Bijna alle 1.600 mensen die betrokken waren bij de Capitoolbestorming op 6 januari 2021 hebben gratie gekregen van president Trump. Mannen die celstraffen tot 20 jaar boven het hoofd hingen, komen nu vrij. ‘Ze noemden ons nazi’s, maar wij zijn helden.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
William Sarsfield keek vannacht uit zijn celraam, en hij zag het goed was. In de verte stond zijn vriendin Nicole, naast zijn auto, wapperend met een Amerikaanse vlag. ‘Toen wist ik dat het was gebeurd’, zegt Sarsfield (48). ‘Eindelijk gerechtigheid.’ Hij reageerde door te knipperen met het lampje op zijn cel. Een signaal van dankbaarheid, opluchting, liefde.
‘Ik had er nooit aan getwijfeld’, zegt Sarsfield. ‘Dat dit zou gebeuren.’ En inderdaad, even later werd er op de deur gebonkt. De cipier. Sarsfield kwam vrij, onmiddellijk. ‘Donald Trump is een man van zijn woord.’
Dat was maandagnacht, in Philadelphia, uren nadat Donald Trump – in een van zijn eerste besluiten als president – gratie had verleend aan de betrokkenen bij de Capitoolbestorming. Nu staat Sarsfield, na een slapeloze nacht, in de vrieskou voor de DC Central Detention Facility in Washington. Daar zaten de meeste Capitoolbestormers vast. Om de haverklap lopen zij nu als vrij man naar buiten.
‘Ik was liever meteen terug naar Texas gereden’, zegt Sarsfield. ‘Maar ik vind het belangrijk om hier te zijn. Ik blijf tot iederéén vrij is. Ze noemden ons nazi’s en terroristen, maar wij zijn helden. Nu kan de hele wereld dat zien.’
Met één pennenstreek herschreef Trump maandag een van de duisterste hoofdstukken uit de recente Amerikaanse geschiedenis. De president verleende gratie (‘Volledig, compleet en zonder voorwaarden’) aan bijna alle 1.600 mensen die werden vervolgd voor deelname aan de Capitoolbestorming van 6 januari 2021. Daar zitten omstanders tussen, relschoppers én geweldplegers.
Zo strandt het grootste justitiële onderzoek ooit in de VS. Jarenlang werkten tientallen aanklagers om mensen verantwoordelijk te houden voor die dag, toen duizenden trumpisten – op diens aanwijzing – het Amerikaanse Capitool binnendrongen. Zij mishandelden politieagenten, richtten voor miljarden dollar schade aan en joegen op politici. Hun einddoel: zorgen dat Trump aan de macht zou blijven. Een agent werd bij de bestorming gedood, vier agenten pleegden later zelfmoord.
‘Een dag van liefde’, noemt Donald Trump het. Hij omschrijft de beklaagden steevast als ‘politieke gevangenen’. Zelf was Trump de dans al ontsprongen: zijn verkiezingswinst in november torpedeerde de strafzaak tegen hem. Nu is de rest aan de beurt.
‘Ik stond nummer 28 op de FBI Most Wanted List’, zegt Kevin Loftus (56) met een brede grijs. Ook hij is net vrijgekomen. ‘En nu sta ik hier.’ Hij slaat zijn arm om Sarsfield, hun adem wolkt in de kou. ‘Maak eens een foto van ons terroristen!’
Met moeite wrijft Sarsfield zich warm. Hij kan nauwelijks stilstaan op de stijfbevroren grond. Aan zijn voeten draagt hij nog altijd zijn oranje, vilten gevangenenschoeisel.
Er stond voor hem veel op het spel. 20 jaar cel hing Sarsfield boven het hoofd. ‘Ik heb al een jaar vastgezeten’, zegt hij. ‘Mijn strafzaak zou in maart echt beginnen. Dat is nu allemaal van de baan. Ongelofelijk.’
Op 6 januari 2021 marcheerde Loftus door de marmeren gangen van het Capitool, Sarsfield kwam niet verder dan een van de tunnels. Spijt hebben beiden geen seconde gevoeld. Ook nu niet.
‘Wij zijn patriotten’, zegt Sarsfield, afkomstig uit het Texaanse Gun Barrel City. Hij vergelijkt zichzelf met de opstandelingen in Syrië, die dictator Bashar al-Assad uit het zadel hebben verdreven. Op zijn hoofd staat een petje met Biden Sucks. ‘Wanneer tirannie wet wordt’, zegt Sarsfield, ‘dan is rebellie je plicht.’
Trumps besluit is de laatste stap van het herschrijven van de geschiedenis van de Capitoolbestorming die al jaren in de maak is. In de weken na 6 januari 2021 waren Republikeinen en Democraten eensgezind in hun afschuw over Trumps poging om aan de macht te blijven. ‘Amerikaanse burgers vielen hun eigen regering aan’, aldus Mitch McConnell, destijds leider van de Republikeinen in de Senaat. ‘Er bestaat geen twijfel dat president Trump verantwoordelijk is.’
Dat vuur doofde snel. Een jaar later, in 2022, doopten Republikeinen de Capitoolbestorming formeel om tot ‘legitiem politiek discours’. Trumps verkiezingsleugen werd op rechts gemeengoed. Toen hij zich opnieuw verkiesbaar stelde, met gratie als belofte, knipperde niemand met zijn ogen.
Maar Trump gaat verder dan zelfs zijn bondgenoten dachten. ‘Als je die dag geweld pleegde, zou je geen gratie moeten krijgen’, stelde vicepresident JD Vance eerder deze maand nog. Dat is nu alsnog gebeurd.
Onder de honderden vrijgelatenen zijn mensen die politieagenten te lijf gingen met vlaggenmasten, tafelpoten, hockeysticks en pepperspray. Er zitten ook leden tussen van de extreemrechtse bende Proud Boys. Leider Enrique Tarrio, veroordeeld tot 22 jaar cel, reisde dinsdag als held naar zijn thuisstad Miami. ‘Het Gouden Tijdperk is aangebroken’, verklaarde zijn familie – een knipoog naar Trumps inauguratiespeech.
Ondertussen groeit dinsdag de groep mensen voor de gevangenis. Om de zoveel tijd barst gejuich los, als er weer een ex-gevangene door de deuren komt. Nog een paar mensen te gaan. Sarsfield blaast in zijn handen warm. Hij maakt zich op voor de rit naar huis. ‘Twintig uur rijden’, zegt hij. ‘Weg uit deze giftige rotstad.’
Verderop wappert een man in camouflagekleding met een reusachtige, omgekeerde Amerikaanse vlag. Daar staat ook de moeder van Ashley Babbitt, de bestormer die destijds door de politie werd doodgeschoten. De een na de ander valt de vrouw in de armen.
‘We moeten mensen verantwoordelijk houden’, zegt Sarsfield. ‘Iedereen die ons dit heeft aangedaan.’ Hij begint over de zwarte schimmel op zijn celmuur, zijn ‘willekeurige’ overplaatsingen, het geweld. ‘Maar ik zou het allemaal opnieuw doen’, zegt hij. ‘Voor ons land. Voor Trump!’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant