Er gaat toch een nachttrein rijden tussen Zwolle en Amsterdam. Dat hebben de gemeenten Almere en Lelystad afgesproken met spoorvervoerder Arriva. De eerste trein vertrekt 14 maart, mits de NS niet dwarsligt.
is economieverslaggever en specialist luchtvaart en spoorwegen.
De eerste trein zal op 14 maart vertrekken en moet iedere vrijdag- en zaterdagnacht rijden. Dat zegt de Almeerse wethouder Micha Mos tegen de Volkskrant. De trein vertrekt vanuit Zwolle en stopt onderweg in Lelystad, Almere, Amsterdam Centraal en Schiphol, waarna deze weer omkeert.
Reizigers kunnen geen gebruikmaken van de ov-chipkaart, doordat de infrastructuur op stations slechts is ontworpen voor NS-reizigers. Het plaatsen van een nieuw incheckpaaltje kost 30 duizend euro per stuk, stelt de wethouder.
Een treinkaartje moeten reizigers dus kopen via een Arriva-app, of tegen meerprijs aan boord. Een ‘klein ongemak’, erkent de wethouder, en toch is de reiziger bij Arriva alsnog beter uit. De prijzen zijn in alle gevallen lager dan de standaard NS-tarieven. Zo kost een kaartje Almere - Amsterdam straks 5 euro bij Arriva, tegen 7,50 bij de NS.
Almere kijkt al jaren reikhalzend uit naar de komst van een nachttrein. De hard groeiende stad – qua inwonersaantal de achtste van het land – is ’s nachts met het ov slecht bereikbaar. Nachtwerkers, clubgangers en toeristen zijn aangewezen op nachtbussen, taxi’s of de eigen auto.
Aanvankelijk ging Almere in zee met de NS, die de trein voor 93 duizend euro per jaar wilde rijden. Dat plan stond binnen de kortste keren weer op losse schroeven toen ook concurrent Arriva zich meldde. Het deed een eigen voorstel, waarin Almere geen vast bedrag betaalde, maar een bedrag dat afhangt van het aantal gebruikers.
Dat kan helemaal niet, stelde het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W). De NS heeft immers het alleenrecht op vrijwel het hele Nederlandse spoor. Almere had twee opties, zei het ministerie: of de NS rijdt de trein voor 90 duizend euro, of Arriva rijdt de trein gratis.
Die stellige bewering werd direct in twijfel getrokken. Zo was onduidelijk of het ministerie de Europese regels wel juist interpreteert, zei een onafhankelijk jurist eerder tegen deze krant. Er is namelijk ‘geen regel of definitie die stelt dat een opentoegangsdienst niet met subsidie kan worden aangeboden’.
De advocaten van Almere en buurgemeente Lelystad – die ook interesse kreeg in een nachttrein – hebben sindsdien de wetboeken opnieuw opengeslagen. Ditmaal zijn ze tot een andere conclusie gekomen, zegt Mos. ‘We denken dat de Arriva-constructie mag. Het is juridisch onontgonnen gebied, maar in Almere zijn we wel vaker aan het pionieren.’
De deal met Arriva is beter voor de gemeentekas, zegt Mos. Almere en Lelystad betalen ieder 100 duizend euro voorschot voor de nachttrein. Maar hoe meer reizigers aan boord, hoe minder de gemeente zou betalen. Als er in elke trein 48 Almeerders zitten, dan hoeft de gemeente nog maar 50 duizend euro te betalen.
De wethouder is ‘dolblij dat de trein gaat rijden’. Maar helemaal zeker is dat nog niet. Er bestaat een bezwaartermijn van twintig dagen, en het is te verwachten dat de NS die gaat benutten. Het bedrijf positioneert zichzelf graag als maatschappelijke organisatie, maar het is onder aan de streep ook gewoon een bedrijf dat het marktaandeel beschermt.
Een NS-woordvoerder zegt ‘verbaasd’ te zijn over de aankondiging van trein. Het betwijfelt of de constructie wel mag en zegt te zullen overleggen met het ministerie van I&W. Of het in bezwaar gaat heeft het nog niet besloten.
Als de NS de nachttrein probeert te blokkeren, zou dat ‘heel jammer’ zijn, vindt Freek Bos, voorman van reizigersorganisatie Rover. ‘Deze trein is een voorbeeld van innovatie. Het kost weinig geld en breidt het ov-aanbod uit. Goed voor de reiziger.’ Hij hoopt dat meer gemeenten voortaan ‘weten dat er geshopt kan worden. Wie weet zijn er wethouders en raadsleden die nu denken: misschien is een nachttrein voor onze gemeente ook wel betaalbaar.’
De NS en Arriva liggen al langer met elkaar in de clinch. In principe is de NS de enige die in Nederland de trein mag rijden. Dat vinden concurrenten zoals Arriva oneerlijk. Ze zoeken al jaren naar manieren om het NS-monopolie omver te werpen, vooral via rechtszaken. Ondertussen zoekt het ook andere mazen in de wet. De nachttreinconstructie die Arriva nu in Flevoland voorstelt, is een nieuwe methode om een voet tussen de deur te krijgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant