is tv-recensent voor de Volkskrant.
Enigszins ongemakkelijk, maar de gemene deler maandagavond op televisie was: spullen. Om precies te zijn, spullen en hun waarde. Financieel en symbolisch. Vrolijke afsluiter van het Achtuurjournaal was de ‘sensationele’ vondst van maar liefst 404 gouden en zilveren munten op een akker in Bunnik. Meer dan tweeduizendjaar oud, afkomstig uit de Romeinse provincie Britannia.
Twee mannen en hun metaaldetector vonden de schat een jaar geleden in een klomp klei. Nu stonden ze naast museumvitrines in Leiden NOS-verslaggever Hasan Coşkun te woord, die vroeg of ze overwogen hadden de munten te houden. ‘Had gekund, maar niet gedaan’, zei de een. ‘Hier moet iedereen van kunnen genieten’, zei de ander. Dat genieten kan in het Rijkmuseum van Oudheden. Nieuwslezer Rob Trip: ‘Dat schijnt heel goed beveiligd te zijn’.
Eerder in het Achtuurjournaal ging het – voor de derde dag op rij – over die andere kunstschat. Die werd geroofd uit het Drents Museum. Roemeense journalisten waren in Assen aangekomen om zelf de ontoereikende beveiliging van de gouden helm, hun nationale trots, te zien. Een Roemeense reporter van Pro TV wijzend naar een hek op het museumterrein: ‘Stel je voor dat de dieven hier overheen sprongen. Dat is makkelijk.’ En over een aangrenzende heg: ‘Zie je hier bewakingscamera’s? Nee dus.’
Ook in Eva ging het over de kunstroof, met drie vrouwelijke deskundigen. Margriet Benak, verslaggever van RTV Drenthe, schetste de sfeer in Drenthe: ‘Het nieuws is ingeslagen als een bom’. Veel speculatie over het lot van de museumstukken. De spullen kunnen worden omgesmolten, als ruilmiddel worden gebruikt in de criminele wereld of als pressiemiddel worden ingezet.
Kunstspecialist Bianca Fröhlich sloot niet uit dat de roof in opdracht was uitgevoerd. Van iemand die de helm speciale krachten toedicht, vanwege de ‘apotropische’ ogen; voor spirituele inzichten en het afweren van het kwaad. Jinek, op zoek naar een positieve afsluiter: ‘Wat zegt jouw kunsthart? Zien we deze objecten in hun oorspronkelijk vorm terug?’ Fröhlich, volmondig: ‘Ja. Ik heb daar echt alle vertrouwen in.’
Ook te zien, op de dag van de internationale holocaustherdenking: Bewariërs. In de film worden verhalen opgetekend rondom spullen die door joden in de Tweede Wereldoorlog in vertrouwen in bewaring werden gegeven aan vrienden, buren, kennissen, collega’s – zo lang ze maar niet joods waren. Vandaar de term bewariërs: een samentrekking van ‘bewaren’ en ‘ariërs’. ‘Een joods grapje’, aldus een nazaat.
Sommigen beschaamden het in hen gestelde vertrouwen. Kleinkinderen van bewariërs zijn zich soms gaan hechten aan de spullen, wat overigens niet betekent dat ze die niet terug willen geven. Veel spullen werden niet opgehaald: 75 procent van de Nederlandse joden werd gedeporteerd en vermoord. Anderen kregen hun spullen wel terug, vaak na een lange bureaucratische weg.
Een boeiende film. Niet zozeer vanwege de nogal traditionele vorm, vooral vanwege de inzichten en de mooie, maar schrijnende verhalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant