Wie zonder af te rekenen een biefstuk in de boodschappentas steekt of een kilo eetrijpe avocado’s bij de zelfscankassa laat doorgaan voor Jonagolds wordt daarvoor minder vaak beboet. De politie is terughoudender geworden met het delen van gegevens van verdachten.
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Als gevolg van die toegenomen terughoudendheid van de politie kunnen winkeliers incasso’s niet innen. Het zou over afgelopen jaar gaan om duizenden incasso’s die nooit bij winkeldieven op de mat zijn beland.
Dat bevestigt SODA, het bureau dat voor het gros van de winkeliers schadevergoedingen int, woensdag na berichtgeving in NRC.
Ondernemers die kleptomanen bij de kraag vatten, mogen zonder tussenkomst van de rechter een civiele boete van 181 euro opleggen. Daarvoor hebben zij dan wel naam- en adresgegevens nodig, afkomstig van de toegesnelde politie.
Volgens directeur Niels van Os van SODA loopt het daar sinds februari spaak. De politie zou terughoudender zijn geworden in het delen van persoonsgegevens van verdachten.
‘Door de jaren heen kregen wij zo’n 25 tot 30 duizend dossiers van de politie’, zegt Van Os. ‘Sinds februari (2024, red.) zien we een enorme terugval. Dat is zonde want daardoor kunnen veel ondernemers hun schade niet verhalen. Bovendien voorkomt een boete vaak recidive.’
Het toenemend aantal winkeldiefstallen bezorgt ondernemers al langer hoofdbrekens. Registreerde de politie in 2019 nog 40 duizend gevallen, in 2023 waren dat er ruim 45 duizend.
Als verklaring voor de toename wordt vaak gewezen op de oprukkende zelfscankassa’s. Volgens onderzoek van de Universiteit van Leicester zou voor elke procent meer zelfscanners ook een procent meer aan producten worden verdonkeremaand. Vooral kipfilet, vis, koffie, tandpasta en cosmeticaproducten glijden relatief vaak onbetaald boodschappentassen in.
De politie bevestigt dat er minder persoonsgegevens zijn verstrekt dan voorgaande jaren. ‘Dit komt doordat gegevens niet langer in bulk worden verstrekt’, stelt een zegsman. ‘Privacywetgeving maakt dat wij het vier-ogen-principe moeten hanteren.’
Dit houdt in dat de politie niet meer automatisch gegevens doorstuurt. Er moet eerst ‘handmatig’ naar worden gekeken. Vooral gegevens van minderjarigen worden niet zonder meer verstrekt.
Overigens wordt lang niet bij alle gevallen van winkeldiefstal aangifte gedaan. Steeds meer ondernemers kiezen ervoor om de winkeldieven ter plekke 181 euro te laten afrekenen bij een achterovergedrukt kaascroissantje of ander item – zonder aangifte te doen en zonder hiervoor de politie in te schakelen. Jaarlijks worden zo tienduizend gevallen van diefstal op deze manier afgehandeld.
Supermarkten lopen doorgaans niet te koop met de financiële impact die winkeldiefstallen op hun omzet hebben. Winkelketen Jumbo gaf donderdag wél openheid van zaken door bij de jaarcijfers te vermelden dat er in 2024 voor 70 miljoen euro werd gestolen (30 miljoen minder dan in het recordjaar 2023). Retailonderzoeker Marshoek schatte eerder de totale schade voor de supermarktbranche op zo’n 70 miljoen euro.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant