Kijkers van de televisieserie (of spelers van het gelijknamige videospel) The Last of Us kenden ‘zombieschimmels’ al langer. Ze bestaan echt, al maken ze vooralsnog geen mensen tot zombieslaaf.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
De nieuwe zombieschimmel is ontdekt door filmers van het BBC-natuurprogramma Winterwatch. En ze noemden hem: Gibellula attenboroughii, een eervolle verwijzing naar de bekende Sir David Attenborough, geestelijk vader van de natuurafdeling van de Britse omroep.
De schimmel werd gevonden in grottenstelsels in Noord-Ierland, waar hij zich had genesteld op het lijf van een gewone grottenspin, die op het plafond van een kruitmagazijn zat. De grotten zaten vol met dit soort spinnen, die als gastheer van de schimmel bleken te fungeren.
Normaal gesproken leeft de grottenspin een teruggetrokken bestaan, maar door de infectie wist de schimmel zijn gedrag te manipuleren: de getroffen spinnen verlieten hun web of schuilplaats en gingen naar buiten om daar te sterven. Dat is een bekende strategie van zombieschimmels als deze, die eerder is vastgesteld bij mieren in Brazilië. Door het lijf van de spin of mier binnen te dringen en daarin chemische stoffen af te zetten, beïnvloedt de schimmel het gedrag van de gastheer. Op die manier bevorderen de zombieschimmels hun eigen verspreiding.
In het geval van de mieren weet de schimmel ze te bewegen naar de top van een plant te klimmen, waar ze zich vastbijten in een blad of steel. Vervolgens groeit een paddenstoelachtig vruchtlichaam uit de hals van de mier, dat sporen afgeeft die andere mieren kunnen infecteren. Terwijl de schimmel zich zo verspreidt, kunnen intussen hele mierenkolonies afsterven.
De filmers van Winterwatch deden hun lugubere vondst al in 2021, waarna ze foto’s van de geïnfecteerde grottenspinnen naar wetenschappers stuurden. Een groep Britse en Deense wetenschappers heeft de vondst onderzocht en is ook op andere plekken in Ierland op zoek gegaan naar geïnfecteerde spinnen.
Zo konden ze de identiteit van de schimmel vastsstellen, waarna ze concludeerden dat hier een nieuwe soort was ontdekt. De wetenschappers publiceerden hun bevindingen deze week in het wetenschappelijk tijdschrift Fungal Systematics and Evolution. Daarin schrijven ze dat ‘hun rol in de dynamiek van spinnenpopulaties verdere studie verdient, net als de metabolieten (stofwisselingsproducten, red.) die ze produceren en die ze in staat stellen om zo’n zeer specifieke ecologische niche te benutten’.
Moeten ook mensen bang worden dat zombieschimmels hen als willoze wezens de dood in zullen sturen? Hoewel de menselijke lichaamstemperatuur te hoog is voor de meeste schimmels om zich te vestigen en de hersenen van insecten veel eenvoudiger zijn binnen te dringen dan de menselijke hersenpan, waarschuwde de vooraanstaande Britse schimmelexpert Dr. Neil Stone in 2023 al voor risico’s. ‘Ik denk dat we schimmelinfecties met gevaar voor eigen leven onderschatten, zei hij op de site van David Attenboroughs ‘eigen’ BBC. ‘Dat hebben we al te lang gedaan, en we zijn helemaal niet voorbereid op het omgaan met een schimmelpandemie.’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant