met het tarievenmes op de keel, aan Trumps wensen tegemoet te komen. Mexico hield in recente maanden meer migranten tegen dan ooit, onderschepte 40 ton drugs, waaronder 20 miljoen fentanyl-pillen, en arresteerde 10 duizend mogelijke kartelleden. Canada investeerde 1,3 miljard Canadese dollar (860 miljoen euro) in het verder beveiligen van de Canadees-Amerikaanse grens.
Het Witte Huis hoorde het aan, Trump voerde tarieven in. Hij verklaarde de handelsoorlog aan niet zomaar een paar landen, maar aan de drie landen waarvan de VS de meeste goederen afnemen. Mexico, Canada en China zijn samen goed voor een derde van de jaarlijkse Amerikaanse import, met opgeteld een waarde van meer dan een biljoen dollar, schreef The New York Times zaterdag.
Nu is gebleken dat de Mexicaanse en Canadese inspanningen geen enkele indruk maakten in Washington, gaan ook in Mexico-Stad en Ottawa de handschoenen uit. ‘Ik heb de minister van Economische Zaken opdracht gegeven om het plan B uit te voeren’, reageerde de Mexicaanse president Sheinbaum in een verklaring. ‘Dat bevat zowel tarieven als andere maatregelen ter verdediging van het Mexicaans belang.’
De Canadese premier Trudeau onthulde zaterdagavond in een toespraak meteen de details van de Canadese wraak: een tweetrapsraket van tarieven op Amerikaanse producten met een opgetelde waarde van 155 miljard Canadese dollar (100 miljard euro). Een eerste beperkte lichting tarieven gaat in over drie dagen, de grote smak volgt over drie weken, ‘om Canadese bedrijven de kans te geven om alternatieven te vinden’.
Het betreft tal van alledaagse Amerikaanse producten, zei hij, van bier, wijn, fruit en kleding tot meubels, hout en plastic. Trudeau had ook een tip voor de 41 miljoen Canadezen: koop Canadese whisky, laat de sinaasappelsap uit Florida in het schap staan en ga in eigen land in vakantie.
Met de tegenreactie uit het noorden en het zuiden is de Noord-Amerikaanse handelsoorlog een feit. En hij zal voorlopig niet luwen, zo lijkt het. Trump dreigde al dat de Amerikaanse tarieven verder kunnen oplopen als Mexico en Canada zouden terugslaan. Hij drijft bovendien zijn buren in elkaars armen(en Mexico wellicht richting China). Trudeau liet weten dat hij nog dit weekeinde met Sheinbaum belt voor overleg.
Kiezers dachten tijdens de campagne dat de economie in betere handen zou zijn bij Trump dan bij Biden, bleek uit de peilingen. Nu hij is verkozen, gebruikt Trump zijn ruime mandaat, hopend dat de andere spelers hun verlies zullen nemen. Economen verwachten een andere uitkomst, waarbij alle 500 miljoen inwoners van Noord-Amerika verliezen: inflatie en minder economische groei in de VS, mogelijke recessies in Mexico en Canada.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant