De Amerikaanse president Donald Trump wil dat EU-landen hun defensie-uitgaven verdubbelen. Neem die oproep ter harte, betoogde de Poolse premier Donald Tusk in het Europees Parlement. Hij moedigt aan buiten de gebaande paden te treden om aan de benodigde miljarden te komen.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
‘Vraag niet aan de Amerikanen wat zij kunnen doen voor onze veiligheid, maar wat we er zelf voor kunnen doen’, parafraseerde Tusk woensdag in debat met het Europees Parlement de Amerikaanse president J.F. Kennedy. Polen is dit half jaar voorzitter van de EU. Volgens Tusk is de tijd voorbij dat Europa de VS kan laten opdraaien voor haar veiligheid. ‘Dat feest is voorbij.’
Trump riep onlangs alle Navo-landen op 5 procent van hun bruto binnenlands product aan de defensie te besteden. De huidige Navo-norm is 2 procent. Nederland voldoet daar net aan. Polen zit op bijna 5 procent, Spanje, Italië en België schommelen rond de 1,5 procent.
Volgens Tusk kunnen de EU-landen, die vrijwel allemaal lid van de Navo zijn, zich niet veroorloven te beknibbelen op defensie-uitgaven. ‘Bagatelliseer die oproep van 5 procent niet’, hield hij de parlementariërs voor. ‘Alleen een bondgenoot vraagt of je sterker kunt worden, niet je tegenstander.’
Tusk benadrukte dat democratie en hulpeloosheid niet goed samengaan. Begin februari komen de EU-leiders bijeen voor een aparte top over defensie.
De Navo beslist naar verwachting deze zomer over een nieuwe uitgavennorm. Een verdubbeling van de defensie-uitgaven zal vooral bij de lidstaten vandaan moeten komen. Het EU-budget is te klein en bovendien koopt de Unie geen wapens, dat is een nationale bevoegdheid.
Wel kan de EU militaire investeringen aanjagen, de samenwerking tussen lidstaten bevorderen (gezamenlijke inkoop) en de infrastructuur (wegen, bruggen) financieren om militaire transporten mogelijk te maken.
Om de benodigde miljarden te vinden, moedigde Tusk de lidstaten aan de gebaande paden te verlaten. Het aangaan van gezamenlijke leningen is wat hem betreft geen taboe. Nederland en Duitsland zijn vooralsnog fel gekant tegen deze eurobonds.
De Poolse premier bepleitte eveneens investeringen in de bewaking van de Europese buitengrenzen. Hij wees de parlementariërs erop dat zijn land momenteel bouwt aan een 5 meter hoog hek bij grens met Belarus en Rusland. Het hekwerk zal uiteindelijk 800 kilometer tellen, de kosten worden geraamd op 2,5 miljard euro.
Volgens Tusk is dit de enige manier om Polen en de rest van de EU te beschermen tegen eventuele militaire acties van Rusland en Belarus, alsook tegen wat hij ‘illegale migratie’ noemt.
Volgens Tusk is er ondanks de oorlog in Oekraïne en de herverkiezing van Trump geen reden voor Europa om angstig te zijn. De EU heeft volgens hem bewezen te zijn opgewassen tegen crises: de eurocrisis, de migratiecrisis, de covidpandemie. ‘Europa, was, is en zal altijd groot zijn’, aldus Tusk. Hij kreeg een staande ovatie van de parlementariërs.
Tusk stelde, net als EU-president António Costa, dat de huidige wereld met elkaar beconcurrerende machtsblokken (VS, China, Rusland) kansen biedt voor Europa. De EU moet inspelen op de harde geopolitieke realiteit door bondgenoten te zoeken en handelsverdragen te sluiten.
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie, die ook bij het debat in Straatsburg was, wees op de handelsverdragen die klaarliggen met de Latijns-Amerikaanse Mercosurlanden, met Mexico en Zwitserland. In verschillende EU-landen – ook in Nederland – is de weerstand om deze te ondertekenen groot.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant