Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Noord-Koreaanse militairen zijn al twee weken niet meer te zien aan het front in de deels door Oekraïne bezette Russische grensregio Koersk, zeggen anonieme Oekraïense en Amerikaanse functionarissen tegen The New York Times. Volgens Oekraïne en de VS worden de Noord-Koreanen door Rusland gebruikt als kanonnenvoer om onder meer mijnenvelden te ontruimen.
De Amerikaanse functionarissen zeggen dat nog niet duidelijk is of de troepen permanent zijn teruggetrokken. ‘Het is mogelijk dat ze weer naar het front worden gestuurd nadat ze aanvullende training hebben gekregen’, zo sprak de bron in de Amerikaanse krant.
De Noord-Koreaanse dictator Kim Jong Un stuurde in november zo’n 11 duizend speciaal getrainde militairen naar Rusland om Poetin te helpen Koersk te bevrijden van Oekraïense troepen. Maar volgens onder meer Amerikaanse inlichtingendiensten zijn de troepen niet eensgezind met de Russen, worden ze niet goed uitgerust en krijgen ze weinig mogelijkheden om te hergroeperen. De baas van het Oekraïense leger, Oleksandr Syrsky, zegt dat de helft van de Noord-Koreanen in Koersk gewond zijn geraakt of zijn omgekomen.
Naast troepen stuurt Kim Jong Un ook artillerie naar Rusland. In ruil voor de militaire steun moet Poetin Noord-Korea gaan helpen bij de ontwikkeling van raketprogramma’s en diplomatieke steun bieden bij de Verenigde Naties.
Lees ook: Zelensky wil gevangen Noord-Koreanen ruilen tegen Oekraïners
Yassin Boutayeb
Onder Europese ambtenaren gaat een plan rond om de import van Russisch pijplijngas te hervatten, als onderdeel van een mogelijke vredesovereenkomst tussen Rusland en Oekraïne. Dat meldt Financial Times op basis van ingewijden. Het plan zou onder meer worden gesteund door Duitse en Hongaarse ambtenaren. Het gaat vooralsnog niet om een concreet voorstel; formeel wil de EU de afhankelijkheid van Russische brandstoffen nog altijd terugdringen.
Voorstanders van de hervatting van de import van Russisch gas stellen dat dat zal leiden tot lagere energieprijzen en Rusland een extra prikkel geeft om een eind te maken aan de oorlog in Oekraïne. Tegenstanders zien de maatregel als een stap terug: sinds de Russische invasie van Oekraïne is de Europese import van Russisch pijplijngas, voorheen goed voor zo’n 40 procent van het EU-totaal, teruggebracht tot zo’n 5 procent van de vooroorlogse invoer. Als de EU weer op grote schaal Russische fossiele brandstoffen gaat afnemen, zou dat een flinke opsteker zijn voor de Russische economie.
Alleen Hongarije maakt nog gebruik van goedkoop Russisch gas uit een pijplijn die via Turkije loopt. Tot voor kort stroomde er ook Russisch gas via Oekraïens grondgebied naar Slowakije, Hongarije en Oostenrijk, maar het contract dat die doorvoer regelde is op 1 januari afgelopen. Hongarije en Slowakije, waar de pro-Russische premiers Viktor Orbán en Robert Fico aan de macht zijn, leiden de Brusselse lobby om de gasimport weer op te starten.
De import van Russisch vloeibaar gas (lng) is nog wel toegestaan, en is de afgelopen jaren zelfs gestegen. Er gingen stemmen op om lng op te nemen in het volgende pakket Europese sancties tegen Rusland, maar nieuwssite Politico meldde deze week dat dat voorstel het waarschijnlijk niet gaat halen. Dit tot onvrede van landen als Polen, Finland en de Baltische Staten.
Daan de Vries
De extreemrechtse en pro-Russische Roemeense presidentskandidaat Calin Georgescu heeft openlijk gespeculeerd over de mogelijkheid om delen van buurland Oekraïne te annexeren. In een interview met de conservatieve Roemeense journalist Ion Cristoiu noemt Georgescu Oekraïne een ‘verzonnen staat’. Vredesonderhandelingen zullen volgens de presidentskandidaat ‘onvermijdelijk’ leiden tot een verdeling van Oekraïens grondgebied.
Georgescu won in november uit het niets de eerste ronde van de Roemeense presidentsverkiezingen, met ruim 20 procent van de stemmen. De tweede ronde, die op 8 december zou plaatsvinden, werd een dag van tevoren geannuleerd door het Grondwettelijk Hof. Het Hof verklaarde de uitslag van de eerste ronde ongeldig, vanwege mogelijke Russische inmenging in Georgescu’s campagne. In mei vinden nieuwe presidentsverkiezingen plaats, waaraan Georgescu opnieuw wil meedoen.
Georgescu’s uitspraken in het interview doen sterk denken aan de manier waarop het Kremlin over Oekraïne spreekt. Zo hebben de Russische president Vladimir Poetin en andere Russische politici het bestaansrecht van Oekraïne herhaaldelijk in twijfel getrokken.
‘De wereld is aan het veranderen. Ook de grenzen zullen veranderen’, aldus Georgescu, waarna hij zijn interesse uitsprak in de annexatie van ‘Noord-Boekovina, Boedzjak, en Noord-Maramures’. Hij verwijst daarmee naar delen van vier West-Oekraïense provincies die tussen de twee wereldoorlogen tot het toenmalige koninkrijk Roemenië behoorden.
In het interview zei Georgescu bovendien dat Roemenië zich zou moeten uitstrekken ‘van de Dnister tot de Tisa’, een zin die wordt gebruikt door Roemeense ultranationalisten die vrijwel heel Moldavië en het oosten van Hongarije claimen als Roemeens grondgebied.
Daan de Vries
Bij een nachtelijke Russische droneaanval op een appartementencomplex in de Noord-Oekraïense stad Soemy zijn zeker vier mensen gedood, onder wie een kind, melden lokale autoriteiten. Negen mensen raakten gewond, vijf appartementen en meer dan twintig auto’s liepen schade op.
De gelijknamige provincie waar Soemy onderdeel van is, is vaker doelwit van Russische droneaanvallen. Soemy grenst aan de Russische provincie Koersk, waar het Oekraïense leger in augustus vorig jaar een offensief startte.
De aanval van vanochtend maakte deel uit van een groter Russisch droneoffensief, meldt het Oekraïense leger. Rusland zou vannacht 81 drones hebben afgevuurd op plekken verspreid door Oekraïne. Hoewel een deel van de drones door de Oekraïense luchtafweer uit de lucht is geschoten, kon niet worden voorkomen dat meerdere gebouwen schade opliepen. Zo werden in de zuidelijke provincie Odesa volgens de lokale gouverneur onder meer een ziekenhuis en een graanopslagplaats getroffen.
Op Telegram deelt de gouverneur van Soemy een video van het puin dat werd veroorzaakt door de aanval. Reddingswerkers zijn volgens hem nog bezig mensen onder het puin vandaan te halen.
Jasper Daams
De beslissing van de Amerikaanse leider Donald Trump om de buitenlandse hulpprogramma’s stop te zetten, komt in Oekraïne hard aan. Meerdere Oekraïense projecten, zoals die voor het ondersteunen van oorlogsveteranen, zijn sinds Trumps beslissing niet zeker van hun voortbestaan.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei in zijn dagelijkse videotoespraak te willen proberen een deel van de tekorten uit de staatskas te bekostigen. ‘We hebben programma’s, zoals die voor prothesen, of speciale rehabilitatie voor veteranen. Die kunnen natuurlijk niet zo abrupt beëindigd worden’, aldus Zelensky’s adviseur Mykhailo Podolyjak.
Een ander deel zou uit Europa kunnen komen, opperde Zelensky. De Oekraïense commissie voor humanitair- en informatiebeleid is al in gesprek met Europese beleidsmakers, zo liet de commissie weten in een verklaring. De Europese steun zou vooralsnog tijdelijk zijn, omdat de Amerikaanse hulpprogramma’s voorlopig voor een periode van negentig dagen stilliggen.
De geldstroom die Trump nu stillegt, was bestemd voor sociale programma’s. Zo ligt de financiering van onafhankelijke media, culturele instellingen en onderwijsorganisaties plotseling stil. Over de militaire steun van Amerika aan Oekraïne heeft Trump zich nog niet uitgesproken.
Het abrupte stopzetten van het zogeheten Usaid-programma was volgens George Chewning, directeur van een Amerikaans-Oekraïense organisatie voor oorlogsveteranen, een ‘worstcasescenario’. De verwachting was dat de programma’s grondig doorgelicht zouden worden, of dat de hulp gefaseerd zou stoppen, zo tekent The Guardian op.
Dana Holscher
Bij een olieraffinaderij in de Russische provincie Nizjni Novgorod is brand uitgebroken na een Oekraïense droneaanval. Volgens het Russische oliebedrijf Siboer werd de brand veroorzaakt door brokstukken van een neergehaalde drone. De Oekraïense militaire inlichtingendienst GOeR beweert echter dat de raffinaderij is getroffen door vier Oekraïense drones, en dat de schade ‘aanzienlijk’ is.
De aanval vond plaats in de stad Kstovo, op meer dan 800 kilometer van de Russisch-Oekraïense grens. Omwonenden melden aan Russische Telegramkanalen dat zij vannacht explosies hebben gehoord en dat er een grote brand woedt op een industrieterrein in Kstovo.
Oekraïne heeft zijn aanvallen op Russische olieraffinaderijen en fabrieken de afgelopen weken opgevoerd. Vorige week trof Oekraïne onder meer een elektronicafabriek in de provincie Brjansk en raffinaderijen in Rjazan en Voronezj. De Oekraïners hopen het Russische leger te ontregelen door zich te richten op de aanvoer van brandstof en de productie van wapenonderdelen.
Daan de Vries
Lees ook: Oekraïne voert aanvallen diep in Rusland op om oorlogsmachine Moskou te ontregelen
• De Navo heeft bevestigd dat het vermeende plan om de topman van het Duitse defensieconcern Rheinmetall te vermoorden, deel uitmaakte van een sabotagecampagne. Het militaire bondgenootschap waarschuwt al langer voor niet-militaire oorlogsvoering, zoals cyberaanvallen, verspreiding van desinformatie, sabotage en politieke inmenging.
• Russische aanklagers proberen 3 miljard roebel (ruim 29 miljoen euro) terug te krijgen die gestolen zou zijn door corrupte ambtenaren en zakenlieden. Het geld was bestemd voor de verdediging van de Russische regio Koersk, zei justitie volgens het staatspersbureau RIA.
Russische aanklagers proberen 3 miljard roebel (ruim 29 miljoen euro) terug te krijgen die gestolen zou zijn door corrupte ambtenaren en zakenlieden. Het geld was bestemd voor de verdediging van de Russische regio Koersk, zegt justitie volgens het staatspersbureau RIA.
Oekraïne voerde begin augustus een aanval uit op Koersk en kreeg daarbij een deel van het gebied in handen. In de twee jaar voor die aanval had de toenmalige gouverneur van de regio aangekondigd dat er langs de grens met Oekraïne versterkingen gebouwd zouden worden om Koersk beter te beschermen. Volgens RIA is er in 2022 en 2023 ruim 19 miljard roebel gestoken in maatregelen als greppels en zogenoemde drakentanden, piramidevormige obstakels tegen tanks.
Justitie wil nu het hoofd van het ontwikkelingsfonds van Koersk te vervolgen, evenals twee van zijn medewerkers. Zij zouden hebben samengespannen met bedrijven in handen van een aantal zakenlieden. Die bedrijven deden volgens Justitie ‘voorkomen alsof er werk verzet werd aan de bouw van verdedigingsbouwwerken en tuigden in plaats daarvan een constructie op met valse kostenposten’. Het geld staken ze volgens de aanklagers in eigen zak.
ANP/Redactie
De Oekraïense regering heeft het ontslag van onderminister van Defensie Dmytro Klimenkov bevestigd. Defensieminister Roestem Oemjerov had zijn ontslag vorige week al aangekondigd.
Klimenkov stond aan het hoofd van de Defensie Inkoopdienst, opgericht om de aankoop van wapens te stroomlijnen. Eerder waren er berichten over verspilling en ook corruptie met overheidsgeld. De nieuwe dienst moest zorgen voor meer coördinatie en transparantere aankopen.
Maar Oemjerov klaagde vrijdag dat de inkoop van de krijgsmacht nu te zichtbaar is voor het publiek en noemde de inkoopdienst ‘een soort Amazon’. De defensieminister wil vanwege de oorlog met Rusland verbergen welk materiaal de troepen ter beschikking hebben. Ook zouden er te weinig wapens worden geleverd aan de militairen aan de frontlinie, aldus Oemjerov.
Afgelopen week werd ook het contract van de directeur van de inkoopdienst, Maryna Bezroekova, al niet verlengd. Zij stond bekend als een hervormer en haar aanstelling was afgelopen jaar door westerse landen goedkeurend ontvangen.
Anticorruptieactivisten hebben de maatregelen van Oemjerov bekritiseerd, schrijft The Kyiv Independent. Ook leden van de regeringspartij van president Volodymyr Zelensky zijn kritisch, met name omdat ze vrezen dat deze ruzie de wapenleveringen van bondgenoten in gevaar kan brengen. Zo zou er onzekerheid kunnen ontstaan over het uitgeven van contracten.
ANP/Redactie
De Navo heeft bevestigd dat het vermeende plan om de topman van het Duitse defensieconcern Rheinmetall te vermoorden, deel uitmaakte van een sabotagecampagne. Het militaire bondgenootschap waarschuwt al langer voor niet-militaire oorlogsvoering, zoals cyberaanvallen, verspreiding van desinformatie, sabotage en politieke inmenging.
Navo-topfunctionaris James Appathurai sprak in het Europees Parlement over het groeiende aantal ‘hybrideaanvallen’ tegen Navo-landen. Hij benadrukte dat Rusland hybrideaanvallen ziet als een vorm van oorlogsvoering. ‘Dit eindigt niet als de Russische aanval op Oekraïne eindigt. Het begon daarvoor al en zal daarna ook doorgaan. Rusland heeft strategische doelen met betrekking tot Europa en de wijdere wereld die niet beperkt zijn tot Oekraïne.’
Nieuwszender CNN berichtte vorig jaar al dat westerse inlichtingen- en veiligheidsdiensten een Russisch plan hadden verijdeld om Rheinmetall-topman Armin Papperger te vermoorden. CNN baseerde zich toen op anonieme bronnen en de Navo had toen nog niet bevestigd dat de topman gevaar liep.
ANP/Redactie
• De buitenlandministers van de Europese Unie zijn het eens geworden over het verlengen van de sancties tegen Rusland. Dat hebben de EU-lidstaten vandaag bekendgemaakt. Hongarije had zich de afgelopen dagen kritisch uitgelaten over de sancties en liet doorschemeren misschien een veto in te zetten. De sancties betreffen onder meer strenge handelsbeperkingen en het bevriezen van ruim 200 miljard euro aan Russische tegoeden bij Europese financiële instellingen.
De buitenlandministers van de Europese Unie zijn het eens geworden over het verlengen van de sancties tegen Rusland. Dat hebben de EU-lidstaten vandaag bekendgemaakt. Hongarije had zich de afgelopen dagen kritisch uitgelaten over de sancties en liet doorschemeren misschien een veto in te zetten. De sancties betreffen onder meer strenge handelsbeperkingen en het bevriezen van ruim 200 miljard euro aan Russische tegoeden bij Europese financiële instellingen.
Het Hongarije van de Ruslandgezinde premier Viktor Orbán ligt in Europees verband wel vaker dwars als het gaat om de strafmaatregelen tegen Rusland en de steun voor Oekraïne. In aanloop naar de bijeenkomst van de EU-buitenlandministers vandaag stelde Orbán dat de sancties er alleen in zijn geslaagd ‘de concurrentiepositie van de Europese economie te vernietigen. [...] Het is tijd voor verandering!’
Twitter bericht wordt geladen...
De Hongaarse minister Gergely Gulyás zei bovendien dat ‘tot nu toe iedereen het verlengen van de sancties als vanzelfsprekend ziet. Wij denken nu echter dat daar geen sprake van is’, aldus Gulyás. Het verlengen van de sancties, wat elke zes maanden moet gebeuren, vereist unanimiteit van de EU-lidstaten.
Specifiek maakte Orbán zich druk om het Oekraïense besluit om de doorvoer van Russisch gas naar de rest van Europa aan het begin van dit jaar stop te zetten. ‘Als de Oekraïners hulp willen, bijvoorbeeld door sancties tegen de Russen, laten we dan de gasdoorvoer aan Centraal-Europese landen, zoals Hongarije hervatten’, zei hij afgelopen vrijdag.
Of Orbán toezeggingen heeft gekregen op dit gebied, is nog niet bekend. Bij een bijeenkomst van EU-ambassadeurs eerder vandaag zou de Commissie een verklaring hebben opgesteld waarin staat dat ze ‘klaarstaat om de gesprekken met Oekraïne over het doorvoeren van gas aan Europa te hervatten’, zo meldt persbureau Reuters. Hongarije en Slowakije, wiens premier Robert Fico eveneens ontstemd is over het stopzetten van de doorvoer, zouden daarbij betrokken worden.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei zaterdag dat de Amerikaanse militaire steun aan zijn land niet wordt geraakt door het besluit van Washington om bijna alle buitenlandse hulpprogramma’s voorlopig stop te zetten. Volgens Zelensky betreft het besluit alleen humanitaire steun. Overheidsfunctionarissen in de VS proberen Oekraïne uit te zonderen van de door buitenlandminister Rubio ingevoerde onderbreking, meldde de Financial Times op basis van interne documenten.
• Donald Trump heeft gedreigd ‘zware importheffingen en sancties’ op te leggen aan Rusland, als de Russische president Vladimir Poetin geen einde maakt aan de oorlog in Oekraïne. In een bericht op zijn eigen socialmediaplatform Truth Social richtte Trump zich persoonlijk tot Poetin. ‘Kom nu tot een overeenkomst en stop deze belachelijke oorlog,’ schrijft Trump. ‘We kunnen dit op de makkelijke manier doen, of op de moeilijke manier – en de makkelijke manier is altijd beter.’
• Bij een van de grootste ruilen in de oorlog hebben Oekraïne en Rusland vrijdag lichamen uitgewisseld van 806 gesneuvelde militairen. De Oekraïense autoriteiten zeggen 757 lichamen te hebben gerepatrieerd. Rusland kreeg de lichamen terug van 49 militairen, meldt het Russische parlementslid Sjamsail Saraliëv.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant