Wie zich hardwerkende Nederlander mag noemen en wie niet, is ook voor de VVD’ers zelf nog even zoeken. Tom en Sven, data-analist en politierechercheur, denken kort na over de ‘hele leuke vraag’ en besluiten dan dat hard werken pas echt hard werken is als er een zekere nobelheid uit spreekt ten aanzien van de medemens.
Dat maakt ‘ouderschap’ ook tot hard werken, en op de leuke vraag of vrijwilligerswerk ertoe behoort volgt het antwoord ‘sommig vrijwilligerswerk wel’. Waarop Sven Kennedy gaat quoten: ‘Vraag niet wat uw land voor u kan doen, maar wat u voor uw land kunt doen.’ Ja, dat is een goede definitie, al mag ‘hard werken voor eigen gewin ook’.
Het is de dag dat de VVD een nieuwe afslag neemt. ’s Ochtends een Amerikaans aandoende persconferentie, met Tweede Kamerleden als een optimistisch muurtje achter partijleider Yesilgöz, en ’s avonds een meet-up met hardwerkende partijgenoten in Rotterdam in een volle zaal aan de rijke kant van de rivier.
Het woord ‘migratie’ valt niet, wel ‘middenklasse’, ook een breed gevoelsbegrip zonder duidelijke definitie. Precies wat een partij in verkiezingsstand kan gebruiken. Er is een ‘agenda voor werkend Nederland’ opgesteld van 42 pagina’s ‘omdat het eerlijker moet’ en ik kan me vergissen, maar de zaal lijkt opgelucht vergeleken met de vorige keer dat ik een partijbijeenkomst bezocht. Alsof ze niks meer te maken hebben met het radicaal-rechtse kabinet waarvan ze deel uitmaken dankzij het alweer verbleekte begrip ‘nareis-op-nareis’. Het is tijd voor nieuwe woorden.
Nouja, opluchting is het niet echt, zegt oud-Kamervoorzitter en partijcriticus Frans Weisglas, die zijn VVD onaflatend kapittelt over de samenwerking met radicaal-rechts. ‘Maar het is wel prettig dat ik weer eens openlijk positief kan zijn.’
Zoals ze haar kennen, maakt Yesilgöz zelf de vraag onschadelijk wie zich hardwerkende Nederlander mag noemen en wie niet: hard werken is een ‘mentaliteit’. Net als waarschijnlijk zacht werken, niet werken, lummelen, profiteren, potverteren, parasiteren, klaplopen, uitvreten, dalven en zwalpen.
Hoewel, ook mensen die ‘hard hebben gewerkt’ en ‘niet hard kunnen werken’ behoren tot de hardwerkenden. Eigenlijk bijna iedereen.
Behalve mensen in de bijstand.
Rotterdam is een werkstad, begint spreekstalmeester Tim Versnel, maar tijdens de ‘overheersing’ door de PvdA is het ook ‘bijstandshoofdstad’ geworden – om daar gedurende de avond steeds op terug te komen.
Hij is de huidige VVD-wethouder die over de bijstand gaat en kamt z’n collega’s in andere steden af omdat ze ‘gewoon geld geven’ tegen armoede – lachende zaal, mooi gevonden, net als dat ‘nareis-op-nareis’.
De bijstand is een degelijk VVD-thema, gezien alleen al die verkiezingsslogan uit 2012: ‘Handen uit de mouwen in plaats van hand ophouden.’ In Nederland kun je ‘meer geld krijgen met nietsdoen’ dan met hard werken, zegt Yesilgöz.
Dit is het bekende gevolg van armoedeval, toeslagencircus en belastingwirwar: politieke keuzes waardoor harder werken met een gewone baan nauwelijks loont. Een oud probleem waar tijdens de overheersing door de VVD van talloze kabinetten niets aan werd gedaan. Toch schuift ze het kwikzilverachtig in de schoenen van ‘Timmermans’.
In een zaal goeddeels gevuld met beschaafde hoogopgeleiden, zakenlui en pensionado’s zegt Yesilgöz: ‘Wij zijn de echte arbeiderspartij.’
En Timmermans? Die is de ‘Partij van de Bijstand’.
Applaus.
Na afloop aan de bar vraag ik wethouder Tim Versnel waarom hij zo uithaalt naar mensen in de bijstand. ‘Omdat mijn moeder in de bijstand zat’, zegt hij terug. Dat was na een scheiding en het was een worsteling maar ze is er bovenop gekomen en werd lerares. Zijn definitie van hardwerkende Nederlanders is ‘opstaan na tegenslag’, en hij begint over een horeca-ondernemer die failliet ging maar zich niet liet kisten.
‘Ga nooit in je eigen zieligheid geloven’ is de les die hij nu als bestuurder toepast, ‘wij accepteren geen ‘ik kan het niet’.’
Een klassiek Rotterdamse traditie, want dit is de stad die jarenlang ‘tegenprestaties’ vroeg aan uitkeringsgerechtigden, waaronder het doelloos prikken van papier, met matig succes.
Daar weet de huidige wethouder weinig van, zegt hij, maar hardwerkende Nederlanders zijn ‘strijders’. Een prachtig woord.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant