Als premier Schoof niet de boeken in wil gaan als de premier onder wiens leiding Nederland definitief in het slot viel, zal hij de BBB’ers in zijn coalitie snel moeten overtuigen dat ze een doodlopende weg zijn ingeslagen.
is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Veel is er niet veranderd sinds de zomer van 2019, toen de Raad van State oordeelde dat de staat niet langer natuurbeleid ‘op de pof’ mocht voeren: vage beloften dat in de toekomst misschien de stikstofneerslag op de kwetsbare natuurgebieden verminderd zou worden, volstonden niet langer om bouwvergunningen los te krijgen. Er moest eerst aantoonbaar geleverd worden.
Dat leidde tot felle boerenprotesten, stilvallende bouwprojecten, grote politieke spanningen, vele nieuwe rechtszaken plus een reeks commissies die zochten naar een oplossing en steeds dezelfde conclusie trokken: zonder snelle, concrete en meetbare stikstofreductie loopt de bouw vast. En aangezien de landbouwsector ruim 70 procent van de Nederlandse stikstofdepositie op de kwetsbaarste natuurgebieden voor haar rekening neemt, zal die reductie zonder forse inkrimping van de veestapel niet gaan.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De Haagse rechtbank zette woensdag, vijfenhalf jaar later, op verzoek van milieuorganisatie Greenpeace de zaken nog maar eens op scherp: het staat vast dat de stikstofgevoelige Nederlandse natuur nog steeds verslechtert, de staat heeft onvoldoende maatregelen genomen om die verslechtering tegen te gaan en kan zich daarbij niet beroepen op overmacht.
Het zal niet haar bedoeling zijn geweest, maar bij die laatste conclusie maakte minister Femke Wiersma van Landbouw (BBB) het de rechters wel erg gemakkelijk. Het vorige kabinet kwam immers, met hangen en wurgen, uiteindelijk wél tot een stikstofbeleid. Alle provincies kregen de opdracht een plan te maken: waar bieden we ruimte aan de landbouw en onder welke voorwaarden? Het kabinet maakte bovendien ruim 24 miljard euro vrij voor natuurherstel en voor een nette regeling die boeren de kans gaf de niet-levensvatbare bedrijven te verhuizen of te sluiten. De provincies zelf zeiden dat zeker het dubbele nodig te hebben om de doelen te halen.
Het huidige kabinet echter zette eerst een streep door 80 procent van het stikstoffonds en liet de provincies vervolgens weten dat de plannen in de ijskast konden, in afwachting van nieuwe marsorders uit Den Haag. Op die orders wordt sinds september vergeefs gewacht.
Wiersma merkte woensdag op dat zij baalt van het nieuwe vonnis. Ze had ‘op iets anders gehoopt’. Haar partijleider, Caroline van der Plas (BBB), gaf de schuld aan vorige kabinetten: ‘Die hebben ons in wet- en regelgeving helemaal klemgezet.’
Dat laatste is deels waar, maar aangezien het vooral gaat om Europese verplichtingen, is er weinig aan die wet-en regelgeving te doen zolang andere EU-landen Nederland gewoon aan de afspraken houden. Tot die conclusie kwamen in de afgelopen jaren zelfs VVD en CDA, die echt niet zaten te wachten op grote landbouwhervormingen. Als het probleem met een simpele wetswijziging opgelost had kunnen worden opgelost, dan was dat allang gebeurd.
Het kabinet-Schoof is toch al geen ploeg die, buiten het asielbeleid, overloopt van ambities. Als Schoof wil voorkomen dat onder zijn premierschap leiding het land definitief in het slot valt – omdat er geen bouwvergunning meer wordt verleend – zal hij Wiersma en Van der Plas snel moeten overtuigen dat ze een doodlopende weg zijn ingeslagen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant