De naam van de Israëlische legercommandant Herzi Halevi zal voor altijd verbonden zijn aan 7 oktober 2023. Zijn leger kon niet voorkomen dat Hamas Israël binnenviel. Hij overzag daarna de bloedige oorlog tegen Hamas in Gaza. Nu die voorbij lijkt trekt Halevi het boetekleed aan en stapt op als chef-staf van het leger.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Alles wees er in 2023 op dat Israëls hoogste militair Herzi Halevi zijn 40-jarige loopbaan bij het leger succesvol zou afsluiten. De luitenant-generaal kon bogen op een glansrijke militaire carrière.
Zo had Halevi aan het hoofd gestaan van de Sayeret Matkal, een hoog aangeschreven elite-eenheid van Israël. Ook leidde hij de militaire inlichtingendienst, een belangrijke luchtlandingsbrigade en het commando dat over de veiligheid van het zuiden van Israël moest waken. Toen hij in 2023 werd benoemd tot chef-staf van een van ’s werelds sterkste krijgsmachten, kwam dat niet als verrassing.
Dat gold niet voor de gebeurtenis die bepalend zal zijn voor zijn carrière. Op 7 oktober 2023, bijna negen maanden nadat hij was ingezworen als legerbaas, zag Halevi tot zijn schrik hoe zo’n 1.200 Israëliërs werden uitgemoord. ‘Zijn’ leger werd vernederd door de Palestijnse militante beweging Hamas.
Halevi en zijn officieren hadden de grondige voorbereidingen van Hamas volledig gemist. ‘Onder mijn bevel faalde het leger in zijn missie om de burgers van Israël te beschermen’, aldus Halevi deze week in zijn afscheidsbrief. In de brief repte hij met geen woord over de tienduizenden doden in Gaza, onder wie veel burgers, die bij de bombardementen omkwamen.
De oorlog, en de wijze waarop het leger die voerde, vond Halevi ‘juist’. Israël deed er in zijn ogen alles aan om burgerdoden te voorkomen. ‘Wij zijn niet bezig met een moordtocht, wraak of genocide’, schreef hij vorig jaar aan zijn soldaten. ‘Wij zijn gekomen om te winnen en om een wrede vijand te verslaan, eentje die een bitter verlies verdient.’
Tot nu toe is Halevi de hoogste topfunctionaris die vanwege het Hamas-bloedbad vrijwillig opstapt. Nu er een staakt-het-vuren is, acht hij de tijd rijp om per maart te vertrekken. De tegenstelling met zijn politieke baas, premier Benjamin Netanyahu, kan niet groter zijn. Netanyahu wees alle oproepen om af te treden tot nu toe van de hand. Het land was immers in oorlog, benadrukte de premier steeds.
De 57-jarige Halevi behoort tot de generatie legerleiders wiens carrière wordt bepaald door oorlogen tegen militante bewegingen in Gaza en Libanon. Halevi werd geboren in 1967, een halfjaar nadat Israël tijdens de Zesdaagse Oorlog een coalitie met Egypte, Syrië en Jordanië had verslagen. Zes jaar later vond de Jom Kippoer-oorlog plaats: de laatste grote oorlog van Israël tegen de conventionele legers van Arabische staten.
In 1985 begon Halevi’s militaire loopbaan met het vervullen van de dienstplicht. Halevi trad in de voetsporen van een oom naar wie hij is vernoemd. Hij diende bij de 35ste Luchtlandingsbrigade, een belangrijk onderdeel van de landmacht dat hij later zou gaan leiden.
Bij deze brigade deed hij zijn eerste oorlogservaring op, in Zuid-Libanon. Hij was ook betrokken bij een commando-operatie in 1994 waarbij een Libanese guerrillaleider werd opgepakt. Met het commando over de parachutistenbrigade, schaarde Halevi zich achter andere belangrijke Israëlische militairen die ooit ook het bevel voerden over de paratroepen. Een van hen was Ariel Sharon, de generaal van de harde lijn die het later schopte tot minister en premier.
Zijn carrièrelijn duidde erop dat hij was voorbestemd om Israëls hoogste militair te worden. Zo kreeg hij ook de leiding over het prominente Zuidelijk Commando, dat onder andere belast was met de strijd tegen Hamas in Gaza. Eind 2022 werd hij voorgedragen als chef-staf, de 23ste sinds de oprichting van de staat Israël.
‘Herzi is een uitstekende commandant die rijk is aan ervaring en vaardigheden’, aldus toenmalig premier Yair Lapid over zijn benoeming. ‘Ik weet zeker dat hij het leger naar veel belangrijke prestaties zal leiden.’
Bij zijn aantreden waarschuwde Halevi Israëls vijanden om op te passen. ‘Wij zullen het leger voorbereiden op oorlog in arena’s ver en dichtbij’, aldus de chef-staf, doelend op Hamas, Hezbollah en Iran. Zo’n tien maanden later bracht Hamas de oorlog naar Israël en sloeg het hard toe. Halevi besloot, vanwege de naderende inval in Gaza, niet op te stappen.
Hij overzag daarna de strijd tegen Hamas, maar in tegenstelling tot Netanyahu benadrukte hij niet keer op keer dat Hamas volledig vernietigd moest worden. In de afgelopen maanden behoorde Halevi tot de topmilitairen die vonden dat moest worden aangestuurd op een deal over vrijlating van de gijzelaars en een staakt-het-vuren. In zijn ontslagbrief ging hij ook niet zover om te verklaren dat Hamas was verslagen.
‘Het leger heeft de militaire vleugel van Hamas ernstige schade toegebracht’, aldus Halevi. Eind vorig jaar bleek dat Israël er rekening mee houdt dat ook Halevi een arrestatiebevel aan zijn broek kan krijgen, uitgevaardigd door het Internationale Strafhof vanwege de Gaza-oorlog.
Als hij vanaf maart geen legerbaas meer is, zal hij vanuit zijn huis in de nederzetting Kfar HaOranim op de bezette Westelijke Jordaanoever moeten toezien hoe zijn naam tot in lengte van jaren verbonden blijft met ‘7 oktober’.
‘De belichaming in uniform van onze nationale tragedie’, zo noemde oprichter David Horovitz van The Times of Israël hem woensdag. ‘Een veerkrachtige en fatsoenlijke man. Hij weet dat niets ooit de catastrofale gevolgen zal verdoezelen van het falen van het leger onder zijn bevel.’
Yitzhak Rabin, later premier en vermoord door een Israëlische extremist, leidde het leger tussen 1964 en 1968. Onder zijn bewind won Israël de Zesdaagse Oorlog, waarbij Israël Gaza en de Westelijke Jordaanoever veroverde.
Moshe Ya’alon was chef-staf van het leger vanaf 2002 tot en met 2005. Nu is hij zeer kritisch op de regering-Netanyahu en het leger, dat hij in december beschuldigde het noorden van Gaza etnisch te zuiveren.
Tijdens de vorige grote Gaza-oorlog in 2014 was Benny Gantz de baas van het Israëlische leger. Na zijn militaire loopbaan ging hij de politiek in, waar hij zich ontwikkelde tot grootste tegenstander van premier Netanyahu.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant