De wereldberoemde foto van het Vietnamese ‘napalm-meisje’ is mogelijk niet gemaakt door de toen 21-jarige Nick Ut. Volgens de nieuwe documentaire The Stringer legde freelancefotograaf Nguyen Thanh Nghe het hartverscheurende moment vast.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De foto, in 1973 uitgeroepen tot World Press Photo van het jaar, toont hoe het 9-jarige meisje Phan Thi Kim Phuc een napalmbombardement ontvlucht. Haar kleding is weg geschroeid, wat de derdegraads brandwonden op haar huid zichtbaar maakt. De foto kwam symbool te staan voor de gruwelijkheid van de Vietnamoorlog; fotograaf Nick Ut, nu 73, won zo goed als elke fotografieprijs.
Dat verhaal klopt niet, wordt gesteld in The Stringer, een documentaire die zaterdag in première ging op het Amerikaanse filmfestival Sundance. In de film wordt persbureau Associated Press (AP), werkgever van Nick Ut, verweten te hebben geknutseld aan de toeschrijving van de foto.
Het verhaal begint bij Carl Robinson, in 1973 werkzaam als fotoredacteur van AP in Saigon. In de documentaire vertelt Robinson dat toenmalig AP-fotochef Horst Faas hem de opdracht had gegeven de foto de wereld in te sturen als ‘een Nick Ut’. Op basis van die tip begonnen de filmmakers een onderzoek dat uiteindelijk twee jaar zou duren, waarbij zij de Vietnamese fotograaf Nguyen Thanh Nghe ontmoetten. Die vertelde hen dat hij erbij was die dag, als chauffeur en freelancefotograaf – en dat híj de foto had gemaakt: ‘Ik had er zo hard voor gewerkt, maar die vent (Nick Ut, red.) kreeg alle (roem).’
Opvallend aan de documentaire is dat deze is geproduceerd door Gary Knight, fotograaf en tussen 2008 en 2014 voorzitter van de World Press Photo-wedstrijd. De film schaadt de reputatie van zowel AP als de World Press Photo-organisatie. ‘Dit verhaal zet vraagtekens bij mijn beroepsgroep en de integriteit daarvan’, zegt Knight tegen de Los Angeles Times. ‘We hadden wel verwacht dat de fotografiewereld hiertegen in opstand zou komen.’
En dat is gebeurd: in aanloop naar de première van de film deed AP zelf een half jaar onderzoek naar het auteurschap van de foto. Het trof geen bewijs aan voor de claims van The Stringer. Hierdoor ‘heeft AP geen reden te geloven dat iemand anders dan Ut de foto heeft gemaakt’. Ut zelf houdt stellig vol de foto te hebben gemaakt.
De World Press Photo-organisatie reageert terughoudender: ‘Onze prioriteit is om de situatie zo goed mogelijk te begrijpen voordat we actie ondernemen’, schrijft de in Nederland gevestigde organisatie in een verklaring. Volgens voorzitter Joumana El Zein Khoury gaat de zaak over ‘wie macht had tijdens de selectie van de foto, het schrijven van het onderschrift en, uiteindelijk, het toekennen van auteurschap’.
‘Als we betrouwbaar willen blijven in onze cruciale rol om het publiek te informeren’, stelt Khoury, ‘moeten we de moeilijke kwesties van macht recht in de ogen aankijken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant