De beëdiging van de nieuwe Ierse premier Micheál Martin is woensdag uitgesteld na een opstand in het parlement. Er klonken luidruchtige protesten over de dubbelrol van enkele onafhankelijke Lagerhuisleden die de coalitie formeel steunen en tegelijkertijd gewoon oppositie mogen voeren. De ceremonie is tot donderdag verdaagd.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen.
Voor de nieuwe Lagerhuisvoorzitter Verona Murphy, de eerste vrouw die deze positie bekleedt, was het een debuut om nooit te vergeten. Drie keer moest ze deze ceremoniële zitting in de Dáil stilleggen om de orde te herstellen. ‘Stop met schreeuwen’, riep ze, maar het viel in dovemansoren. Groot bleek de woede bij te zijn bij de oppositie over de unieke constructie die de twee grote regeringspartijen Fine Gael en Fianna Fáil hadden bedacht om na de verkiezingen van december aan de macht te kunnen blijven.
Omdat ze geen absolute meerderheid hadden behaald, moesten de twee centrumrechtse partijen op zoek naar een coalitiepartner of gedoogsteun. De partij die voorheen had meegeregeerd, The Greens, was door de kiezers afgestraft. Bij de verkiezingen hadden onafhankelijke kandidaten het daarentegen wel goed gedaan, reden dat de twee grote partijen daar naar steun gingen zoeken. Dat leidde tot de succesvolle vorming van een gedoogcoalitie, ook omdat de meeste van deze partijloze politici conservatief zijn.
Het blijft echter niet bij gedogen. Enkele onafhankelijken gaan functies bekleden in de regering. Zo krijgt Michael Healy-Rae, een populaire en charismatische independent uit het eigenzinnige graafschap Kerry, een post op het ministerie van Landbouw. De onafhankelijken die geen deel uitmaken van de regering blijven echter volwaardige leden van de oppositie, met het bijbehorende spreekrecht. Deze constructie was goedgekeurd door Murphy, zelf een onafhankelijke afgevaardigde.
Het premierschap komt weer in handen van Martin, de leider van de grootste partij, Fianna Fáil. De 64-jarige was ook al premier tussen 2020 en 2022. Eind 2027 zal oud-premier Simon Harris, de leider van Fine Gael, het premierschap weer overnemen. Het is een gewoonte geworden dat de leiders van de twee grote partijen het premierschap laten rouleren. Dit onderonsje wekt ergernis bij het links-nationalistische Sinn Féin, dat bij de afgelopen stembusgang de tweede partij van het land is geworden.
In het parlement hekelde Sinn Féin-leider Mary Lou McDonald het ‘cynisme’ van de twee grote coalitiepartijen. Volgens haar ‘positioneren ze hun onafhankelijke loopjongens, supporters van de regering, op de bankjes van de oppositie en geven ze hun hetzelfde spreekrecht als de oppositie’. De socialist Alan Kelly beweerde dat de Ieren nu ‘het eerste parlement in de wereld hebben waarin leden van de regering eigenlijk in de oppositie zitten’. Hij trok de vergelijking met de chaotische Brexitjaren in het Britse Lagerhuis.
Healy-Rae beweerde dat het parlement met oog op de gebeurtenissen in de Verenigde Staten daadkracht moet tonen. Voor Ierland komen er cruciale tijden aan nu Donald Trump zich heeft voorgenomen om Amerikaanse multinationals die zich afgelopen decennia om fiscale redenen op Iers grondgebied hebben gevestigd terug naar de VS te lokken. Daarmee dreigt hij een bom te leggen onder het economische model van Ierland. Harris, de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, wordt al ‘de minister voor Trump’ genoemd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant