Een wapperende Amerikaanse vlag op Mars, nog tijdens Trumps tweede termijn. Die ambitie spraken Trump en Musk deze week opnieuw uit. Kan dat? En wat is er nodig voor een bemenste missie naar Mars?
Als er één ding is waar Donald Trump en Elon Musk het over eens zijn, dan is het wel hun verlangen naar een menselijke toekomt op Mars. In zijn inaugurele rede schilderde de nieuwe president de rode planeet deze week zelfs af als Amerika’s onafwendbare lotsbestemming. ‘We zullen ons zekere lot volgen richting de sterren en Amerikaanse astronauten lanceren die de Stars and Stripes op de planeet Mars zullen planten’, zei Trump.
Tijdens zijn campagne ging hij zelfs nog verder. ‘Elon, zet die raketten maar aan, want we willen Mars bereiken voor het einde van mijn termijn’, zei hij in september. Elon Musk roept al jarenlang dat hij dolgraag mensen naar Mars wil brengen, naar eigen zeggen vooral om de toekomst van de mensheid veilig te stellen, mocht een catastrofe de aarde treffen.
Kan dat? ‘Nog binnen Trumps presidentstermijn mensen op Mars neerzetten is heel onwaarschijnlijk’, oordeelt Erik Laan, onafhankelijk ruimtevaartadviseur en docent space engineering aan de Hogeschool Inholland in Delft. Maar stevig voorsorteren op plannen voor de (iets) langere termijn is zeker mogelijk.
Het Starship van ruimtevaartbedrijf SpaceX, dat mensen naar Mars moet brengen, is nog volop in ontwikkeling. Op 16 januari, bij de zevende testvlucht van de megaraket, werd de eerste rakettrap keurig opgevangen, klaar voor hergebruik. Maar de tweede trap, het deel dat straks mensen moet vervoeren, explodeerde.
Nu exploderen bij SpaceX wel vaker dingen bij tests – het bedrijf leert expliciet met vallen en opstaan – maar het einddoel is daarmee nog ver uit zicht: een tweede trap die op miljoenen kilometers van de aarde, in een veel ijlere atmosfeer, op de okerrode Marsvlakten kan landen.
Bovendien moet ook de technologie om het schip in de ruimte bij te tanken nog worden ontwikkeld. De brandstof die het Starship nodig heeft voor een enkeltje Mars kan het niet in één keer meenemen vanaf het aardoppervlak.
De gunstigste route tussen aarde en Mars opent slechts eens per 26 maanden: het lanceervenster, in vakjargon. ‘Andere routes zijn praktisch onhaalbaar’, zegt Laan.
Een enkele reis naar Mars duurt meestal negen en minimaal zes maanden. Onderweg worden astronauten blootgesteld aan kankerverwekkende kosmische straling, al bleek tijdens de laatste onbemenste maanmissie van Nasa dat de straling binnenin de Orion-capsule relatief meeviel. ‘Het hoeft dus geen mission killer meer te zijn, zoals lang werd gevreesd’, zegt Laan. Wel moeten de astronauten zich ook óp Mars nog beschermen tegen straling, bijvoorbeeld door te vertoeven in een diepe ondergrondse basis.
Eenmaal bij Mars heb je vanwege het lanceervenster vervolgens twee opties: óf je moet na enkele dagen tot maximaal enkele weken beginnen aan de retourvlucht – maar dan krijg je voor een missie die naar verwachting minstens zoveel kost als een significant deel van Musk z’n vermogen alleen een ceremonieel vlag-plant-moment terug – óf je moet meteen anderhalf jaar op Mars verblijven.
En dan is er nog de politieke dimensie. De Nasa bereidt zich voor op een menselijke terugkeer naar de maan via de Artemis-missies en heeft daarvoor van het Congres budget gekregen. ‘Meerdere senatoren hebben industrie in hun staten die daarvan profiteren. En ook internationale partners zijn al bezig met het maanprogramma’, zegt Laan.
Zo ontwikkelt de Europese ruimtevaartorganisatie Esa een cruciaal onderdeel van de bemanningsmodule voor de maanmissies. ‘Hoewel Musk de maan niet nodig acht als tussenstap, wordt het moeilijk die plannen los te laten. Ook SpaceX heeft bijvoorbeeld al een contract op zak voor het vervoer van mensen naar het maanoppervlak’, zegt Laan. In dat geval is Nasa zeker dit decennium met een heel ander hemellichaam bezig.
Musk zelf noemt 2029 meestal als vroegst mogelijke lanceerdatum voor een bemenste Marsmissie. Het eerstvolgende lanceervenster in 2026 kun je dan gebruiken om de voorraden en apparatuur vooruit te sturen, waarna mensen vertrekken tijdens het lanceervenster eind 2028. Die arriveren dan in de zomer van 2029.
De technologie voor een Marsverblijf is echter verre van klaar. Voor de energievoorziening heb je bijvoorbeeld een kleine kernreactor nodig, denkt Laan. ‘Alternatieven zoals zonne-energie zijn niet handig – één stofstorm op Mars en je hele basis zit zonder stroom’, zegt hij. ‘Ik heb nog geen plannen gezien, maar misschien ligt er in het geheim iets klaar.’
Bovendien moeten mensen ook op Mars gewoon eten. Vooralsnog worstelen onderzoekers met het laten groeien van gezonde gewassen op de giftige marsgrond.
En dan resteert nog de terugreis. Hoe tank je het Starship op Mars weer vol met vloeibaar zuurstof en methaan? In theorie kun je dat op Mars fabriceren, maar meer dan kleine experimenten zijn nog niet gedaan. Opschalen is ver weg.
Desondanks droomt Musk al over de eerste ‘steden’ op Mars. SpaceX schermt verlekkerd met tekeningen van hoe zo’n Marsstad eruit zou zien: een esthetisch aangename halve bol met grote raampartijen. Buiten doorbreken landings- en vertrekplaatsen voor hun Starships het marslandschap.
Musk wil niet te lang meer wachten. Vorig jaar zei hij dat hij verwacht dat over twintig jaar al een miljoen mensen op Mars zullen leven.
‘Ik denk dat die enorme haast van Musk op termijn gaat botsen met de belangen van Trump, zeker gezien de enorme ego’s van deze twee mensen’, zegt Laan. ‘Ik verwacht namelijk niet dat Trump hier zijn eerste prioriteit van zal maken – hij heeft straks nog wel meer politieke doelen te behalen. Ik zit alvast klaar met een bak popcorn.’
De Marsobsessie van Elon Musk is zodanig groot dat ál zijn ondernemingen zijn opgericht met kolonisatie van de rode planeet in het achterhoofd, zo schreef The New York Times vorig jaar na anonieme achtergrondgesprekken met een deel van zijn werknemers.
Zo zou Musks ‘The Boring Company’ zijn opgezet om technologie te ontwikkelen die onder het Marsoppervlak kan graven en moeten Tesla’s Cybertrucks straks ook Marsbewoners van A naar B brengen.
Ondertussen had Musk zelfs voor de zekerheid zijn sperma alvast aangeboden om de Marskolonie te bevolken, citeerde de krant twee anonieme bronnen, al ontkende Musk dat later in een bericht op zijn platform X.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant