De voortvluchtige crimineel Bolle Jos, die miljoenen verdiende aan drugshandel, blijkt in Sierra Leone te zijn neergestreken. Hoewel dit West-Afrikaanse land relatief onbekend is, is het geen toeval dat een van de kopstukken in de internationale cocaïnehandel juist daar verblijft.
Drugsbaron Jos L., beter bekend als ‘Bolle Jos’, staat al ruim twee jaar op de Nationale Opsporingslijst en de zogeheten EU Most Wanted List. Afgelopen zomer werd hij in absentia veroordeeld tot 24 jaar cel wegens zes drugstransporten van in totaal bijna 7.000 kilo cocaïne en het geven van een opdracht tot moord. Onderzoek van Follow the Money en het AD onthulde vrijdag wat het OM al langer wist: een van de meest gezochte Nederlandse criminelen bevindt zich in Sierra Leone.
De laatst bekende verblijfplaats van Jos L. was Turkije, begin 2023. Tips van de politieke oppositie in Sierra Leone die bij onderzoeksplatform Follow the Money binnenkwamen, wezen erop dat Jos L. zich in de hoofdstad Freetown heeft gevestigd en dat hij goede connecties met president Julius Maada Bio en andere invloedrijke mensen heeft. Die connecties bleken zo nauw dat hij op 1 januari een nieuwjaarsmis bijwoonde in het afgelegen geboortedorp van de president.
Videobeelden gedeeld door de persdienst van de president en door zijn vrouw tonen een volle kerk met Jos L. als enige westerling, enkele rijen achter president Bio en first lady Fatima Bio. Jos lijkt flink afgevallen sinds de laatste beelden die van hem bekend zijn, maar persbureau Reuters heeft zijn identiteit middels gezichtsherkenningssoftware bevestigd. Hij zit naast de dochter van de president, met wie hij volgens geruchten een relatie zou hebben.
Politie en het Openbaar Ministerie zeggen al ruim een half jaar ‘met 100 procent zekerheid’ te weten dat de voortvluchtige Jos L. zich in Sierra Leone bevindt. Er zijn aanwijzingen dat hij al veel langer in Freetown zit en dat hij zich voordoet als Noors-Turkse zakenman. Afgelopen jaren deden de Belgische autoriteiten meerdere drugsvangsten in de haven van Antwerpen die aan ‘Bolle Jos’ gelinkt konden worden. De containers met cocaïne kwamen uit Sierra Leone.
Het lijkt in eerste instantie vreemd dat een Nederlandse cokebaron in dit slechts 8 miljoen inwoners tellende West-Afrikaanse land opduikt, maar niets is minder waar. De Sierra Leoonse haven in Freetown is een belangrijke doorvoerhaven voor cocaïne. In een poging de strenge controles in de havens van Rotterdam en Antwerpen op containers uit Zuid-Amerika te omzeilen, loopt de route van cocaïne naar Europa meestal via West-Afrika.
Een deel van de cocaïne wordt in containers naar Europa verscheept, maar steeds vaker gebruiken criminele netwerken alternatieve smokkelroutes over land om Europa via Spanje of Frankrijk binnen te komen. De afgelopen jaren heeft er volgens rapporten een enorme toename plaatsgevonden in drugshandel van en naar West-Afrika via instabiele staten in de Sahel-regio. West-Afrika is een internationale ‘hub’ geworden waar hasj uit Noord-Afrika, tramadol uit Zuidoost-Azië, heroïne uit Afghanistan en cocaïne uit Latijns-Amerika wordt opgeslagen en verhandeld.
De vestiging van criminele netwerken in West-Afrika brengt corruptie, geweld en volksgezondheidrisico’s met zich mee. In Sierra Leone richt de goedkope mix-drug ‘kush’ enorme destructie aan. Duizenden jongeren zijn eraan verslaafd en wekelijks vallen er tientallen doden. President Bio riep in april 2024 de nationale noodtoestand uit om te voorkomen dat ‘een hele generatie’ aan het drugsmisbruik ten prooi valt.
Tegelijkertijd spelen er al langer vermoedens dat de top van de regering betrokken is bij de drugshandel en daar bakken met geld aan verdient. Twee weken geleden kwam daar een flink schandaal bovenop. De autoriteiten in buurland Guinee namen zeven koffers met cocaïne en 2.000 dollar in contanten in beslag die vervoerd werden in een auto van de Sierra Leoonse ambassade. Guinee heeft de ambassadeur uitgezet en beschuldigt de Sierra Leoonse overheid van nauwe banden met drugshandelaren.
De politieke oppositie in Sierra Leone zegt dat Bolle Jos de president heeft omgekocht en onder zijn bescherming staat. De drugsbaron zou zelfs de Sierra Leoonse nationaliteit hebben gekregen. Dit kan niet bevestigd worden, en de oppositie heeft er ook veel belang bij heeft om de president als crimineel en zakkenvuller af te schilderen.
Hoewel het OM Jos L. al enige tijd op het spoor is, blijft hij ongrijpbaar voor de Nederlandse autoriteiten. Vanwege zijn goede banden met de Sierra Leoonse politieke top lijkt het niet gemakkelijk om de drugsbaron uitgeleverd te krijgen. Bovendien heeft Nederland geen hechte banden met de Sierra Leoonse overheid. Een gezamenlijke aanpak van drugscriminaliteit of een uitleveringsverdrag is er niet en de Nederlandse ambassade bevindt zich in Ghana, drie landen verderop.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant