Vanaf vandaag is de Palestijnse vluchtelingenorganisatie UNRWA niet meer welkom op Israëlisch grondgebied. Dat heeft mogelijk verregaande consequenties. We bellen met verslaggever Sacha Kester in Israël.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Sacha. De UNRWA is van cruciaal belang voor de Palestijnen in Gaza en op de Westoever. Hoe moet dat verder?
‘Er treedt vandaag een wet in werking die twee zaken verbiedt, namelijk het contact tussen UNRWA en officiële Israëlische instanties. Daarnaast mag de hulporganisatie niet meer op grondgebied opereren dat Israël als eigen terroritorium beschouwt. Wat de consequenties hiervan zijn, is nog niet goed te overzien.
‘De werkvisa van de internationale staf van UNRWA verliepen gisteren. Dat personeel is dus vertrokken uit Oost-Jeruzalem; alle computers, printers en documentatie zijn verscheept naar de kantoren op de Westelijke Jordaanoever en Amman, in Jordanië.
‘De baas van de missie, Philippe Lazzarini, heeft gezegd dat het werk hoe dan ook zal doorgaan, al is niet duidelijk welke ruimte daarvoor zal zijn, en of het lokale personeel dat de boel moet laten draaien in gevaar komt. Lazzarini verwijst echter naar het mandaat dat de organisatie vanuit de Verenigde Naties heeft. Het is niet aan Israël om unilateraal te bepalen dat een VN-organisatie niet meer mag functioneren.
‘De UNRWA is ooit opgericht om ontheemde Palestijnse vluchtelingen te helpen. Inmiddels staan zij ook de nakomelingen van die vluchtelingen bij, bijvoorbeeld op de Westoever en in Gaza. Velen van hen wonen in versteende vluchtelingenkampen, zoals Jenin, en de UNRWA verzorgt voor hen allerlei zaken.
‘Het gaat dan al lang niet meer om het uitdelen van voedselpakketten. Ze geven onderwijs, runnen klinieken en halen de vuilnis op. Als Israël echt gaat optreden tegen de organisatie heeft dat grote consequenties voor de Palestijnen. Maar niemand weet of er Israëlische acties komen en het gevaarlijk wordt voor de UNRWA-medewerkers.
‘In Gaza ligt het weer anders. UNRWA is met afstand de grootste organisatie in het gebied. Voor de oorlog hadden zij 13 duizend mensen in dienst, onder wie artsen en onderwijzers. Nu zijn dat er nog 5 duizend, allemaal actief in de hulpverlening. Alle andere hulporganisaties samen hebben vierhonderd mensen in dienst. Zij zijn volledig afhankelijk van het logistieke netwerk en de pakhuizen van UNRWA.
‘We weten simpelweg niet welke gevolgen dit verbod voor Gaza en de Westoever zal hebben. Maar de Palestijnen die ik erover spreek, zien deze stap echt als Palestijntje pesten.’
Over de Westoever gesproken: gevreesd wordt dat het front van Gaza naar die plek verschuift. Hoe is de situatie daar?
‘Israël voert er momenteel militaire operaties uit, ze zijn nu erg actief in Jenin en Tulkarem. De officiële Israëlische lezing luidt dat het doel is terroristen op de Westoever uit te schakelen. Israël rolt er momenteel enorm met de spierballen. Veel inwoners van het vluchtelingenkamp van Jenin zijn ondertussen vertrokken, naar hotels of familie elders, in afwachting van wat er nu gaat gebeuren.
‘Sommige analisten denken dat de operaties vooral een poging zijn van premier Benjamin Netanyahu om de rechterflank van zijn regering tevreden te houden. Die kant was het absoluut niet eens met de deal met Hamas. Dat geldt ook voor de ultrarechtse minister van Financiën Bezalel Smotrich. Als hij zich terugtrekt uit de regering, is Netanyahu zijn coalitie kwijt. Er is dus veel aan gelegen hem binnenboord te houden.’
Nog even over dat bestand. Israël laat momenteel Palestijnse gevangenen vrij in ruil voor Israëlische gijzelaars. Hoe valt dat aan beide kanten?
‘Hamas draagt de Israëlische gijzelaars met veel wapenvertoon over. Daarmee willen ze laten zien dat ze in Gaza nog aan de macht zijn en Israël ze niet heeft kunnen verslaan. Op de Westoever gaat het anders: ze hebben daar de macht niet. Maar het gevoel dat daar heerst is wel degelijk: ‘Dankzij Hamas hebben wij onze mensen terug.’ En dat sentiment meet Hamas momenteel breed uit.
‘In Israël zijn ze om ieder vrijgelaten individu ontzettend blij, maar de vrees voor iedereen die nog wordt vastgehouden overheerst. Twee gijzelaars staan momenteel hoog op het prioriteitenlijstje, twee kinderen van 2 en 5 jaar. Zij werden als baby’s ontvoerd. De kinderen hebben oranje haar. Uit solidariteit werd in Israël gisteren opgeroepen oranje te dragen. Maar onduidelijk is dus of zij überhaupt nog in leven zijn.
‘In Israël heerst in ieder geval absoluut geen gevoel van overwinning. De gijzelaars zijn nog niet allemaal terug en ze hebben Hamas ook niet volledig kunnen verslaan. En dan zijn er nog de Israëlische kolonisten, die met lede ogen aanzien hoe de Gazanen zijn teruggekeerd naar het noorden. Zij hoopten zich daar te kunnen vestigen.
‘Duidelijk is dat Israëliërs zich niet veilig voelen, want Hamas is er nog én is populair. Aan de kant van de Palestijnen is de slotsom dat Gaza platgebombardeerd is en er op de Westoever volop militaire operaties bezig zijn. Het is de vraag of het staakt-het-vuren in stand blijft. De toekomst is ongewis.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant