Opnieuw wil Iran een populaire artiest de doodstraf geven. Het regime verwijt rapper Amir Tataloo godslastering. De zaak doet denken aan die van rapper Toomaj Salehi, die inmiddels op vrije voeten is.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De 37-jarige Amir Tataloo is minstens zo bekend als controversieel. Met gekleurde tatoeages die zijn hele lichaam bedekken, is Tataloo (echte naam: Amirhossein Maghsoudloo) een opmerkelijke verschijning. Hij geldt als een van de populairste artiesten van Iran, ook al ontvluchtte hij dat land in 2018. Hij had toen al meermaals vastgezeten, officieel omdat hij de Iraanse jeugd tot onzedelijkheden zou hebben aangezet.
Tataloos muzikale loopbaan begon in 2004, eerst in de undergroundhiphopscene, maar al snel legde hij zich toe op populaire genres als rap, pop en r&b. Inmiddels is Tataloo een van de weinige artiesten die dat laatste genre in het Perzisch vertolkt.
Lange tijd genoot de artiest populariteit vanwege de kritiek die hij in zijn muziek had op het Iraanse regime. Later in zijn carrière schaarde hij zich juist achter de machthebbers in Teheran.
Zijn werk was door het regime in de ban gedaan omdat het te westers en amoreel zou zijn. Het feit dat hij in zee ging met Universal Music Group gold daarvoor als exemplarisch. Hij kreeg dan ook geen licentie, met als gevolg dat zijn muziek niet op de Iraanse radio en tv te horen was.
In 2015 maakte hij een opmerkelijke draai. In dat jaar plaatste Tataloo een post op sociale media waarin hij bezwoer zich voortaan aan de bevelen van de machthebbers te houden. Naar verluidt deed hij dat omdat hij dan weer kon optreden in Iran.
Zijn politieke ommezwaai werd zichtbaar in het nummer Energy Hastei (2015). Daarin bejubelt Tataloo het Iraanse nucleaire programma, dat volgens Iran slechts bedoeld is voor zijn energiebehoefte; volgens tegenstanders van het regime werkt het land aan een eigen atoombom. De bijbehorende videoclip maakte Tataloo met steun van het Iraanse leger en de marine.
Op het dek van een bijna honderd meter lang fregat zingt Tataloo over de nucleaire grootmacht die zijn thuisland zou zijn. Iran, zo zingt artiest ook, heeft bovendien recht op een sterke vloot en zelfbeschikking in de Perzische Golf.
Afwisselend komen figuranten in beeld met in hun handen bordjes met teksten als ‘vredige nucleaire energie voor iedereen’. De verschijningsdatum van het onmiskenbaar propagandistisch ingestoken nummer was allerminst toevallig gekozen; het werd uitgebracht kort nadat Iran met de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties nucleaire afspraken had gemaakt.
In dat veelbesproken Iran-akkoord committeerde het land zich in 2015 aan nucleaire restricties, in ruil voor het verlichten van financieel-economische sancties. In het nummer juicht Tataloo het akkoord toe.
Energy Hastei genereerde in binnen- en buitenland veel media-aandacht. Hervormingsgezinde Iraniërs verweten Tataloo naar het pijpen van het regime te dansen.
In het Westen klonk de kritiek dat het regime populaire rappers – voorheen door hen bestempeld als ‘criminelen’ – inzette om jonge Iraniërs aan zijn kant te krijgen. Met 1,4 miljoen volgers op Instagram leek Tataloo een uitstekend ‘uithangbord’ voor het regime.
In 2017, twee jaar na het verschijnen van het nummer Energy Hastei, doken beelden op van wijlen president en oerconservatief Ebrahim Raisi die vaderlijk zijn hand op de schouder van Tataloo legt. Met steun van de artiest leek de hardliner zich te willen verzekeren van meer stemmen bij de Iraanse presidentsverkiezingen van dat jaar – die overigens werden gewonnen door Raisi’s rivaal Hassan Rouhani.
Ondanks zijn flirt met het conservatieve Iraanse regime immigreerde Tataloo naar Turkije. Dat nam de controverse rondom zijn persoon niet weg. In 2019 kreeg de artiest het aan de stok met Instagram, nadat hij op het platform misogyne content had geplaatst en had gezegd minderjarige fans naar zijn optrekje in Turkije te zullen halen.
Naar verluidt gefrustreerd met zijn zelfverkozen ballingschap, keerde Tataloo in 2023 terug naar Iran. Daarop werd hij meteen vastgezet vanwege aantijgingen van corruptie.
De artiest werd in zijn thuisland al meermaals veroordeeld, maar ditmaal lijkt het menens te zijn. De hervormingsgezinde krant Etemad schrijft dat de celstraf van 5 jaar die Tataloo eerder kreeg opgelegd door het Hooggerechtshof is omgezet naar de doodstraf.
Dat zou op verzoek van de openbaar aanklager zijn gebeurd. De autoriteiten hebben hierover formeel niets bekendgemaakt, maar het zou niet het eerste doodsvonnis zijn voor een Iraanse artiest.
In 2022 werd de eveneens populaire rapper Toomaj Salehi gearresteerd, die met zijn muziek een van de gezichten van de grote protestgolf van Iraanse vrouwen werd. Hij kreeg daarvoor in 2024 de doodstraf.
Volgens de officiële lezing van het regime had Salehi zich schuldig gemaakt aan ‘corruptie op aarde’, volgens mensenrechtenorganisaties een vage term waarmee elke vorm van dissident gedrag wordt aangeduid. Het Hooggerechtshof zette een streep door dat vonnis en vorige maand kwam Salehi vrij.
Of Tataloo eenzelfde lot is gegund, zal moeten blijken.
- De artiest werd geboren in een arm gezin, in de Iraanse hoofdstad Teheran. Als puber had hij baantjes, onder meer in een timmerwerkplaats en supermarkt.
- Zijn debuutalbum kreeg als titel: Tatality. Zijn fans noemen zichzelf ‘Tatalities’.
- Niet alleen maakte Tataloo ooit reclame voor de Iraanse legermacht, ook het Iraanse voetbalteam bracht hij in zijn muziek onder de aandacht. Voor het wereldkampioenschap van 2014 schreef hij het nummer ‘Manam Yeki az un Yazdahtam’ (‘Ik ben een van deze elf’).
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant