Tienduizenden Palestijnen die naar het noorden van de Gazastrook wilden, zijn zaterdag door het Israëlische leger tegengehouden. De Amerikaanse president Donald Trump gooide olie op het vuur door te zeggen dat Palestijnen maar ergens anders moesten gaan wonen, ‘tijdelijk, of voor lange tijd’.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Trump vindt dat Israëls buurlanden Egypte en Jordanië meer Palestijnen zouden kunnen opvangen. Hij deed zijn uitspraken zaterdag na een telefoongesprek met de Jordaanse koning Abdullah. In Jordanië wonen al zo’n 2,4 miljoen Palestijnen en daar kunnen er volgens Trump nog wel wat bij. Hij was op dat idee gekomen na het zien van een foto van Gaza, dat volgens hem niet meer was dan een hoop puin.
‘Bijna alles is verwoest en mensen gaan daar dood. Ik zou liever met een van de Arabische staten zakendoen en woningen op een andere locatie bouwen, waar de Palestijnen misschien voor de verandering eens in vrede kunnen leven’, zei hij, en hij gooide meer olie op het vuur: ‘We hebben het misschien over anderhalf miljoen mensen. We kunnen die hele boel leegvegen en zeggen: weet je, het is voorbij.’ Trump zou datzelfde idee ook meteen opnemen met de Egyptische president Abdel Fatah al-Sisi.
Sisi heeft vanaf het begin van de oorlog in Gaza al laten weten dat van gedwongen verhuizing van de Palestijnen uit Gaza geen sprake kan zijn. The Guardian citeert ook de Palestijnse politicus Mustapha Barghouti, die zo’n ‘etnische zuivering’ in Gaza met klem verwerpt. Ook Antony Blinken, minister van Buitenlandse Zaken onder Joe Biden, zei toen hij nog minister was: ‘Ze mogen niet onder druk gezet worden om Gaza te verlaten.’
De extreemrechtse leden van het Israëlische kabinet daarentegen zijn blij met de opmerkingen van Trump. Minister van Financiën Bezalel Smotrich vindt het ‘een geweldig idee’, en de net boos afgetreden minister van Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, die ook een hartstochtelijk pleitbezorger is van illegale nederzettingen op de Palestijnse Westelijke Jordaanoever, juicht op X dat ‘bevordering van vrijwillige emigratie’ precies een van de eisen is die zijn partij bij premier Netanyahu heeft ingediend.
De angst voor een gedwongen volksverhuizing leeft altijd onder de Israëlische Palestijnen. Ze hebben er zelfs een woord voor: ‘Nakba’. Dat betekent ‘catastrofe’ en verwijst naar de verdrijving van Palestijnen in 1948, tijdens de vorming van de staat Israël. Die angst hangt nu nadrukkelijk boven de Gazastrook, die in vijftien maanden oorlog volgens Trump is veranderd in een sloopterrein, een ‘puinzooi’.
Het afsluiten van het noorden van Gaza zou volgens velen een stap kunnen zijn in de verdrijving van Palestijnen van hun grondgebied. Israël zou volgens het bestandsakkoord de Palestijnen vrije doorgang geven naar het noorden van Gaza na vrijlating van de vier gijzelaars van zaterdag, maar volgens Israël had Hamas zich niet aan de afspraak gehouden. Er werden alleen vier vrouwelijke militairen vrijgelaten, terwijl volgens de Israëlische autoriteiten was afgesproken dat ook een niet-militair, Arbel Yehud, zou worden overgedragen. Omdat dat niet gebeurde, was het akkoord geschonden, vond Israël, en daarom bleven de Israëlische troepen die de Netzarim-corridor bewaakten op hun post. Deze corridor is een strook van 7 kilometer die het noorden van Gaza afsnijdt van de rest.
Het departement van premier Benjamin Netanyahu liet zaterdag weten dat Israël geen Palestijnen zou doorlaten naar het noorden van Gaza totdat de vrijlating van Arbel Yehud zou zijn geregeld. Volgens de BBC hebben Qatarese en Egyptische bemiddelaars zaterdag onmiddellijk gesprekken op gang gebracht tussen Hamas en Israël. Hamas zou de Egyptenaren zaterdagavond meteen al een bewijs hebben geleverd dat Yehud nog in leven was. Hamas zou haar nu volgend weekeinde vrijlaten, tegelijk met een volgende groep gijzelaars. Maar onderhandelingen daarover duurden ook zondag nog voort.
Vooralsnog is de corridor dus niet geopend. Een menigte Palestijnen had zich daar zaterdag al verzameld om eindelijk over te steken naar het noorden, waar ze voor de oorlog woonden. Kort nadat Hamas vier gijzelaars had overgedragen, in ruil voor ongeveer tweehonderd Palestijnen uit Israëlische gevangenissen, begonnen mensen te lopen, maar de corridor bleef afgesloten door tanks en gewapende soldaten.
Het tegenhouden van de Palestijnen leidde tot chaotische taferelen, waarbij schoten werden gehoord. Een of twee Palestijnen zouden zijn gedood (melden Reuters en AP), maar volgens andere media, waaronder de BBC, konden deze berichten niet worden bevestigd. Later werden ze door het Israëlische leger tegengesproken. Er zouden slechts waarschuwingsschoten zijn afgevuurd, en niemand zou zijn gedood of gewond geraakt.
Volgens Hamas heeft Israël zelf het broze vredesverdrag voor Gaza geschonden, door de tienduizenden Palestijnen de toegang tot het noorden van de enclave te ontzeggen. ‘Hamas houdt Israël verantwoordelijk voor de vertraging in de uitvoering van het verdrag.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant