Tandenpoetsen is essentieel voor een gezonde mond. Maar moet dat met de allerduurste elektrische tandenborstel of kun je net zo goed handmatig poetsen?
schrijft voor de Volkskrant over praktische adviezen voor het dagelijks leven.
Microtrillingen, poetsdrukcontrole, zeven poetsstanden en een app die bijhoudt waar in je mond je bent geweest. Zomaar wat specificaties van een van de paradepaardjes van de elektrische tandenborstels: de Oral-B iO 10. Hoe belangrijk zijn dit soort technische snufjes? En is het überhaupt nodig om elektrisch te poetsen?
Allereerst: mondhygiënisten en tandartsen hameren zo op tandenpoetsen omdat je daar tandplak mee verwijdert. Dit dunne laagje van bacteriën en hun afvalstoffen speelt een belangrijke rol bij de twee meest voorkomende mondproblemen: gaatjes en tandvleesontstekingen.
‘Tandglazuur kun je zien als een gemetselde muur’, vertelt mondhygiënist en hoogleraar preventie in de mondzorg Dagmar Else Slot (Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam). ‘Als je tandplak langdurig laat zitten, worden de voegen in de muur aangetast en krijg je een beginnend gaatje.’ De bacteriën in tandplak zetten suikers uit ons eten namelijk om in zuren en die beschadigen het tandglazuur.
Behalve zuren, produceren bacteriën ook andere afvalstoffen. Die kunnen het tandvlees irriteren en zo tot een ontsteking leiden. Als zo’n tandvleesontsteking zich uitbreidt, kan het bot van de kaak zich terugtrekken, waardoor tanden en kiezen uiteindelijk los komen te staan.
‘Als je tandplak goed weghaalt, is er een grote kans dat je het krijgen van gaatjes of een tandvleesontsteking voorkomt’, zegt Slot. En daarbij maakt het type tandenborstel dat je gebruikt wel degelijk verschil. Mensen die met een elektrische tandenborstel poetsen, verwijderen namelijk meer tandplak dan mensen met een handtandenborstel.
Met als gevolg dat mensen met een elektrische tandenborstel vaker gezond tandvlees hebben. Onderzoek naar het effect van elektrische tandenborstels op het ontstaan van gaatjes is schaars, omdat gaatjes een stuk langzamer ontstaan dan tandvleesontstekingen. Toch lijken elektrische tandenborstels ook daar een positief effect op te hebben, vooral bij oudere mensen.
‘Maar we moeten niet gaan denken dat een elektrische borstel de enige manier is om je gebit gezond te houden’, vindt Marie-Charlotte Huysmans, tandarts en hoogleraar aan het Radboud UMC. ‘Voor de meeste mensen is twee keer per dag poetsen met fluoridehoudende tandpasta voldoende, zolang ze niet te veel suikers eten.’
Huysmans ziet op haar spreekuur veel patiënten die te weinig speeksel aanmaken – bijvoorbeeld door bepaalde medicijnen – en daardoor sneller gaatjes ontwikkelen. Normaal gesproken neutraliseert speeksel het zuur van de bacteriën in de mond. ‘Bij deze patiëntengroep is het wel belangrijk dat mensen heel goed schoonmaken. Vaak komen we dan op elektrisch poetsen uit, maar sommige mensen kunnen het prima met de hand.’
Een elektrische tandenborstel maakt het verwijderen van tandplak vooral een stuk gemakkelijker. Een elektrische borstel neemt de poetsbeweging immers over en poetst ook nog eens intensiever dan iemand met een handtandenborstel kan. De gebruiker hoeft de borstel alleen maar lang genoeg, in de juiste hoek en op de juiste plek te houden.
Elektrische tandenborstels zijn er grofweg in twee smaken. De oscillerende-roterende tandenborstels, zoals die van Oral-B, hebben een kleine, ronde borstelkop die ronddraait. De sonische tandenborstels van Philips Sonicare hebben juist een langwerpige kop die heen en weer beweegt, net als een handmatige tandenborstel.
Een oscillerende-roterende tandenborstel poetst één tand of kies tegelijkertijd. Deze borstel moet je stilhouden en tand voor tand verplaatsen. Een sonische tandenborstel maakt meerdere tanden tegelijkertijd schoon. Hiermee kun je dezelfde poetsbeweging maken als met een handtandenborstel.
De oscillerende-roterende tandenborstel lijkt iets effectiever in het verwijderen van tandplak en het verkrijgen van gezond tandvlees dan de sonische tandenborstel, blijkt uit een overzichtsstudie van Slot en haar collega’s.
Volgens Slot moet een goede elektrische tandenborstel twee eigenschappen hebben. Ten eerste: een timer die bijhoudt of je je aan de geadviseerde poetsduur van twee minuten houdt. ‘Veel mensen denken dat ze twee minuten poetsen, maar de gemiddelde poetsduur zit rond een minuut. Wie langer en vooral gestructureerder poetst, verwijdert meer plak.’
Ten tweede: een poetsdruksensor. Want wie te weinig druk op zijn tandenborstel zet, maakt zijn tanden niet schoon; wie te hard duwt, beschadigt zijn tandvlees waardoor het mogelijk kan gaan terugtrekken, is de gedachte. ‘Maar het tandvlees trekt bij vrijwel iedereen wel een beetje terug’, nuanceert Huysmans. ‘En het verband tussen terugtrekkend tandvlees en poetsgewoonten is zwak.’
In hoeverre de andere snufjes van de meest geavanceerde elektrische tandenborstels zin hebben, is minder duidelijk. ‘We weten van gezondheidsapps dat veel mensen het enorm leuk vinden als ze het kopen, maar het na twee weken niet meer gebruiken’, zegt Slot bijvoorbeeld. ‘Ik ben er niet op tegen, maar de effectiviteit van dergelijke apps in de mondzorg is nog niet bewezen.’
Wie wil overstappen op een elektrische tandenborstel, hoeft dus niet per se de allerduurste te kopen. Slot en Huysmans raden wel aan om voor een borstel van een A-merk te kiezen, omdat het meeste onderzoek hierop is gebaseerd.
‘Uiteindelijk is elke tandenborstel zo effectief als de gebruiker die hem gebruikt’, aldus Slot. Meer nog dan een bepaald type borstel, is de juiste poetstechniek essentieel voor een goede mondgezondheid. Vraag daarom je tandarts of mondhygiënist eens om een poetsinstructie die bij jouw tandenborstel en gebit past.
Voor iedereen geldt: poets je tanden minimaal twee minuten lang en tweemaal daags. Zorg voor een vaste poetsvolgorde waarbij je de binnen-, buiten- en bovenkant van de tanden schoonmaakt - de zogeheten drie B’s. En gebruik altijd tandpasta met fluoride erin, want dat beschermt het tandglazuur.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant