President Trump heeft per decreet besloten dat Amerika geen vluchtelingen meer opneemt via het hervestigingsprogramma van de Verenigde Naties. Zelfs mensen die de procedure hebben afgerond en voor wie al een vliegticket was geboekt, mogen het land niet in.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Trumps beslissing markeert een cesuur in het Amerikaanse vluchtelingenbeleid. Sinds de jaren zeventig hebben de VS zo’n 3 miljoen mensen opgenomen via het herverdelingsprogramma van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR; dat is meer dan welk ander land ook.
Direct na zijn inauguratie tekende Donald Trump een decreet waarmee hij de toelating van vluchtelingen voor onbepaalde tijd opschortte, met ingang van 27 januari. Maar ook de ruim 10 duizend mensen die nog vóór die datum naar de VS zouden vliegen, hoorden woensdagavond dat het ministerie van Buitenlandse Zaken hun tickets heeft geannuleerd.
Het gaat om vluchtelingen uit onder andere Afghanistan, Syrië, Myanmar en de Democratische Republiek Congo. Al deze mensen hebben een langdurige en ingewikkelde procedure doorlopen om in aanmerking te komen voor vestiging in de VS, in de hoop op een veilige toekomst.
‘Deze beslissing van de regering brengt vluchtelingen in gevaar’, zegt Eskinder Negash, CEO van de Amerikaanse Commissie voor Vluchtelingen en Immigranten tegen The Guardian. ‘Deze mensen hebben jaren, in sommige gevallen decennia gewacht in vluchtelingenkampen.’
In het maandag ondertekende decreet rechtvaardigt Trump het sluiting van de grens uit veiligheidsoverwegingen. Op veel plaatsen in de VS kunnen lokale overheden het aantal migranten niet aan, aldus het decreet. Dat zou de veiligheid van Amerikaanse staatsburgers in gevaar brengen.
Met deze argumentatie gooit Trump officiële vluchtelingen op één hoop met (illegale) migranten die via de Mexicaanse grens de VS binnenkomen. Die laatste groep is tijdens het presidentschap van Biden gegroeid. Maar daar hebben de vluchtelingen uit het verdelingsprogramma van de UNHCR niets mee te maken.
In de VS zijn lokale overheden, in samenwerking met ngo’s, verantwoordelijk voor de opvang en huisvesting van nieuw aangekomen vluchtelingen. Medewerkster Chantal Plummer uit Ohio vertelt tegen The New York Times dat haar organisatie de komende dagen tientallen mensen verwachtte. En dat ze hen niet kan helpen, terwijl ze ergens aan de andere kant van de wereld in paniek raken.
In de tweede helft van de twintigste eeuw waren veel Amerikanen, eender van welke partij, trots op de Amerikaanse vluchtelingenpolitiek. De open armen voor bedreigden en vervolgden sloot aan bij de liberaaldemocratische voorbeeldrol van de VS in de bipolaire wereldorde.
In 1980 liet president Jimmy Carter het tot dan toe provisorisch gevoerde vluchtelingenbeleid omzetten in officiële wetgeving. Zo ontstond het U.S. Refugee Admissions Programme (USRAP), een vaste procedure voor het identificeren, controleren en verspreiden van vluchtelingen, die tot begin deze week werd gehanteerd.
Elke Amerikaanse regering bepaalt jaarlijks een ‘vluchtelingenplafond’. Het afgelopen decennium varieerde dat maximum van meer dan 100 duizend onder Obama en Biden tot 15 duizend tijdens de eerste termijn van Trump. Ook toen probeerde Trump de herverdeling van vluchtelingen naar de VS te saboteren, onder andere met de zogenoemde ‘moslim-ban’ die het opnemen van vluchtelingen uit bepaalde landen verbood.
President Biden probeerde in 2021 het Amerikaanse vluchtelingenbeleid te herstellen. Maar door de pandemie en personeelstekorten ging dat langzamer dan gewenst. Pas vorig jaar werd het plafond voor het eerst in lange tijd bijna bereikt. De VS namen in Bidens laatste regeringsjaar ruim 100 duizend vluchtelingen op via het verdelingsprogramma van de UNHCR, blijkt uit voorlopige cijfers van de vluchtelingenorganisatie – het plafond lag bij 125 duizend.
Met bevriezen van het gehele programma gaat Trump nu een stap verder dan acht jaar geleden. Helemaal onderin het decreet staat dat er ‘uitzonderingen’ mogelijk zijn, ‘per geval te bekijken’. Het is niet duidelijk welke vluchtelingen er onder deze uitzondering zouden kunnen vallen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant