Door een aanpassing in de Opiumwet zijn straks álle designerdrugs verboden, ook die nog nooit verschenen zijn. Zo wil de politiek het toenemende gebruik ervan aan banden leggen. Experts hebben er maar weinig fiducie in dat dat werkt.
is binnenlandverslaggever van de Volkskrant.
Met de wetswijziging, waar de Eerste Kamer dinsdag mee instemde, wil de overheid een eind maken het het kat- en muisspel tussen drugsontwerper en wetgever. Want verbiedt Nederland de ene designerdrug, dan zit de volgende alweer in de pijplijn. Met nét een andere structuur, waardoor in plaats van 3-MMC bijvoorbeeld 2-MMC ontstaat. Die stof is niet verboden, heeft een vergelijkbaar effect en is online gewoon verkrijgbaar.
Waar de Opiumwet nu twee lijsten kent, één met harddrugs en één met softdrugs, komt daar straks een derde bij. Daarop staan drie zogenoemde stofgroepen: scheikundige categorieën waar drugs onder vallen. Zo worden in één klap alle synthetische cannabinoïden, fentanylen en fenethylamines verboden. Onder die laatste groep vallen cathinonen als 3-MMC.
Vorige week deed de politie een ‘dringend beroep’ op de Eerste Kamer om in te stemmen met het wetsvoorstel. ‘Doordat bepaalde stoffen legaal zijn, lijken ze ongevaarlijk’, redeneerde Peter Jansen, materiedeskundige bij de politie. ‘Dat normaliseert drugsgebruik.’
Op dit moment kan de politie tegen sommige drugslabs niet optreden: in 2023 moest de organisatie ruim 1.000 kilo aan in beslag genomen grondstoffen voor designerdrugs teruggeven aan de eigenaar.
Opvallend is dat de experts die de Eerste Kamer raadpleegde sceptisch zijn over het effect van de wet. In hun advies aan de Kamer wijzen drie van hen erop dat 3-MMC in 2021 werd verboden, en het gebruik sindsdien juist toenam. In 2023 gaf ruim een derde van de 15 tot 34-jarigen aan ooit 3-MMC te hebben gebruikt, schrijft het Trimbos Instituut, tegenover 9 procent in 2020.
In Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, waar eenzelfde verbod op stofgroepen geldt, vallen de effecten ervan tegen: het gebruik van designerdrugs bleef gelijk of nam toe. Dat verloop is een goede indicatie voor hoe het hier vermoedelijk ook zal gaan, zegt Ton Nabben, die drugsgebruik onderzoekt aan de Hogeschool van Amsterdam en door de Eerste Kamer om advies werd gevraagd. ‘Nederland heeft dezelfde soort nacht- en festivalcultuur, met jongeren die regelmatig designerdrugs gebruiken. Die vraag neemt niet af op het moment dat het verboden wordt.’
Hij vreest dat jongeren zullen uitwijken naar de criminaliteit, die daarmee wordt gespekt en waar het risico op vergiftigingen nog groter is dan in de legale verkoop. ‘Het politieke klimaat is er op dit moment niet naar’, zegt Nabben, ‘maar zoals we in Nederland coffeeshops hebben voor cannabis, zouden we ook moeten nadenken over de regulering van designerdrugs.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant