De rechter liet deze week geen spaan heel van het kabinetsbeleid inzake stikstof. Greenpeace won de rechtszaak die de lobbyclub hierover had aangespannen tegen de staat op bijna alle fronten. Het kabinet moet (in kapitalen en twee keer onderstreept) de stikstofdepositie aanpakken. Dat moet op basis van eigen, dat wil zeggen Nederlandse, wetgeving. En het moet op basis van Europese richtlijnen. Er is geen ontkomen aan. Het resultaat telt.
Is het nieuw? Welnee. Is het verrassend? Ook niet. Is het een keer genoeg? Dat hopelijk wel. Alle wensgedachten, alle geitenpaadjes en elke stierensmoes zijn nu wel een keer uitgesproken, uitgeprobeerd en afgeserveerd. Er moet actie worden ondernomen. De strontemmer moet leeg. En zelfs de boerenvrienden van de Wageningen Universiteit hebben deze week voor de goede orde nog eens voorgezegd dat stalinnovatie reuze leuk en aardig is, maar dat er, om de natuur te beschermen, geen ontkomen is aan krimp van de veestapel.
Mijn belangrijkste vraag bij dit nieuws is of bij de boeren het kwartje nu gaat vallen. Of liever: de kwartjes. Eerst: het stikstofkwartje. Zie boven. Maar daarna ook: het politieke kwartje.
En dat tweede kwartje is dat de BBB boeren in dit kabinet een slechte dienst bewijst. BBB levert aan het kabinet de minister van Landbouw, Femke Wiersma, en de staatssecretaris, Jean Rummenie. En dit duo heeft nog niets gepresteerd waar boeren wat aan hebben. Sterker: het enige wat ze hebben gedaan, is het terugdraaien van beleid van voorgangers waar boeren wél wat aan hadden, namelijk: het met miljarden gevulde stikstoffonds en de provinciale gebiedsprogramma’s.
De tactiek van boeren en BBB is (nu al jaren) politieke ontkenning van de feiten. De stikstofnormen moesten gewoon even anders worden opgeschreven. Er was allang een innovatie die het probleem makkelijk ging oplossen. Het kabinet moest gewoon een keer in Brussel gaan vertellen dat we het in Nederland anders doen dan in de rest van Europa. Vorige kabinetten hadden het verkeerd gedaan. En er mag trouwens geen beest het land af – tenzij het naar het slachthuis gaat natuurlijk, of levend wordt geëxporteerd. Rot op, ga weg, blijf met jullie Haagse poten van onze boerderij af.
Met handige communicatie is BBB erin geslaagd boeren als ‘underdog’ neer te zetten, vechtend voor hun voortbestaan tegen de almachtige overheid. Slachtoffers eigenlijk, net als die ouders van de toeslagenaffaire, of die arme Groningers met hun kapotte huizen door de gaswinning. En in de slipstream van dat underdogsentiment werd BBB relatief groot in Den Haag.
Dat was, als het om het politieke spel gaat, allemaal heel handig gedaan. Maar als het om de knikkers gaat, inhoudelijk, had en heeft BBB niets in handen. De feiten verdwijnen niet door ze te ontkennen. BBB heeft geen alternatief plan, geen alternatieve maatregelen, niet eens een alternatief verhaal. Daarom zitten die minister en staatssecretaris er zo onhandig bij op dat ministerie.
Boeren krijgen straks de rekening gepresenteerd. Het probleem wordt namelijk niet kleiner maar groter. De tijd om het op te lossen wordt niet ruimer maar krapper. Het geld om te helpen, is door BBB weggegeven tijdens de formatie. De rechter is zeer duidelijk.
Als dit tweede kwartje valt bij de boeren kan er tijdens de formatie van een volgend kabinet door andere partijen misschien wél goed landbouwbeleid worden afgesproken.
Frank Kalshoven is econoom en publicist. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns