Terwijl Israël zijn troepen terugtrekt uit Gaza vanwege het bestand dat afgelopen zondag inging, vindt er een groot offensief plaats in het andere Palestijnse gebied: de bezette Westelijke Jordaanoever.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Wat is er precies aan de hand?
Twee dagen nadat het bestand in Gaza is ingegaan, is de aandacht van het Israëlische leger verschoven naar de bezette Westelijke Jordaanoever. Sinds dinsdag is er een militair offensief gaande, waarbij met name het vluchtelingenkamp van Jenin onder vuur ligt.
Drones en helikopters voeren luchtaanvallen uit op het kamp, dat eigenlijk een dichtbevolkte woonwijk is, terwijl er op straat wordt gevochten tussen het leger en Palestijnse militanten. Er zijn zeker twaalf Palestijnen gedood, en het kamp en de omliggende woonwijken zijn omsingeld door het leger. Beelden van duizenden mensen die zijn gedwongen om te vluchten, gezinnen die zich met uitpuilende tassen door het puin een weg naar buiten worstelen, doen denken aan Gaza.
Waarom is dit volgens Israël nodig?
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dinsdag dat de acties ‘het terrorisme in Jenin moeten wegvagen’. Minister van Defensie Israël Katz noemt de aanval ‘een verschuiving van de veiligheidsstrategie op de Westoever’.
Sinds de oorlog in Gaza is begonnen, worden er ook veel meer dodelijke invallen door het Israëlische leger op de Westoever uitgevoerd, en zijn Israëlische kolonisten steeds gewelddadiger geworden. Luitenant-kolonel Herzi Halevi, de aftredende Israëlische legerchef, zei dinsdag in een toespraak dat er de afgelopen vijftien maanden 794 militanten zijn gedood op de Westelijke Jordaanoever.
Volgens een peiling van het Palestijnse Centrum voor Politiek en Onderzoek zijn strijdende groeperingen zoals Hamas sinds de aanvallen op Israël op 7 oktober 2023 steeds populairder geworden op de Westelijke Jordaanoever: ze worden als helden gezien die in verzet komen tegen de Israëlische bezetter.
Wat ging er aan deze acties vooraf?
Maandag vielen tientallen gemaskerde kolonisten de inwoners van al-Funduq aan, een plaatsje waar een paar weken geleden drie Israëliërs zijn doodgeschoten toen zij door het dorp heen reden. Ze hadden eerst contact gehad op extremistische Telegram-appgroepen, en staken daarna auto’s en huizen in brand. Een dag later ging Operatie IJzeren Muur van start, zoals het offensief is gedoopt.
De veiligheidstroepen van de Palestijnse Autoriteit, die de Westelijke Jordaanoever deels bestuurd, waren eerder al wekenlang actief in Jenin. Zij hadden gezochte strijders gedood, maar zelf ook grote verliezen geleden en kregen de opstandelingen niet onder controle.
Wat is er zo bijzonder aan Jenin?
Het vluchtelingenkamp is ontstaan tijdens de Nakba, de ramp, zoals Palestijnen het noemen. Toen Israël in 1948 haar onafhankelijkheid uitriep, volgde een oorlog tussen het jonge land en de omringende Arabische landen. Naar schatting 750 duizend Palestijnen sloegen op de vlucht of werden verjaagd, en gingen in kampen wonen die later uitgroeiden tot grote wijken.
Het kamp bij Jenin bleef altijd een belangrijke verzetshaard: tijdens de Tweede Intifada (2002-2005) kwamen hier tientallen mensen vandaan die zichzelf in Israëlische bussen of cafés opbliezen. In 2002 vond er de Slag van Jenin plaats, een operatie die tien dagen duurde, waarbij 52 mensen om het leven zijn gekomen, van wie de helft burgers.
Ook in de jaren daarna bleef het kamp bij Jenin een bolwerk van terroristen (volgens Israël) of een centrum van verzet tegen de bezetter (volgens de Palestijnen). Er zijn meerdere militante groeperingen actief, zoals Islamitische Jihad en Hamas.
Hoe gaat dit verder?
Dat is moeilijk te voorspellen. Wellicht is de strijd na enkele dagen gestreden, maar gevreesd wordt dat het front zich van Gaza naar de Westelijke Jordaanoever verschuift. Het geweld van het leger en de kolonisten, kan leiden tot wraakaanvallen van Palestijnen, waar Israël weer op zal reageren. Geweld van Hamas op de Westoever kan ook als reden worden aangevoerd om de oorlog in Gaza weer op te pakken.
Uiterst rechtse Israëlische politici, die het gebied liefst zo snel mogelijk willen annexeren, pleiten bovendien al langer voor voortzetting van de oorlog in Gaza op de Westoever om ‘alle terroristen te doden’. Voor Netanyahu speelt mee dat de perceptie dat Israël constant onder dreiging ligt en de strijd moet worden voortgezet, in zijn politieke voordeel is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant