De Amerikaanse president Donald Trump heeft de grens met Mexico meteen dichtgegooid. Onmiddellijk na zijn inauguratie ging de asiel-app van zijn voorganger Joe Biden op zwart. Het is een van de vele maatregelen die Trump voor Mexico in petto heeft.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
‘Bestaande afspraken ingepland zijn niet meer geldig.’ Donald Trump had er als kandidaat al voor gewaarschuwd. Toch komt de boodschap maandag aan als een mokerslag onder migranten die in het noorden van Mexico klaarstaan om de grens met de VS over te steken – mét een toegekende asielafspraak.
Even na het middaguur meldt de mobiele applicatie die Joe Biden in het leven riep om het migratieproces te stroomlijnen, CPB One, dat de poort dicht zit. Potdicht.
In de ochtend van maandag 20 januari, wanneer Biden nog president is, werkt CBP One zoals de app al twee jaar werkt: migranten die hopen op een nieuw leven in de VS, kunnen in Mexico via de applicatie van de U.S. Customs and Border Protection eenmaal per dag een asielafspraak aanvragen. Meestal levert dat niks op. Totdat het maandenlange wachten en de tientallen, soms honderden pogingen worden beloond met een afspraak.
Ook op deze maandagochtend steken migranten met hun CBP One-afspraak op acht locaties – van het Mexicaanse Tijuana in het westen, tot Matamoros in het oosten – de grens over om in de VS aan hun asielprocedure te beginnen. Totdat Donald Trump in Washington de eed aflegt en de 47ste president van de VS wordt. Daarmee valt 2,5 duizend kilometer naar het zuidwesten de deur in het slot.
De app meldt de onverbiddellijke nieuwe werkelijkheid: alle afspraken zijn gecanceld. Migranten die zich om 13.00 uur met hun bevestigde afspraak bij de grens melden, blijven huilend achter aan de Mexicaanse kant van de grens. De app doet niks meer: nieuwe aanvragen zijn niet meer mogelijk, reeds toegekende afspraken vervallen.
Trump gooit niet alleen de grens dicht voor migranten wachtend in Mexico, maar belooft eveneens ‘miljoenen’ migranten uit te zetten. Mensen die in de afgelopen twee jaar met CBP One de VS binnenkwamen, zijn de komende jaren onder Trump allesbehalve zeker van hun toekomst.
Tijdens Trumps speech in het Capitool – vier jaar geleden nog het decor van de opstand van zijn aanhangers – klinkt het luidste applaus wanneer hij aankondigt dat hij een ‘nationale noodsituatie’ zal uitroepen langs de grens met Mexico.
Diezelfde middag tekent Trump ten overstaan van zijn volgers een reeks presidentiële decreten. Zijn maatregelen aangaande Mexico en de aanpak van migratie en drugscriminaliteit typeert hij als ‘big ones’, grote besluiten.
Door de situatie aan de grens met Mexico te kwalificeren als ‘noodtoestand’, kan Trump meer overheidsgeld, ambtenaren en militairen naar het zuiden dirigeren. Hij zal die middelen onder andere gebruiken om verder te bouwen aan zijn grensmuur.
Een openstaande belofte uit zijn eerste termijn maakt hij op de eerste dag van zijn tweede termijn ook meteen waar: Mexicaanse drugskartels staan voortaan op de lijst van buitenlandse terroristische organisaties van het State Department, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Mexicaanse drugsorganisaties zoals het machtige Sinaloakartel en het Jaliscokartel delen voortaan hetzelfde label als enkele Colombiaanse guerrillabewegingen, de (wijlen) Peruaanse guerrillagroep Lichtend Pad, de islamitische terreurorganisaties IS en Boko Haram, als ook het Palestijnse Hamas en het Libanese Hezbollah.
Het etiket opent de weg naar Amerikaanse militaire inmenging in Mexico, alhoewel een militaire interventie een uiterst scenario is. Het heeft niet de voorkeur, stelde Trumps beoogde (inmiddels beëdigde) buitenlandminister Marco Rubio vorige week tijdens zijn hoorzitting in de Senaat. Liever zag hij hechtere samenwerking met Mexico, zei hij.
Het terrorisme-etiket voor Mexicaanse drugskartels heeft in eerste instantie andere consequenties. Zo gaat de strafmaat voor handlangers van de kartels enorm omhoog. Mensen die op wat voor manier dan ook zaken doen met deze drugskartels kunnen in het vervolg tientallen jaren de gevangenis ingaan voor het financieren van een terroristische organisatie.
In Mexico-Stad wekken alle maatregelen van Trump grote weerstand op. In recente jaren onder de links-populistische president Andrés Manuel López Obrador nam Mexico (vooral in woord) een onafhankelijker positie in ten opzichte van de VS. Een enkele keer leidde dit ook tot daden. Zo beperkte López Obrador de toegang van Amerikaanse politie- en inlichtingendiensten tot Mexicaanse politie-informatie.
Diens opvolger en partijgenoot Claudia Sheinbaum, die in oktober aantrad, hamert net als López Obrador op Mexico’s onafhankelijke positie ten opzichte van de VS. ‘We werken samen, maar we zullen ons nooit ondergeschikt maken’, zei ze recentelijk tijdens een persconferentie. ‘Mexico is een vrij, soeverein en onafhankelijk land en we zullen inmenging niet accepteren.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant