De overheid moet niet beloven het leven van gedupeerden van het toeslagenschandaal te 'herstellen', omdat ze hier helemaal niet toe in staat is. Dat is de snoeiharde boodschap van de adviescommissie die heeft onderzocht hoe de hersteloperatie kan worden vlot getrokken.
De hersteloperatie van het toeslagenschandaal is vastgelopen. Het is volgens de commissie tot een "onoverzichtelijk en onuitvoerbare kluwen" verworden. Gezinnen die de regie kwijt zijn worden niet goed geholpen en de beloofde ruimhartigheid zit niet "als vanzelf in het DNA van de betrokken overheidsorganisaties".
Het kabinet wil dat eind 2027 alle gedupeerde ouders volledig gecompenseerd zijn, maar de commissie vreest dat de hersteloperatie - als er niks verandert - vijftien tot twintig jaar gaat duren. Op dit moment zijn ongeveer 40.000 ouders erkend als gedupeerde.
Meer dan 80 procent van de ouders die zich hebben aangemeld inmiddels een integrale beoordeling gehad. Zo heeft meer dan 80 procent van de ouders die zich hebben aangemeld inmiddels een integrale beoordeling gehad. De knelpunten zitten met name in de afhandeling van de aanvullende schade, de bezwaren en bij het verstrekken van dossiers.
De overheid heeft "meer beloofd dan dat zij kan waarmaken". En dat leidt volgens een adviescommissie weer tot "nieuwe teleurstellingen". Herstel beloven is volgens de commissie dan ook geen goed idee. De overheid kan wel "luisteren en erkennen wat zij heeft aangericht, maar het is uiteindelijk de ouder zelf die de stap naar herstel moet zetten.
De commissie ziet dat stevig ingrijpen noodzakelijk is om de boel vlot te trekken. Er zijn bijna achtduizend gedupeerden die zich hebben gemeld omdat ze meer schade hebben geleden dan voordehandliggende kostenposten. Zij zijn ondergebracht bij vijf verschillende loketten, zoals Commissie Werkelijke Schade (CWS) en Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH). Deze loketten hebben hun eigen methode om te berekenen hoeveel schadevergoeding iemand krijgt.
Het gaat om mensen die bijvoorbeeld arbeidsongeschikt zijn geworden of failliet zijn gegaan als gevolg van het toeslagenschandaal. Het kan ook gaan om immateriële schade, zoals een stukgelopen relatie.
De spoedadviescommissie vindt de hulp voor dit soort slachtoffers onoverzichtelijk en stelt twee routes voor. Bij route A kunnen mensen terecht voor emotioneel herstel en het aannemelijk maken van de schade. Bij route B maken slachtoffers zelf aannemelijk wat hun schade is, en moeten ze dit zelf indienen met behulp van een advocaat.
Ouders die gedupeerd zijn, moeten nu verschillende fases doorlopen. Na een eerste toets horen zij of ze als gedupeerde worden erkend, of niet. Zo ja, dan krijgen zij gelijk 30.000 euro.
Vervolgens wordt er precies berekend op welk schadebedrag iemand recht heeft: de integrale beoordeling. Voor aanvullende schade zoals het verlies van een huis of relatie moeten ouders daarna dus nog naar één van de loketten.
Er zijn inmiddels duizenden bezwaren binnengekomen bij de verantwoordelijke overheidsorganisatie voor het herstel van het toeslagenschandaal UHT. Bezwaarmakers zijn het meestal oneens met de uitkomst van de integrale beoordeling.
Het tempo waarin de bezwaren worden weggewerkt ligt zo laag dat ouders daar weer compensatie voor kunnen krijgen. "De afhandeling daarvan gaat ten koste van het behandelen van eerder ingediende aanvragen", schrijft de commissie. De instroom van bezwaren moet daarom omlaag. De UHT zou ruimhartiger moeten afgaan op aannemelijke verhalen van ouders. En dwangsommen zouden moeten worden afgeschaft, vindt de commissie.
Het is nu aan de Kamer en het kabinet om te bepalen of ze het advies van de commissie overnemen. Meerdere partijen in de Kamer zochten de afgelopen tijd al naar oplossingen voor de knelpunten, maar Palmen gaf aan dat ze geen voorstander is van nog meer regelingen en nog meer vertraging. Dit advies zou dus een stap in de goede richting kunnen zijn.
Source: Nu.nl economisch