De M23-militie is in het oosten van de Democratische Republiek Congo verder opgerukt. Vanuit Goma, een stad met twee miljoen inwoners, zijn de rebellen op weg naar het zuiden. Ze zouden inmiddels meerdere plaatsen hebben ingenomen, waaronder Kalungu en Mukwinja.
Goma, dat tegen Rwanda aan ligt, staat inmiddels grotendeels onder controle van de militie. Door de gevechten tussen de rebellen en het Congolese leger zijn honderdduizenden mensen gevlucht. Een deel is het binnenland in getrokken, anderen zijn de grens met Rwanda overgestoken. Een groep van enkele honderden Roemeense huurlingen van het Congolese leger zijn overgebracht naar Rwanda.
In sommige delen van Goma werd gisteren nog gevochten. De humanitaire situatie is er erbarmelijk. De elektriciteit is uitgevallen en er is een groot tekort aan voedsel.
De Congolese president Tshisekedi zei gisteravond in een toespraak dat zijn leger hard zal terugslaan. Hij uitte kritiek op de internationale gemeenschap, die volgens hem te weinig doet om de rebellen en buurland Rwanda in toom te houden.
M23, momenteel de sterkste gewapende groep in het oosten van Congo, bestaat grotendeels uit Tutsi's en zegt op te komen voor Congolese Tutsi's. Er is ook een link naar de genocide in Rwanda in 1994, toen 800.000 Tutsi's en tienduizenden gematigde Hutu's in een paar maanden tijd werden vermoord. Een deel van de daders, extremistische Hutu's, vluchtten naar het oosten van Congo en vormden daar een gewapende groep. Zij vormen een bedreiging voor Tutsi's, zegt M23 en ook Rwanda. Ook nu zegt Rwanda dat de rebellen zichzelf alleen verdedigen.
Maar M23 zou vooral ook uit zijn op zelfverrijking en grondstoffen. Ze krijgen steun van Rwanda: er zijn volgens de VN zo'n 4000 Rwandese militairen de grens overgestoken. Ook zouden grondstoffen naar Rwanda worden gesmokkeld.
Het lijkt erop dat de rebellen oprukken naar de regionale hoofdstad Bukavu, die zo'n 200 kilometer ten zuiden van Goma ligt. Bukavu is militair-strategisch belangrijk omdat het ook een vliegveld heeft. Bovendien wordt zo het gebied dat M23 in handen heeft aan de grens van Rwanda vergroot en zitten er ook hier veel grondstoffen.
M23 veroverde Goma ook al eens in 2012. Na internationale druk trok de militie zich toen al snel terug. Sinds 2021 voert de beweging weer aanvallen uit op het Congolese leger.
"Het verzet in Goma wordt steeds minder. De straten liggen vol legeruniformen, die zijn uitgedaan door de Congolese militairen. Congo lijkt er steeds meer alleen voor te staan. Honderden Roemeense huurlingen, die het Congolese leger steunden, zijn de grens met Rwanda overgebracht en Zuid-Afrika overweegt zijn troepen terug te trekken na de dood van een aantal militairen.
Sinds de eerste keer dat de rebellen Goma innamen, in 2012, is er veel veranderd. Rwanda is een belangrijke bondgenoot van de Europese Unie. Vorig jaar werd nog een overeenkomst gesloten voor de export van grondstoffen en de EU steunt ook Rwandese troepen in Mozambique, die vechten tegen jihadisten.
President Tshisekedi van Congo wil dan wel keihard terugslaan, maar dan moet hij wel extra mankracht gaan mobiliseren."
De Britse minister Lammy van Buitenlandse Zaken heeft Rwanda gewaarschuwd dat het riskeert hulpgelden te verliezen als het de militie niet terugfluit. "We kunnen niet hebben dat landen de territoriale soevereiniteit van andere landen bedreigen. Dat tolereren we niet in Europa, en ook niet op andere plekken in de wereld."
Lammy wees erop dat Rwanda jaarlijks meer dan een miljard dollar aan hulp ontvangt. "Dat staat allemaal op het spel als je je buren aanvalt."
De Rwandese president Kagame zei gisteren op een Afrikaanse top dat landen in de regio schuldig zijn aan het conflict. Volgens hem is er afgelopen jaren veel te weinig gedaan om het conflict tussen M23 en Congo op te lossen.
Vorige maand mislukte een poging van Angola om partijen bij elkaar te brengen, waarna M23 begon met zijn offensief. Gisteren heeft Angola Congolese en Rwandese leiders opnieuw opgeroepen in gesprek te gaan.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws