Italië stuurt opnieuw migranten naar opvangcentra in Albanië, al oordeelde de Italiaanse rechter in eerdere gevallen dat dit niet toegestaan was. Een uitspraak van het Europese Hof van Justitie moet eind februari duidelijkheid geven, maar Italië wacht daar niet op.
is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan van de Volkskrant. Ze woont in Rome.
De Italiaanse regering meldde zondagochtend dat 49 op zee geredde personen onderweg zijn naar Albanië. Hun asielaanvraag zal beoordeeld worden in de door Italië gebouwde opvangcentra in het noorden van Albanië, dat geen deel uitmaakt van de Europese Unie.
De Albanese centra, een paradepaardje van de rechtse regering van premier Giorgia Meloni, zijn tot nu toe weinig succesvol gebleken. Sinds ze in oktober werden geopend, vingen ze slechts enkele dagen een handjevol mensen op – 24 in totaal, een magere opbrengst voor een project dat tientallen miljoenen euro’s gekost heeft en de komende jaren nog zal kosten.
In beide gevallen zette de rechtbank in Rome een streep door de plannen, omdat er volgens de rechters geen juridische basis was om de asielzoekers in Albanië vast te houden. De migranten werden daarom alsnog overgebracht naar Italië, waar zij hun asielprocedure afwachten.
De regering-Meloni ging in beroep tegen die uitspraken in oktober en november, maar zette het Albanese project in de tussentijd stop. De uitkomst van het hoger beroep is nog ongewis, omdat de Italiaanse rechters de geplande uitspraak, in begin december, uitstelden.
Liever lijken zij de kwestie te willen doorschuiven naar het Europese Hof van Justitie, dat op 25 februari een belangrijke uitspraak doet over het ‘veilig verklaren’ van landen van herkomst. Eerder oordeelde het Hof dat het niet in algemene zin mogelijk is om een land veilig te verklaren, waarmee het een streep zette door de Albanië-deal.
Eind februari moet blijken of het Hof daarbij blijft, maar de regering-Meloni heeft besloten alvast een voorschot te nemen op die uitspraak. De reden voor die beslissing is niet helemaal duidelijk. Italiaanse media suggereren dat Meloni zich gesterkt zou voelen door het aantreden van president Donald Trump in de VS, wiens inauguratie zij maandag als enige Europese leider bezocht.
Ook zou het kunnen dat Meloni een daad wil stellen, omdat het aantal aankomsten een week lang erg hoog was voor de tijd van het jaar: de afgelopen week kwamen meer dan 1.200 mensen naar Italië over zee, tegen enkele honderden in de maand ervoor.
Het Italiaanse marineschip Cassiopeia pikte de afgelopen drie dagen meer dan honderd mensen op van zee. Van hen zijn 49 nu onderweg naar Albanië, de overige 53 migranten worden naar Italië gebracht, meldde het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.
De verklaring daarvoor is dat zij ‘spontaan hun paspoort lieten zien’, luidt de opgetogen uitleg van de Italiaanse regering. Daardoor kan de individuele beoordelingsprocedure sneller plaatsvinden, aldus de verklaring, ‘met een grotere kans op het terugsturen van mensen die geen recht hebben om in de EU te blijven.’
Voor de afspraak tussen Albanië en Italië is, ondanks de wankele juridische basis, internationaal veel belangstelling. Andere EU-landen, waaronder Nederland, zien namelijk ook heil in de opvang van en beoordelingsprocedures voor asielzoekers buiten de grenzen van de Unie.
De komende dagen bepaalt de Italiaanse rechtbank of deze groep asielzoekers wél in Albanië mag worden vastgehouden. Maar echte duidelijkheid is er vermoedelijk pas na de uitspraak van het Hof op 25 februari. Dan moet blijken of er toekomst is voor het vooralsnog doodgeboren Italiaanse plan, of dat het definitief begraven wordt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant