is economieredacteur en commentator van de Volkskrant.
De eerste week van Trump-II bevestigt de ambities die de nieuwe president van de VS al acht jaar tentoonspreidt. Nederland zal een antwoord moeten vinden op de nieuwe verhoudingen.
De grote schoonmaak is begonnen, en nog wel in het zenuwcentrum van het Amerikaanse imperium. Twee dagen na de inauguratie van Donald Trump kregen 160 medewerkers van de National Security Council (NSC), de vaak zeer goed ingevoerde ambtenaren die de president helpen bij zijn buitenlandse en militaire beleid, te horen dat ze voorlopig thuis kunnen blijven. Trumps mensen hebben hun loyaliteit gewogen en te licht bevonden.
Want daar moeten mensen zitten die ‘honderd procent op de lijn zitten van Trumps agenda’, zo zei zijn nieuwe nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz deze maand tegen website Breitbart. De ambtenaren, meestal specialisten gedetacheerd door het ministerie van Buitenlandse Zaken, het Pentagon en de CIA, moesten vertellen op wie ze gestemd hadden bij de laatste verkiezingen. Ook werden hun uitingen op sociale media onderzocht.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Daarmee lijkt Project 2025, de ideologische en personele voorbereiding op het presidentschap waarvan Trump altijd ontkende dat hij er iets mee te maken had, volop aan de gang. Nog beter dan acht jaar geleden weten de trumpisten wat ze willen, en hoe ze dat willen uitvoeren.
De vervanging van experts door loyalisten in de zogeheten Situation Room betekent dat de interne weerstand tegen wilde buitenlandse plannen minimaal zal zijn. De terugtrekking uit internationale organisaties en verdragen deze week, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie, het Klimaatakkoord van Parijs en vluchtelingenorganisatie UNHCR, is, zo valt te vrezen, nog maar het – voorspelbare – begin. Hoe isolationistisch en soms expansionistisch America First de komende jaren zal uitpakken, is juist zeer onvoorspelbaar.
Oekraïne is daarbij de meest acute vraag. Waltz, de veiligheidsadviseur van Trump, stemde als congresman tegen meer militaire steun voor het land. Onder de NSC-leden die deze week moesten vertrekken, zaten ook Oekraïne-experts.
Ook voerde Trump donderdag de druk op de Navo op met een vraag om veel hogere bijdragen van de Europese partners. ‘Wij beschermen hen, zij beschermen ons niet’, zei hij donderdag tegen journalisten. Onzin: de enige keer dat Navo-bondgenoten een ander lid te hulp schoten was na 11 september 2001, toen de VS steun van de rest nodig hadden.
Deze eerste week van Trump-II bevestigt daarmee de ambities die hij al acht jaar tentoonspreidt. Maar daarnaast toont deze eerste week aan dat het hem menens is, en dat er een heel apparaat in werking wordt gesteld om hem daarbij te helpen.
Dat betekent dat de Verenigde Staten eindelijk erkend moet worden als een onbetrouwbare partner. Nederland is al decennia de volgzame helft in de transatlantische relatie – gebaseerd op een vertrouwen dat lang niet altijd terecht was, maar dat hooguit andere landen schade berokkende. Nu is wantrouwen op zijn plaats. Wat gebeurt er straks, in een door Trump-loyalisten gevulde Situation Room, met de inlichtingen die we delen?
Nederland zal, met Europa, een antwoord moeten vinden op de nieuwe verhoudingen. We zullen er niet aardiger op worden. Maar ook dat is de nieuwe wereld: we zullen ons moeten aanpassen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant