De regering-Trump wil miljoenen immigranten die geen legale verblijfsstatus hebben zo snel mogelijk het land uit deporteren, te beginnen in Chicago. Kan dat zomaar? De voorwaarden zijn er.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Zelden klinkt Donald Trump extremer dan wanneer het over migranten zonder verblijfsvergunning gaat. Liefst 15- tot 20 miljoen immigranten wil hij ‘deporteren’, omdat ze ‘het bloed van ons land vergiftigen’. ‘We beginnen met het het terugbrengen van miljoenen criminele vreemdelingen naar waar ze vandaan komen’, zei hij in zijn inauguratiespeech. Volgens de laatste cijfers van de Amerikaanse overheid bevinden zich ongeveer 11 miljoen ongedocumenteerden in het land.
Toch kan uitzetting van mensen die niet de juiste papieren om in de VS te blijven bezitten niet zomaar. Net zoals Europese landen het soms niet voor elkaar krijgen uitgeproduceerde asielzoekers terug te sturen naar hun land van herkomst. Als het ontvangende land niet meewerkt, houdt het op.
In het geval van de VS weigeren bijvoorbeeld Venezuela en India hun eigen burgers terug te nemen. Brazilië laat slechts enkele vluchten toe van de Amerikaanse immigratie- en douanedienst ICE.
Om migranten zonder verblijfsvergunning te kunnen terugsturen, heeft de VS de laatste jaren deals gesloten met andere landen. Dat begon al in Trumps eerste termijn. Biden heeft veel van deze afspraken verlengd, en zelfs nieuwe gemaakt.
Het betreft voornamelijk landen in Midden-Amerika, zoals Mexico, Guatemala, San Salvador, Cuba, Haïti en Nicaragua. De details van deze afspraken komen niet vaak naar buiten, maar vermoedelijk is er een flinke smak geld mee gemoeid. Ook belooft de VS in sommige gevallen legale migratiemogelijkheden te creëren voor arbeidsmigranten in ruil voor het terugnemen van ongedocumenteerden.
In andere gevallen heeft Washington met landen afgesproken af dat zij migranten terugnemen met andere nationaliteiten – zogeheten derdelanders – als die hun grondgebied zijn gepasseerd onderweg naar de VS. Belangrijkste afspraak was die met Mexico, dat in 2023 beloofde migranten uit Cuba, Haïti, Nicaragua en Venezuela terug te nemen. Met buurman Canada en Panama werden vergelijkbare afspraken gemaakt. Panama geldt als belangrijke tussenstop voor migranten die vanuit Zuid-Amerika naar het noorden reizen.
De regering Biden maakte al gebruik van de terugkeerafspraken. Volgens de ICE vertrokken er in 2023 gemiddeld 29 vliegtuigen per week met migranten die de VS moesten verlaten. Dit zijn grotendeels migranten zonder verblijfsvergunning die ontdekt werden, omdat ze bijvoorbeeld in aanraking kwamen met de politie.
Trump kan de terugkeerafspraken gebruiken om actief migranten uit deze landen op te sporen en uit te zetten. Dat kan snel gaan. Jason Houser, stafchef van de ICE onder Biden, vertelde in november in radioprogramma This American Life dat massale invallen al in Trumps eerste drie weken kunnen worden uitgevoerd. ‘Operationeel is dat niet moeilijk voor het ICE. Er is niets dat de regering Trump ervan weerhoudt ziekenhuizen, restaurants en huizen binnen te gaan en individuen te arresteren.’
Houser verwacht dat de eerste drie maanden een ‘hel’ zullen zijn. ‘Je zult de bussen door je stad zien rijden, kinderen zullen plotseling niet meer in de klas verschijnen.’
Hij verwacht vooral veel invallen in steden met grote luchthavens als Chicago, Philadelphia, Miami, New York en Los Angeles. Steden met een grote migrantenpopulatie, vaak progressief bovendien, en een grote luchthaven die de ICE vaker gebruikt voor dit soort vluchten.
Mensenrechtenorganisaties en -advocaten hebben in het verleden grote kritiek gehad op de VS en hun uitzetting van migranten naar landen die helemaal niet veilig zijn, zoals Haïti. Verschillende advocaten en juridische organisaties hebben dinsdag al een rechtszaak aangespannen tegen een decreet waarin Trump het burgerschap van in de VS geboren kinderen van migranten zonder wettelijke verblijfsstatus niet langer wil erkennen. De rechter heeft ook in de periode Biden een streep gezet door bepaalde uitzettingen.
Dat kan het deportatiebeleid van Trump flink frustreren. ‘Maar de ICE kan mensen al het land uit krijgen voordat dit voor een rechter verschijnt’, meent Houser in This American Life. Ook als een rechter dan nog een streep zet door de deportaties, zijn ze al uit hun leven in de VS gerukt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant